USD hạ nhiệt, rủi ro chưa tan

Dù tỷ giá USD đã hạ đáng kể so với đỉnh trên cả thị trường tự do lẫn ngân hàng, áp lực dồn nén từ đầu năm cùng các biến số kinh tế toàn cầu khó đoán vẫn khiến doanh nghiệp chưa thể thực sự thở phào.

Sau giai đoạn chịu áp lực nặng nề từ biến động toàn cầu, tỷ giá đã có dấu hiệu ổn định hơn. Ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), khẳng định các yếu tố nền tảng vĩ mô và cán cân đối ngoại của Việt Nam đang được duy trì khả quan. Trên cơ sở đó, cân đối cung – cầu ngoại tệ được hỗ trợ, tạo tiền đề cho một môi trường tỷ giá ổn định hơn trong trung và dài hạn.

Trong nửa đầu tháng 12/2025, tỷ giá USD/VND tiếp tục xu hướng giảm trên cả thị trường chính thức và thị trường tự do.

USD rút lui khỏi đỉnh cao

Tính đến giữa tháng 12/2025, thị trường ngoại hối ghi nhận những tín hiệu tích cực rõ rệt. Giá bán USD tại ngân hàng thương mại hiện quanh mức 26.398 đồng/USD. Đáng chú ý, trên thị trường tự do, giá USD đã giảm mạnh gần 1.000 đồng so với đỉnh điểm 28.000 đồng/USD hồi giữa tháng 11, thu hẹp đáng kể chênh lệch giữa hai thị trường.

Yếu tố then chốt giúp tỷ giá hạ nhiệt là động thái can thiệp linh hoạt của NHNN thông qua nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ, giúp cải thiện thanh khoản hệ thống. Đồng thời, tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) về lộ trình cắt giảm lãi suất trong năm 2026 đã góp phần làm giảm sức hấp dẫn của đồng bạc xanh, hạn chế dòng vốn tháo chạy khỏi các thị trường mới nổi như Việt Nam.

2 mặt của đồng USD: Ai gánh lỗ, ai hưởng lợi?

Mặc dù đã "hạ nhiệt", nhưng tính từ đầu năm 2025, giá USD tại ngân hàng vẫn tăng khoảng 3,4%, tạo ra bức tranh lợi nhuận đối lập và đầy kịch tính giữa các nhóm doanh nghiệp.

Nhóm gánh nặng tỷ giá: Gánh nặng lớn nhất thuộc về các doanh nghiệp có dư nợ vay USD khổng lồ. Các tổng công ty ngành điện như PGV và POW ước tính chịu lỗ tỷ giá lần lượt hàng trăm tỷ đồng. Các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu (dệt may, điện tử) cũng chịu tác động kép: chi phí đầu vào tăng làm mòn biên lợi nhuận, trong khi giá thành phẩm đội lên làm giảm sức mua thị trường nội địa. Dù giá USD giảm giúp giảm bớt nỗi lo nhập khẩu, nhưng các khoản bù lỗ tích lũy từ đầu năm đã vượt xa dự báo.

Nhóm hưởng lợi ngược chiều: Ngược lại, các doanh nghiệp có nguồn thu ngoại tệ lớn như thủy sản (Vĩnh Hoàn, Minh Phú), nông sản, gỗ lại được hưởng lợi từ chênh lệch tỷ giá. Ngành du lịch cũng chứng kiến lợi ích khi VND giảm giá giúp chi phí du lịch tại Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn, thu hút mạnh khách quốc tế.

Các tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) về lộ trình cắt giảm lãi suất trong năm 2026 cũng góp phần làm giảm sức hấp dẫn của đồng bạc xanh, hạn chế dòng vốn chảy ra khỏi các thị trường mới nổi như Việt Nam.

2026: Dễ thở hơn nhưng không được chủ quan

Giới chuyên gia đều đồng thuận rằng áp lực tỷ giá sẽ tiếp tục giảm trong năm 2026. Các tổ chức tài chính như Ngân hàng Shinhan Việt Nam dự báo Fed có thể thực hiện 1-2 đợt cắt giảm lãi suất, tạo dư địa để NHNN ổn định lãi suất cho vay và hỗ trợ thanh khoản nền kinh tế.

TS. Cấn Văn Lực nhận định, khi áp lực tỷ giá giảm, NHNN sẽ không còn chịu sức ép phải sử dụng các biện pháp mạnh như bán ngoại tệ quy mô lớn hay tăng lãi suất điều hành. Lợi nhuận quý IV/2025 của các doanh nghiệp vay nợ USD dự kiến sẽ được cải thiện đáng kể.

Ông Nguyễn Thế Minh (Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam) cho rằng, mặc dù tỷ giá vẫn có xu hướng tăng nhẹ do yếu tố chu kỳ, mức độ căng thẳng sẽ giảm đáng kể so với năm 2025. Lợi nhuận của các công ty có nợ vay USD sẽ giảm gánh nặng lỗ tỷ giá, qua đó phần nào được cải thiện trong quý IV.

Khi USD giảm, những ngành phụ thuộc lớn vào nguyên liệu, máy móc, và hàng hóa nhập khẩu như công nghiệp chế biến, sản xuất công nghệ và bán lẻ sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc chi phí đầu vào giảm, tạo điều kiện tăng sức cạnh tranh và cải thiện biên lợi nhuận.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn hiện hữu. Đồng USD vẫn giữ vị thế hầm trú ẩn an toàn trong bối cảnh địa chính trị bất ổn. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động sử dụng các công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro tỷ giá, đồng thời tăng tỷ lệ nội địa hóa để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, đảm bảo sự ổn định dài hạn.