Vàng rơi tự do sau chuỗi tăng như tên lửa: Ai kẹt trên đỉnh 191 triệu?

Sau chuỗi ngày tăng dựng đứng, thị trường vàng toàn cầu vừa trải qua một cú sốc chưa từng có. Chỉ trong vài giờ giao dịch, giá vàng thế giới “bốc hơi” tới hơn 450 USD/ounce, kéo giá vàng trong nước lao dốc mạnh, với vàng miếng SJC giảm hơn 11 triệu đồng/lượng so với đỉnh lịch sử vừa thiết lập.

Cú giảm lịch sử: Mất 450 USD chỉ trong vài giờ

Phiên giao dịch đêm 29/1 trên thị trường Mỹ ghi nhận cú giảm mạnh nhất trong lịch sử giá vàng. Từ vùng đỉnh gần 5.600 USD/ounce, giá vàng bất ngờ lao dốc xuống sát 5.150 USD/ounce, tương đương mức giảm khoảng 450 USD, hay gần 8%.

Đây là mức giảm chưa từng có cả về giá trị tuyệt đối lẫn tỷ lệ phần trăm. Trong nhiều năm, biến động “sốc” của vàng thường chỉ quanh 40–50 USD/ounce mỗi phiên. Ngay cả trong giai đoạn biến động mạnh năm 2025, các nhịp giảm 100 USD/ounce đã được xem là bất thường. Việc vàng mất tới 400–450 USD chỉ trong vài giờ là điều thị trường gần như chưa từng chứng kiến kể từ năm 1980.

Thời điểm vàng rơi mạnh nhất rơi vào khoảng 21–22h (giờ Việt Nam), khi giá giao ngay trên thị trường Mỹ lao dốc gần như thẳng đứng. Không chỉ vàng, giá bạc cũng sụt mạnh từ đỉnh khoảng 120 USD/ounce xuống gần 108 USD/ounce, tương đương mức giảm gần 7%.

Vàng trong nước “bốc hơi” hơn 11 triệu đồng/lượng

Diễn biến thế giới nhanh chóng lan sang thị trường trong nước. Trong phiên 29/1, giá vàng miếng SJC có thời điểm vọt lên trên 191 triệu đồng/lượng, trong khi vàng nhẫn chạm ngưỡng 190 triệu đồng/lượng.

Tuy nhiên, ngay khi mở cửa phiên sáng 30/1, giá vàng SJC đã giảm hơn 5 triệu đồng/lượng. Đến 9h20, giá bán ra lùi về quanh 180 triệu đồng/lượng, tương đương mức giảm hơn 11 triệu đồng so với đỉnh. Đến 10h30, giá SJC dao động quanh 181,6 triệu đồng/lượng bán ra, vẫn thấp hơn gần 10 triệu đồng so với mức cao nhất trước đó.

Giá bạc trong nước cũng hạ nhiệt, giao dịch quanh 119 triệu đồng/kg ở chiều bán ra.

Điều gì đã xảy ra?

Theo giới phân tích, nguyên nhân chính của cú giảm sốc này đến từ hoạt động chốt lời quy mô lớn sau giai đoạn tăng nóng chưa từng có. Giá vàng đã tăng gần 30% chỉ trong chưa đầy một tháng và tăng tới 65% trong năm 2025, sau khi đã tăng 27% trong năm 2024. Riêng phiên 29/1, vàng có thời điểm tăng hơn 300 USD/ounce – mức tăng đủ lớn để kích hoạt làn sóng bán chốt lời dây chuyền.

Khi lực bán xuất hiện, thị trường nhanh chóng bị cuốn vào vòng xoáy bán tháo, kéo theo hoạt động giải chấp và đóng các vị thế bán khống, khiến đà giảm bị khuếch đại trong thời gian rất ngắn.

Trên thực tế, nhiều tổ chức đã cảnh báo về khả năng điều chỉnh của vàng và bạc do tốc độ tăng quá nhanh. Với bạc, một số tổ chức lớn thậm chí từng bán khống từ vùng 80 USD/ounce, nhưng buộc phải cắt lỗ khi giá vượt mốc 100 USD/ounce. Với vàng, các cảnh báo ít hơn do lực cầu rất mạnh từ ngân hàng trung ương, các quỹ ETF, tổ chức tài chính lớn và cả nhà đầu tư cá nhân.

Điều chỉnh hay đảo chiều?

Điểm đáng chú ý là sau khi rơi xuống vùng 5.150 USD/ounce, giá vàng đã nhanh chóng bật lại. Chỉ trong vài giờ, vàng phục hồi lên trên 5.400 USD/ounce và đến sáng 30/1 vẫn dao động quanh 5.350 USD/ounce. Điều này cho thấy lực cầu bắt đáy vẫn rất lớn.

So sánh với cú điều chỉnh cuối tháng 10/2025, có thể thấy sự khác biệt rõ rệt. Khi đó, giá vàng giảm khoảng 8% nhưng diễn ra trong gần một tuần, sau giai đoạn tăng kéo dài từ đầu năm. Lần này, mức giảm tương đương lại xảy ra chỉ trong vài giờ, mang tính “sốc” nhiều hơn, nhưng đi kèm là nhịp hồi phục nhanh.

Theo nhiều chuyên gia, đây nhiều khả năng là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật mạnh sau giai đoạn tăng quá nóng, thay vì tín hiệu đảo chiều xu hướng. Tuy nhiên, vàng sẽ cần thêm thời gian để hấp thụ lực bán và hình thành mặt bằng giá mới trước khi quay lại xu hướng tăng bền vững.

Triển vọng phía trước ra sao?

Trong trung và dài hạn, phần lớn các dự báo về giá vàng vẫn nghiêng về kịch bản tích cực. Các yếu tố hỗ trợ vẫn còn nguyên vẹn: bất ổn địa chính trị kéo dài từ Trung Đông, Ukraine; căng thẳng thương mại; xu hướng phi USD hóa; lo ngại về nợ công toàn cầu và tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn với Iran liên quan tới vấn đề hạt nhân, làm gia tăng rủi ro địa chính trị – yếu tố thường hỗ trợ giá vàng trong dài hạn.

Dù vậy, sau cú tăng “thẳng đứng” vừa qua, thị trường vàng nhiều khả năng sẽ bước vào giai đoạn biến động mạnh, đan xen giữa các nhịp hồi phục và điều chỉnh. Nhà đầu tư được khuyến nghị thận trọng, tránh tâm lý “đu đỉnh”, đồng thời theo dõi sát diễn biến chính sách tiền tệ và địa chính trị toàn cầu.