TikToker tư vấn đầu tư: Ai đền lỗ?

Vụ TikToker bị xử phạt 12,5 triệu đồng vì đăng tải thông tin sai sự thật về hoạt động cho vay margin tiếp tục đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý, tính minh bạch và nguy cơ thao túng tâm lý trên thị trường chứng khoán.

Sự phát triển của TikTok, Facebook và YouTube đang thay đổi cách nhà đầu tư cá nhân tiếp cận thông tin chứng khoán.

Thay vì đọc báo cáo tài chính hoặc phân tích doanh nghiệp, không ít người tìm đến các video ngắn với những lời giới thiệu hấp dẫn về cổ phiếu tiềm năng, điểm mua và mục tiêu giá.

Tuy nhiên, lượt theo dõi lớn không đồng nghĩa với năng lực chuyên môn hay tư cách hành nghề chứng khoán.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước từng cảnh báo tình trạng tổ chức, cá nhân trên mạng xã hội sử dụng chỉ báo kỹ thuật để đưa ra khuyến nghị mua, bán hoặc nắm giữ cổ phiếu khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện hoạt động.

Đáng chú ý, tài khoản TikTok “Kiến Trúc Sư” đã bị xử phạt hành chính 12,5 triệu đồng sau khi đăng tải thông tin sai sự thật, mang tính quy chụp về hoạt động cho vay ký quỹ của các công ty chứng khoán.

Vụ việc cho thấy nội dung chưa được kiểm chứng có thể ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp, tâm lý nhà đầu tư và niềm tin đối với thị trường.

Ai chịu trách nhiệm khi nhà đầu tư thua lỗ?

Theo quy định pháp luật, tư vấn đầu tư chứng khoán là hoạt động kinh doanh có điều kiện, đòi hỏi tổ chức và cá nhân đáp ứng những tiêu chuẩn nhất định.

Tuy nhiên, không phải mọi video phân tích cổ phiếu đều cấu thành hành vi tư vấn trái phép.

Việc xác định trách nhiệm phụ thuộc tính chất hoạt động, tần suất khuyến nghị, quan hệ với người tiếp nhận và lợi ích thương mại phát sinh.

Những hình thức thu phí nhóm kín, nhận hoa hồng môi giới hoặc quảng bá cổ phiếu để hưởng lợi có thể làm gia tăng nguy cơ xung đột lợi ích.

Đối với công ty chứng khoán như SSI, VCI, HCM hay VIX, thông tin sai lệch về thanh khoản và hoạt động margin có thể ảnh hưởng đến uy tín, khả năng thu hút khách hàng và tâm lý giao dịch.

Ở cấp độ thị trường, khuyến nghị thiếu căn cứ có thể kích thích giao dịch theo đám đông, làm gia tăng biến động giá và thanh khoản bất thường ở những cổ phiếu có lượng lưu hành thấp.

Đáng chú ý, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM cũng từng cảnh báo tình trạng giả mạo tên, logo và tài liệu cấp phép để lôi kéo nhà đầu tư.

Dù vậy, việc nhà đầu tư thua lỗ sau khi nghe khuyến nghị không tự động đồng nghĩa người đưa ra nhận định phải bồi thường.

Bài toán lớn nhất là xác định ranh giới giữa quyền chia sẻ quan điểm, hoạt động tư vấn chuyên nghiệp và hành vi cung cấp thông tin sai lệch.

Khi mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng đến dòng tiền, tính minh bạch và trách nhiệm của người cung cấp thông tin trở thành yếu tố quan trọng đối với sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán