#Hàng hóa

24HMONEY đã kiểm duyệt

TS Lê Xuân Nghĩa: Vàng trong dân là 1 dạng dự trữ, tại sao lại coi là đầu cơ hay tiêu cực?

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, nhận định rằng người dân tích trữ vàng gây hại cho nền kinh tế là thiếu cơ sở. Thực tế, vàng trong dân là một hình thức tiết kiệm hợp lý, phục vụ mục đích phòng thân và dự phòng rủi ro, đặc biệt khi các kênh đầu tư thay thế còn hạn chế.

Vàng trong dân: “Nguồn lực chết” hay quyền chính đáng?

Gần một năm qua, giá vàng trong nước đã tăng tới 80%, đủ mạnh để hút dòng tiền rời bỏ bất động sản, chứng khoán và cả kênh tiết kiệm truyền thống. Mỗi khi thị trường vàng trở nên sôi động, câu chuyện “làm thế nào để huy động vàng trong dân” lại nóng trở lại.

Theo quan điểm của nhiều người, lượng vàng nắm giữ trong dân thực chất là nguồn lực “chết”. Hiệp hội Các nhà đầu tư Tài chính Việt Nam (VAFI) từng cho rằng: "Phần lớn vàng mà người dân mua về đều được cất giữ dưới 'gầm giường', không quay trở lại hệ thống ngân hàng thương mại". Khi dòng tài sản này không được đưa vào lưu thông, không tạo ra vốn cho sản xuất – kinh doanh, nó được xem là gây bất lợi cho nền kinh tế và làm lãng phí nguồn lực xã hội.

Tuy nhiên, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng, việc người dân giữ vàng là nhu cầu hoàn toàn chính đáng. Đây đơn thuần là một hình thức tiết kiệm và phòng thân hợp lý.

“Việt Nam hiện ước tính có khoảng 500 tấn vàng trong dân. Nếu so với các quốc gia khác, con số này không hề lớn. Chúng ta là một nước nghèo, người dân để dành được 500 tấn vàng là rất đáng quý. Đó là thói quen tiết kiệm, là năng lực dự phòng rủi ro trong bối cảnh Nhà nước khó có thể hỗ trợ ngay lập tức khi xảy ra thiên tai, bệnh tật hay biến cố”, ông Nghĩa chia sẻ trong một sự kiện mới đây.

Vàng là kênh trú ẩn dễ tiếp cận

Trong bối cảnh các lựa chọn đầu tư thay thế còn hạn chế, không phải ai cũng đủ kiến thức để tham gia thị trường chứng khoán hay đủ vốn để đầu tư bất động sản, dòng tiền nhàn rỗi trong dân tự nhiên sẽ tìm đến vàng như kênh trú ẩn dễ tiếp cận nhất.

Từ lập luận đó, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng quan điểm “vàng trong dân gây hại cho nền kinh tế” là thiếu cơ sở.

“Vàng trong dân cũng là một dạng dự trữ, tại sao lại coi đó là đầu cơ hay tiêu cực?”, ông Nghĩa đặt vấn đề.

Theo ông, không thể trách người dân vì “thấy bất ổn thì ôm vàng”, cũng như không thể yêu cầu họ “đừng mua vàng” bằng những khẩu hiệu suông. Những lập luận cho rằng nguồn lực xã hội bị “chôn” trong vàng và cần phải tìm mọi cách “kéo vàng ra khỏi gầm giường” là cách tiếp cận thiếu thực tế, bỏ quên quyền lợi chính đáng của người dân.

Tạo môi trường đầu tư ổn định mới là giải pháp

PGS Trương Quang Thông, ĐH Kinh tế TP.HCM, cho rằng huy động vàng vào hệ thống ngân hàng không đồng nghĩa với việc tạo ra vốn thực cho nền kinh tế. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là sự “chuyển đổi hình thức” từ tài sản cá nhân sang nghĩa vụ nợ của tổ chức tài chính. Nếu nguồn vốn này không gắn với các dự án có khả năng sinh lời thực, hiệu quả tài chính và kinh tế đều thấp hơn kỳ vọng.

“Để dân không quá phụ thuộc vào vàng, điều quan trọng là phải tạo ra môi trường ổn định để người dân tự thấy việc nắm giữ vàng kém hấp dẫn hơn các kênh đầu tư khác. Một đồng nội tệ ổn định sẽ tự làm giảm cầu vàng mà không cần đến biện pháp hành chính hay khẩu hiệu”, ông Thông nhấn mạnh.

Ông cũng gợi ý, Chính phủ nên củng cố niềm tin và sự ổn định tài chính thông qua các biện pháp như:

“Những kênh này giúp người dân kích hoạt tài sản tích lũy một cách an toàn, thay vì để chúng nằm yên, nhưng vẫn trong môi trường pháp lý rõ ràng và đáng tin cậy hơn”, ông nhấn mạnh.

Việc người dân giữ vàng không nên bị coi là hành vi đầu cơ hay tiêu cực. Thực tế, vàng là một công cụ dự phòng rủi ro, một hình thức tiết kiệm hợp lý trong bối cảnh các kênh đầu tư khác chưa phổ biến hoặc chưa đủ an toàn. Thay vì áp dụng các biện pháp hành chính hay khẩu hiệu, việc tạo ra môi trường tài chính ổn định, lạm phát thấp và tỷ giá vững chắc sẽ là cách hiệu quả để dòng tiền trong dân dịch chuyển một cách tự nhiên, hỗ trợ sự phát triển kinh tế bền vững.