Thanh tra phát hiện sai sót tại công ty cho thuê tài chính có 50% vốn BIDV

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 vừa chỉ ra một số tồn tại, sai sót trong hoạt động cấp tín dụng tại Chi nhánh TP.HCM của Công ty Cho thuê tài chính TNHH BIDV - Sumi Trust (BSL HCM), doanh nghiệp liên doanh giữa BIDV và đối tác Nhật Bản.

Thanh tra chỉ ra sai sót trong hoạt động cấp tín dụng

Theo kết luận thanh tra, trong thời kỳ được kiểm tra, BSL HCM vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong hoạt động kinh doanh. Việc phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro; quản lý tài sản, thu nhập, chi phí; mua sắm tài sản, hàng hóa, xây dựng và sửa chữa tài sản nhìn chung được thực hiện theo quy định.

Công tác xử lý nợ xấu, triển khai các giải pháp hạn chế nợ xấu cũng được cơ quan thanh tra ghi nhận. Phương án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt về cơ bản được chi nhánh thực hiện đúng quy định.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 phát hiện một số hạn chế, tồn tại và sai sót trong hoạt động cấp tín dụng.

Cụ thể, công tác thẩm định và quyết định cho thuê, cũng như kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản cho thuê, tại BSL HCM chưa được thực hiện chặt chẽ và đầy đủ theo quy định.

Về nguyên nhân khách quan, cơ quan thanh tra cho rằng những biến động về kinh tế, chính trị và xã hội trên thế giới trong thời kỳ thanh tra đã tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cá nhân.

Một số phương án kinh doanh không triển khai được như dự kiến, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động, tình hình tài chính và khả năng thực hiện phương án thuê tài chính của khách hàng.

Ở chiều ngược lại, nguyên nhân chủ quan được xác định là BSL HCM chưa chấp hành chặt chẽ các quy định về cho thuê, đồng thời còn tồn tại sai sót trong quá trình thẩm định, kiểm tra và giám sát việc sử dụng tài sản cho thuê.

Trách nhiệm thuộc về các tập thể, cá nhân tham gia thẩm định, đề xuất, xét duyệt cho thuê, kiểm tra, giám sát việc sử dụng tài sản và các nghiệp vụ liên quan trực tiếp đến những tồn tại được chỉ ra.

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2 đã đưa ra một khuyến nghị và hai kiến nghị đối với trụ sở chính BSL. Riêng BSL HCM nhận một khuyến nghị và bốn kiến nghị, kèm thời hạn hoàn thành cụ thể. Trụ sở chính và chi nhánh được yêu cầu chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại, sai sót theo từng nội dung trong kết luận.

Liên doanh gần 900 tỷ đồng giữa BIDV và đối tác Nhật Bản

Công ty Cho thuê tài chính TNHH BIDV - Sumi Trust là liên doanh giữa Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) và Ngân hàng Tín thác Sumitomo Mitsui của Nhật Bản.

Tiền thân của BSL là Công ty Cho thuê tài chính TNHH MTV Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Năm 2016, BIDV ký thỏa thuận chuyển nhượng 49% vốn tại doanh nghiệp cho Sumitomo Mitsui Trust Bank, đồng thời chuyển đổi mô hình hoạt động sang công ty liên doanh.

BSL được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép thành lập và hoạt động vào tháng 4/2017. Công ty hiện có vốn điều lệ 895,6 tỷ đồng, trong đó BIDV sở hữu 50% và SuMi Trust sở hữu 49%.

Ông Nguyễn Thiều Sơn hiện là Tổng Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của BSL.

Tại BSL HCM, người đứng đầu chi nhánh trong thời kỳ thanh tra là ông Đặng Thanh Hùng, Giám đốc. Đến ngày 30/6/2026, ban lãnh đạo chi nhánh gồm một Giám đốc và một Phó Giám đốc, cùng bốn phòng nghiệp vụ.

Lợi nhuận BSL tăng mạnh trong năm 2025

BSL duy trì hoạt động có lãi trong những năm gần đây. Năm 2023, công ty ghi nhận lợi nhuận gần 86 tỷ đồng. Tuy nhiên, lợi nhuận năm 2024 giảm mạnh xuống 20 tỷ đồng, trong bối cảnh biến động lãi suất trên thị trường liên ngân hàng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh.

Sang năm 2025, những bất ổn kinh tế, chính trị trên thế giới cùng quá trình sắp xếp bộ máy hành chính và địa giới trong nước khiến hoạt động đầu tư dự án chậm lại, qua đó ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư mới của khách hàng và nhu cầu thuê tài chính.

Dù vậy, BSL vẫn duy trì lợi nhuận. Lợi nhuận trước thuế năm 2025 đạt hơn 57 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần năm 2024. Quy mô dư nợ tiếp tục tăng trưởng theo kế hoạch, trong khi chất lượng cho thuê được kiểm soát.

BIDV ghi nhận hơn 26.000 tỷ đồng nợ có khả năng mất vốn

Với vai trò cổ đông sở hữu 50% vốn BSL, BIDV hiện là một trong những ngân hàng có quy mô tài sản lớn nhất hệ thống.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, BIDV ghi nhận 33.538 tỷ đồng thu nhập lãi thuần, tăng 15,9% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 18.905 tỷ đồng, tăng 17,9%.

Tổng tài sản của ngân hàng tại cuối tháng 6 đạt 3,44 triệu tỷ đồng, tăng 3,33% so với đầu năm. Dư nợ cho vay khách hàng vượt 2,5 triệu tỷ đồng, tăng 5,39%.

Đáng chú ý, tốc độ tăng nợ xấu cao hơn đáng kể so với tăng trưởng tín dụng. Tổng nợ thuộc nhóm 3, 4 và 5 tại cuối quý II/2026 vượt 45.700 tỷ đồng, tăng 30,7% so với đầu năm, tương đương khoảng 1,8% tổng dư nợ cho vay khách hàng.

Trong đó, nợ dưới tiêu chuẩn vượt 12.000 tỷ đồng, tăng 168%; nợ nghi ngờ tăng 56%, lên gần 7.300 tỷ đồng.

Riêng nợ có khả năng mất vốn, tức nợ nhóm 5, ở mức hơn 26.420 tỷ đồng, tăng 2,3% và chiếm gần 58% tổng nợ xấu của BIDV.

Kết luận thanh tra tại BSL HCM và diễn biến chất lượng tài sản tại BIDV là hai vấn đề riêng biệt, song đều cho thấy yêu cầu kiểm soát chất lượng tín dụng và công tác thẩm định, giám sát đang được đặt ra ngày càng cao trong hoạt động ngân hàng và cho thuê tài chính.