#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Suy thoái trong túi tiền

Dựa trên các dữ liệu kinh tế vĩ mô tính đến giữa năm 2026, câu trả lời ngắn gọn là: Rất khó xảy ra một cuộc "khủng hoảng kinh tế" (theo nghĩa sụp đổ hệ thống hoặc suy thoái âm) tại Việt Nam.

Nền kinh tế Việt Nam hiện đang duy trì đà phục hồi cực kỳ mạnh mẽ, với tăng trưởng GDP Quý 1/2026 đạt 7,83% (thậm chí các tổ chức quốc tế như UOB dự báo cả năm có thể neo quanh mức 7,5%, kịch bản tích cực của các viện nghiên cứu nội địa còn kỳ vọng hướng tới mốc 9 - 10%). Các động lực như dòng vốn FDI đổ vào mạnh mẽ (đạt gần 10 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm), công nghiệp chế biến chế tạo tăng trưởng gần 10% và sự ấm lại của thị trường trái phiếu/margin chứng khoán (như kết quả kỷ lục của TCBS bạn vừa xem) cho thấy dòng tuần hoàn vốn đang chạy tốt.

Tuy nhiên, "không khủng hoảng" không có nghĩa là "màu hồng". Nền kinh tế năm 2026 đang chuyển dịch sang một trạng thái mới: Tăng trưởng số liệu cao, nhưng nội tại chịu áp lực lớn (Sự phân hóa nặng nề).

Có 4 rủi ro lớn (áp lực ngầm) đang đè nặng lên doanh nghiệp và người dân mà chúng ta cần lưu ý:

1. Áp lực lạm phát và Mặt bằng giá mới

Sau giai đoạn phục hồi, lạm phát bắt đầu có dấu hiệu tăng nhiệt do giá năng lượng, chi phí vận tải toàn cầu leo thang và tác động từ các đợt điều chỉnh tỷ giá. Sức mua thực tế của người dân trong nước dù có phục hồi nhưng đang chịu áp lực rất lớn từ mặt bằng giá tiêu dùng mới này. Doanh thu bán lẻ tăng về số tuyệt đối nhưng biên lợi nhuận của các ngành bán lẻ, dịch vụ ăn uống đang bị bóp nghẹt.

2. Sự tổn thương của khối doanh nghiệp nội địa (Nhập siêu tăng)

Số liệu 5 tháng đầu năm 2026 chỉ ra một điểm đáng lo ngại: Nhập khẩu tăng tới 30,8%, khiến cán cân thương mại chuyển sang trạng thái nhập siêu.

Khối doanh nghiệp FDI vẫn sống khỏe nhờ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khối doanh nghiệp tư nhân trong nước (đặc biệt là vừa và nhỏ) đang chịu thế gọng kìm: Chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng cao, trong khi đầu ra xuất khẩu cạnh tranh gay gắt. Tỷ lệ doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn neo ở mức cao (bình quân khoảng 30.000 doanh nghiệp/tháng), cho thấy sức khỏe của "xương sống" kinh tế nội địa chưa thực sự ổn định.

3. Biến số chính sách quốc tế từ bên ngoài

Môi trường kinh tế toàn cầu năm 2026 cực kỳ bất định. Các chính sách thuế quan mới mang tính bảo hộ từ Mỹ (dưới thời Trump 2.0), rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng do các lệnh cấm xuất khẩu hóa chất/nguyên liệu từ Trung Quốc, và xung đột địa chính trị dai dẳng tại Trung Đông là những "cú sốc ngoại biên" có thể đập vào một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam bất cứ lúc nào.

4. Áp lực thực thi chính sách thuế và môi trường kinh doanh mới

Từ ngày 01/01/2026, các chính sách siết chặt quản lý thuế và tự kê khai đối với hộ kinh doanh cá thể đã bắt đầu ngấm vào thị trường. Điều này một mặt giúp minh bạch hóa nền kinh tế, mặt khác làm giảm tính linh hoạt và dòng tiền mặt luân chuyển nhanh ở khu vực kinh tế phi chính thức (chợ truyền thống, hộ kinh doanh nhỏ lẻ) – nơi vốn là chiếc "đệm giảm sốc" cho lao động khi mất việc ở các khu công nghiệp.