Tỷ giá "lao đao" trước 3 sức ép đồng loạt

Áp lực tỷ giá USD/VND đang dồn nén từ ba mũi giáp công: chênh lệch lãi suất duy trì, nhu cầu nhập khẩu tăng cao, và nguy cơ thặng dư thương mại bị bào mòn.

USD phục hồi mạnh, tỷ giá và lãi suất trong nước chịu sức ép đa chiều

Trong báo cáo tiền tệ tháng 7/2025, Chứng khoán MBS ghi nhận chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) đã phục hồi đáng kể, khép lại tháng ở mức 99,9 – cao nhất trong hai tháng trở lại đây. DXY khởi đầu tháng tại ngưỡng 96,8 và tăng 3,2% trong tháng 7, đánh dấu tháng đầu tiên tăng trưởng kể từ đầu năm.

Sự phục hồi này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Mỹ và nhiều nền kinh tế lớn dịu bớt, tạo lực đẩy cho triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Đến cuối tháng 7, đã có 11 nền kinh tế đạt thỏa thuận thuế quan với Mỹ, bao gồm Anh, Trung Quốc, Việt Nam và nhiều nước châu Á – châu Âu khác. Ngược lại, các quốc gia chưa đạt thỏa thuận sẽ đối mặt với mức thuế 10–41% kể từ 1/8. Đặc biệt, hàng hóa bị xác định trung chuyển nhằm né thuế sẽ phải chịu thêm 40% thuế bổ sung.

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, đồng USD còn được hỗ trợ bởi nền tảng kinh tế vững chắc: GDP Mỹ quý II tăng 3%, trong khi lạm phát vẫn ở mức cao với chỉ số PCE tháng 6 tăng 2,6% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn giữ nguyên lãi suất lần thứ 7 liên tiếp, phát tín hiệu rõ ràng về sự thận trọng trong điều hành.

Tỷ giá trong nước: Tăng dưới sức ép từ bên ngoài

Trên thị trường trong nước, tỷ giá liên ngân hàng tháng 7 tăng 0,3%, song vẫn thấp hơn mức tăng của DXY, phần nào nhờ chênh lệch lãi suất VND–USD được thu hẹp. Lãi suất VND trên thị trường liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm duy trì trên 4% suốt tháng 7, tạo lực đỡ cho đồng nội tệ. Ngoài ra, xuất khẩu khả quan và quyết định ngừng mua USD từ hệ thống ngân hàng thương mại của Kho bạc Nhà nước cũng góp phần giảm áp lực cầu ngoại tệ.

Dù vậy, dưới sức nặng của DXY, tỷ giá vẫn tiếp tục tăng. Cuối tháng 7, tỷ giá liên ngân hàng đạt 26.198 VND/USD (tăng 2,9% so với đầu năm), tỷ giá thị trường tự do đạt 26.445 VND/USD (tăng 2,7%) và tỷ giá trung tâm vọt lên 25.240 VND/USD (tăng 3,7%).

MBS dự báo tỷ giá USD có thể hạ nhiệt về cuối năm khi Fed nhiều khả năng bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, áp lực tăng tỷ giá vẫn hiện hữu do các yếu tố nội tại: chênh lệch lãi suất VND–USD dù có thu hẹp vẫn nghiêng về phía đồng bạc xanh; nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh khi hàng Mỹ được áp thuế 0%; xuất khẩu có xu hướng chậm lại; và dòng vốn FDI lẫn chênh lệch giá vàng tiếp tục là các ẩn số khó lường.

Lãi suất huy động: Trực diện sức ép từ tín dụng tăng tốc

Trên thị trường tiền tệ, lãi suất liên ngân hàng ghi nhận biến động mạnh. Sau khi giảm về mức 3,5% vào đầu tháng nhờ lượng bơm ròng lớn từ NHNN trong tháng 6, lãi suất qua đêm bật tăng và chạm đỉnh 6,2% vào ngày 25/7 – dấu hiệu cho thấy thanh khoản hệ thống vẫn gặp khó dù NHNN tiếp tục bơm ròng gần 86.200 tỷ đồng. Đến cuối tháng, lãi suất hạ nhiệt về mức 3,1%.

Lãi suất cho các kỳ hạn từ 1 tuần đến 1 tháng dao động trong vùng 3,7% – 4,6%. Trên mặt bằng huy động, sau giai đoạn giảm nhẹ trong tháng 6, lãi suất bắt đầu nhích tăng trở lại vào tháng 7. MBS ghi nhận 3 ngân hàng (TPBank, VPBank, Eximbank) điều chỉnh tăng 0,1 – 0,2 điểm % ở kỳ hạn từ 1 đến 36 tháng.

Áp lực tăng lãi suất huy động đến từ sự bứt tốc của tín dụng. Theo số liệu từ NHNN, tính đến ngày 29/7, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đã tăng 9,8% so với cuối năm 2024 và tăng 19,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ này nhanh hơn 1,3–1,5 lần so với tăng trưởng huy động vốn – điều buộc các ngân hàng, đặc biệt là khối tư nhân, phải điều chỉnh lãi suất huy động nhằm thu hút nguồn vốn đầu vào.

Kết quả, đến cuối tháng 7, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng tư nhân tăng nhẹ 0,02 điểm % lên 4,89% – dù vẫn thấp hơn 0,16 điểm % so với đầu năm. Trong khi đó, lãi suất nhóm ngân hàng quốc doanh giữ ổn định ở mức 4,7%.

MBS dự báo lãi suất huy động sẽ còn chịu sức ép trong những tháng cuối năm khi NHNN đã thông báo tăng thêm chỉ tiêu tín dụng nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Tuy vậy, định hướng chính sách vẫn nhất quán: NHNN yêu cầu hệ thống ngân hàng nỗ lực ổn định và giảm lãi suất huy động – từ đó tạo dư địa cho giảm lãi suất cho vay.

Cộng hưởng với kỳ vọng Fed cắt giảm lãi suất 0,5 điểm % trong nửa cuối 2025, mặt bằng chênh lệch lãi suất VND–USD được dự báo sẽ tiếp tục thu hẹp, mở ra khả năng duy trì môi trường lãi suất thấp. Theo MBS, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại khối ngân hàng tư nhân có thể giảm nhẹ 0,02 điểm % về mức 4,7% vào cuối năm nay.