Tránh bẫy 'đỉnh vĩ mô - đáy chứng khoán' trong sóng IPO

Làn sóng IPO sắp tới nhiều khả năng sẽ không chỉ là câu chuyện của thị trường chứng khoán, mà còn là bài kiểm tra quan trọng đối với năng lực hấp thụ vốn, chất lượng quản trị doanh nghiệp và chiều sâu phát triển của toàn bộ nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.

Về xu hướng các tập đoàn lớn tách công ty con để IPO, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi - đánh giá, đây là bước phát triển tương đối tự nhiên khi các hệ sinh thái doanh nghiệp đạt tới quy mô đủ lớn, cần chuyên môn hóa từng lĩnh vực hoạt động, huy động vốn độc lập và minh bạch hóa cấu trúc tài sản.

Ở góc độ tích cực, xu hướng này có thể thúc đẩy chuẩn mực quản trị hiện đại, tạo thêm hàng hóa chất lượng cho thị trường, nâng cao khả năng thu hút vốn quốc tế, đồng thời giúp thị trường chứng khoán phản ánh rõ hơn giá trị của từng lĩnh vực tăng trưởng.

Tuy nhiên, đi cùng cơ hội luôn là yêu cầu cao về minh bạch và cân bằng lợi ích. Nhà đầu tư cần quan sát kỹ mức độ độc lập thực sự của công ty con sau IPO. Nếu doanh thu, khách hàng, tài sản hay dòng tiền vẫn phụ thuộc lớn vào công ty mẹ thì định giá cần phản ánh đúng bản chất đó.

Bên cạnh đó, trong các hệ sinh thái đa tầng, việc phân bổ chi phí, lợi nhuận hoặc giao dịch nội bộ có thể tác động đáng kể tới kết quả kinh doanh từng doanh nghiệp thành viên. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng doanh thu, nhà đầu tư cần chú ý nhiều hơn tới: chất lượng lợi nhuận, dòng tiền thực tế, giao dịch liên quan, và khả năng duy trì hiệu quả hoạt động sau IPO.

Trong dài hạn, thị trường thường đánh giá cao những doanh nghiệp có khả năng duy trì chuẩn mực quản trị minh bạch, hài hòa lợi ích giữa cổ đông lớn và cổ đông thiểu số, thay vì chỉ dựa trên “câu chuyện tăng trưởng”.