MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Từ chính sách đến tiền: Dòng vốn sẽ chảy như thế nào trong kinh tế dữ liệu?

Sau khi chính sách gọi tên dữ liệu là “tư liệu sản xuất mới”, câu hỏi tự nhiên nhất không còn là Nhà nước sẽ làm gì, mà là tiền sẽ phản ứng ra sao. Bởi thị trường không trả tiền cho khẩu hiệu. Thị trường chỉ trả tiền khi nhìn thấy khả năng tạo lợi nhuận trong tương lai, đủ rõ, đủ bền và đủ lớn.

Điểm quan trọng cần nói thẳng từ đầu: kinh tế dữ liệu không phải câu chuyện ăn nhanh. Nó không tạo ra một con sóng ầm ầm như bất động sản khi tín dụng mở van, cũng không bùng nổ kiểu đầu tư công khi ngân sách được đẩy mạnh. Dòng tiền của kinh tế dữ liệu đi chậm, đi sâu và đi rất chọn lọc. Ai quen nhìn bảng điện để tìm sóng sẽ dễ thất vọng. Ai quen nhìn cấu trúc để tìm vị trí sẽ thấy rất nhiều điều đáng giá.

Điều đầu tiên cần hiểu là chính sách không làm giá cổ phiếu tăng ngay. Chính sách chỉ mở ra khả năng để dòng tiền đến. Từ khả năng đó đến lợi nhuận là cả một quá trình: xây hạ tầng, chuẩn hóa dữ liệu, ký hợp đồng, triển khai hệ thống, tạo sản phẩm, rồi mới đến doanh thu. Thị trường tài chính đi trước kinh tế thực, nhưng không đi trước quá xa. Vì vậy, trong kinh tế dữ liệu, tiền không chạy ào ạt, mà chảy theo tầng.

Tầng đầu tiên là hạ tầng và công nghệ lõi. Đây là nơi dòng tiền dài hạn bắt đầu tích lũy sớm nhất. Khi Nhà nước nói đến chia sẻ dữ liệu công – tư, chuẩn hóa dữ liệu, khung kinh tế dữ liệu quốc gia, thì việc đầu tiên phải làm là xây đường. Đường ở đây là trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, nền tảng tích hợp, an ninh mạng. Không có những thứ đó, dữ liệu không thể “chạy”.

Tiền vào tầng này không ồn ào. Giá cổ phiếu có thể đi ngang rất lâu. Nhưng đây là dòng tiền của những người hiểu rằng hạ tầng luôn được trả giá sau cùng. Những doanh nghiệp có năng lực triển khai hệ thống lớn, hợp đồng dài hạn và vị thế quốc gia sẽ được nhìn bằng con mắt khác khi chính sách bước sang giai đoạn thực thi. Đó là lý do vì sao những doanh nghiệp công nghệ lõi như FPT thường không tăng vì tin, mà tăng vì định giá thay đổi theo vai trò.

Tầng thứ hai là những doanh nghiệp sở hữu dữ liệu gốc. Đây là tầng mà thị trường bắt đầu chú ý rõ hơn, vì dữ liệu gắn trực tiếp với tiền. Ngân hàng, thanh toán, viễn thông, bán lẻ lớn… là những nơi dữ liệu được tạo ra mỗi ngày từ hoạt động kinh doanh. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, giá trị của các doanh nghiệp này không còn chỉ nằm ở sản phẩm truyền thống, mà nằm ở khả năng khai thác dữ liệu để giảm chi phí, tăng hiệu quả và mở ra nguồn thu mới.

Với ngân hàng, điều này đặc biệt quan trọng. Khi tín dụng bị kiểm soát, tăng trưởng dư nợ không còn là câu chuyện dễ. Lúc đó, ngân hàng nào có dữ liệu tốt, làm chủ ngân hàng số, phân tích hành vi khách hàng và quản trị rủi ro bằng dữ liệu sẽ có lợi thế rõ ràng. Dòng tiền nhìn vào đây không phải để đánh sóng, mà để định vị lại giá trị. Những ngân hàng như MB Bank hay Vietcombank hấp dẫn ở chỗ họ có khả năng tăng trưởng ngoài tín dụng, điều mà không phải ngân hàng nào cũng làm được.

Tầng thứ ba là ứng dụng dữ liệu và AI. Đây là nơi nhiều người kỳ vọng nhất, nhưng cũng là nơi dòng tiền đến muộn nhất. Lý do rất đơn giản: ứng dụng chỉ kiếm được tiền khi hạ tầng đã xong và dữ liệu đã sạch. AI không thể chạy trên dữ liệu rời rạc, không chuẩn hóa. Vì vậy, tiền vào tầng này sẽ rất chọn lọc, và chỉ đến khi doanh nghiệp chứng minh được sản phẩm, người dùng và dòng tiền thật.

Đây cũng là tầng dễ bị nhiễu nhất. Rất nhiều doanh nghiệp nói về AI, nhưng rất ít doanh nghiệp kiếm được tiền từ AI. Thị trường ban đầu có thể phản ứng theo kỳ vọng, nhưng về dài hạn, tiền chỉ ở lại với những doanh nghiệp có dữ liệu thật, khách hàng thật và mô hình kinh doanh thật.

Nếu nhìn lại lịch sử, kinh tế dữ liệu hiện tại rất giống giai đoạn đầu của đầu tư công 2021 hoặc ngân hàng số 2019. Ban đầu là nghi ngờ, sau đó là tích lũy âm thầm, rồi đến lúc định giá thay đổi. Không có giai đoạn nào mà tiền vào ồ ạt ngay từ đầu. Và cũng không có giai đoạn nào mà doanh nghiệp yếu có thể đi cùng đến cuối.

Với nhà đầu tư, điều quan trọng nhất là tư thế. Đây không phải giai đoạn để dùng margin. Không phải giai đoạn để chạy theo tin. Đây là giai đoạn để quan sát, chọn vị trí và kiên nhẫn. Danh mục phù hợp là danh mục có trụ, có nền, có khả năng chịu được thời gian. Giá có thể không chạy nhanh, nhưng khi chạy, nó chạy vì nền tảng đã hình thành.

Kết lại, kinh tế dữ liệu không phải là câu chuyện “tiền sẽ đến”, mà là câu chuyện tiền sẽ đến với ai. Chính sách đã mở đường. Luật chơi đang được viết lại. Dòng vốn sẽ không thưởng cho người nóng vội, mà sẽ thưởng cho người hiểu cấu trúc và đủ kiên nhẫn để đi cùng cấu trúc đó.

Thị trường không trả tiền cho người biết sớm. Thị trường trả tiền cho người đứng đúng chỗ và chờ đủ lâu.