Từ “full margin” về 0%

Áp lực bán đối với cổ phiếu PNJ tiếp tục gia tăng khi các công ty chứng khoán đồng loạt hạ tỷ lệ cho vay ký quỹ về 0%. Sự thay đổi chính sách quản trị rủi ro diễn ra trong bối cảnh thị giá lao dốc sâu và doanh nghiệp chịu tác động từ các yếu tố bất lợi.

Cổ phiếu PNJ của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận đang chịu thêm một cú sốc khi nhiều công ty chứng khoán đồng loạt hạ tỷ lệ cho vay ký quỹ, thậm chí loại hoàn toàn khỏi danh mục margin.

Theo cập nhật mới nhất, Chứng khoán SSI đưa tỷ lệ cho vay đối với PNJ từ 40% xuống 0% kể từ ngày 22/7, sau khi trước đó đã giảm từ 50% xuống 40%. Chứng khoán Kỹ Thương ngừng cấp margin từ ngày 9/7, Chứng khoán Phú Hưng cũng đưa tỷ lệ cho vay từ 50% về 0% từ ngày 6/7, trong khi KIS Việt Nam loại PNJ khỏi danh mục cho vay trong các ngày 22-23/7. Riêng Chứng khoán FPT vẫn duy trì margin nhưng giảm tỷ lệ từ 50% xuống còn 30%.

Động thái trên diễn ra khi thị giá PNJ liên tục lao dốc. Kết thúc phiên 23/7, cổ phiếu giảm sàn phiên thứ ba liên tiếp xuống còn 33.050 đồng/cổ phiếu. So với đầu tháng 7, thị giá đã mất hơn 50%, vốn hóa doanh nghiệp bốc hơi hơn 1 tỷ USD và còn chưa đến 16.000 tỷ đồng.

Theo giới phân tích, việc các công ty chứng khoán đồng loạt siết margin chủ yếu xuất phát từ yêu cầu quản trị rủi ro. Khi giá cổ phiếu giảm mạnh và biến động tăng cao, giá trị tài sản bảo đảm suy giảm khiến các công ty chứng khoán buộc phải điều chỉnh tỷ lệ cho vay nhằm hạn chế rủi ro tín dụng.

Bên cạnh áp lực từ diễn biến giá, PNJ còn chịu tác động bởi thông tin liên quan vụ án buôn lậu kim cương có liên quan đến cựu lãnh đạo Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab). Dù thông tin này chưa đồng nghĩa với trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp, tâm lý thị trường vẫn bị ảnh hưởng đáng kể.

Ngoài ra, PNJ cũng điều chỉnh chính sách mua lại vàng với thời gian thanh toán kéo dài tối đa 120 ngày đối với khách hàng lựa chọn nhận tiền. Doanh nghiệp cho biết thay đổi này nhằm quản trị dòng tiền trong bối cảnh lượng khách bán lại vàng tăng mạnh.

Hiệu ứng không chỉ dừng ở cổ phiếu PNJ

Việc bị đưa tỷ lệ margin về 0% không chỉ khiến nhà đầu tư không thể sử dụng PNJ để vay thêm tiền mua cổ phiếu, mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới những tài khoản đang dùng PNJ làm tài sản bảo đảm.

Trong trường hợp tỷ lệ an toàn giảm xuống dưới ngưỡng quy định, nhà đầu tư có thể phải bổ sung tiền hoặc tài sản khác. Nếu không đáp ứng yêu cầu, công ty chứng khoán có quyền bán giải chấp, qua đó làm gia tăng nguồn cung cổ phiếu trên thị trường.

Tác động còn có thể lan sang các mã khác trong danh mục. Trước đây, PNJ là một trong những cổ phiếu vốn hóa lớn thường được sử dụng làm tài sản thế chấp để vay margin mua các cổ phiếu khác. Khi giá trị tài sản bảo đảm giảm về 0%, giá trị tài sản ròng của nhiều tài khoản cũng bị thu hẹp, buộc nhà đầu tư cơ cấu lại danh mục hoặc giảm dư nợ vay.

Một số chuyên gia cho rằng việc nhiều công ty chứng khoán cùng lúc cắt margin phản ánh mức độ thận trọng gia tăng với PNJ trong bối cảnh thông tin bất lợi chưa được hấp thụ hoàn toàn. Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng đây là biện pháp quản trị rủi ro mang tính kỹ thuật, không phải kết luận về chất lượng hoạt động hay triển vọng dài hạn của doanh nghiệp.