Vì sao doanh nghiệp FDI vẫn "né" sàn chứng khoán?

Trong hơn 1.600 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán Việt Nam, chỉ có 10 doanh nghiệp FDI. Khi mục tiêu nâng hạng thị trường và phát triển thị trường vốn được thúc đẩy, việc mở rộng cánh cửa cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lên sàn được kỳ vọng sẽ bổ sung nguồn hàng chất lượng, đồng thời tạo thêm kênh huy động vốn cho nền kinh tế.

Nhiều chuyên gia cho rằng dư địa dành cho doanh nghiệp FDI trên sàn chứng khoán còn rất lớn. Tuy nhiên, để biến kỳ vọng thành hiện thực, thị trường cần đồng thời giải bài toán về nguồn cung, lực cầu và cơ chế khuyến khích niêm yết.

Vì sao doanh nghiệp FDI vẫn "né" sàn chứng khoán?

Theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong hơn 1.600 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch, chỉ có 10 doanh nghiệp FDI. Đáng chú ý, từ năm 2017 đến nay, thị trường gần như không ghi nhận thương vụ niêm yết mới nào từ khối này. Phó Chủ tịch UBCKNN Hoàng Văn Thu xác nhận tồn tại một "khoảng trống" lớn trong sự tham gia của doanh nghiệp FDI. Đây vừa là thách thức nhưng cũng là cơ hội phát triển cực kỳ to lớn cho thị trường chứng khoán Việt Nam nếu các nút thắt cơ chế được tháo gỡ.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam. Đề án đặt mục tiêu phát triển thị trường vốn công khai, minh bạch, tăng quy mô và độ sâu, tăng cường hiệu quả huy động vốn trung và dài hạn. Nghị quyết 10-NQ/TW khẳng định vai trò quan trọng của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong phát triển bền vững và gắn kết với kinh tế Nhà nước cũng như kinh tế tư nhân.

Để thị trường phát triển mạnh, cần sự tham gia sâu của các thành phần trong nền kinh tế, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức. Quyết định 3168/QĐ-BTC năm 2025 phê duyệt Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán. Theo đó, cơ cấu thị trường mục tiêu hướng tới tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đạt 5% GDP với 500 quỹ chứng khoán. Có 185 tài khoản tổ chức mới, thể hiện mức tăng 65% so với cùng kỳ năm trước.

Khi lực cầu được giải quyết, bài toán tiếp theo là nguồn cung đủ để hấp thụ vốn. Theo các chuyên gia, thị trường cần thêm doanh nghiệp niêm yết từ các lĩnh vực khác, thay vì chủ yếu tập trung vào ngân hàng, bất động sản và một số tập đoàn lớn. Doanh nghiệp FDI là một trong những dư địa phát triển đáng chú ý, đặc biệt khi các tập đoàn quốc tế liên tục rót thêm hàng nghìn tỷ đồng mở rộng quy mô đầu tư tại Việt Nam.

Nhiều doanh nghiệp FDI lớn đang là cái tên nổi lên trong danh sách kỳ vọng IPO, bao gồm Highland, Aeon Mall, VSIP, CP Group, BW Industrial với liên doanh chiến lược quốc tế, Golden Gate với cổ đông ngoại nắm tỷ lệ lớn. Những thương vụ IPO này không chỉ bổ sung nguồn hàng cho thị trường mà còn giúp nâng cao chất lượng niêm yết và hấp thụ dòng vốn dài hạn.