Sức ép từ chính sách thắt chặt của Fed

Fed thắt chặt sẽ đẩy chi phí nhập khẩu nguyên liệu tăng, các doanh nghiệp sản xuất trong nước chắc chắn đối mặt với biên lợi nhuận suy giảm mạnh trong quý tới.

Với lãi suất ở mức cao, thị trường Việt Nam đối mặt với chi phí vay vốn tăng và áp lực lên định giá tài sản, đặc biệt tác động nặng nề đến bất động sản, ngân hàng và công nghệ.

Ngày 16/9, Fed nâng lãi suất điều hành 25 điểm cơ bản lên 3,75–4%, đồng thời phát tín hiệu chi phí vay có thể tiếp tục tăng. Động thái diễn ra trong bối cảnh lạm phát Mỹ vẫn cao và giá năng lượng tăng trở lại.

Sau quyết định này, thị trường trái phiếu tiếp tục chịu sức ép. Lợi suất Kho bạc Mỹ 30 năm lên 5,501%, mức cao nhất kể từ tháng 6/2004; lợi suất 10 năm cũng lên vùng cao nhất từ năm 2007. Chênh lệch lợi suất 2 năm và 10 năm thu hẹp còn 18 điểm cơ bản, cho thấy kỳ vọng về chính sách tiền tệ và lạm phát đang tác động mạnh lên đường cong lợi suất.

Lợi suất tăng đồng nghĩa chi phí vốn trên thị trường quốc tế cao hơn. Với doanh nghiệp có nhu cầu vay mới hoặc tái cấp vốn bằng USD, mặt bằng lãi suất cao có thể làm tăng chi phí tài chính. Các ngành sử dụng đòn bẩy lớn như bất động sản, hạ tầng và một số lĩnh vực công nghiệp vì vậy nhạy cảm hơn với biến động này.

Ở chiều thị trường chứng khoán, lợi suất trái phiếu Mỹ cao làm thay đổi tương quan giữa tài sản an toàn và tài sản rủi ro. Khi dòng tiền có thể nhận mức sinh lời cao hơn từ trái phiếu, định giá cổ phiếu, đặc biệt nhóm có kỳ vọng tăng trưởng xa trong tương lai, chịu thêm sức ép chiết khấu. Reuters cũng ghi nhận đợt bán tháo trái phiếu Mỹ đang đẩy chi phí vay lên đối với hộ gia đình, doanh nghiệp và thị trường tài chính.

Với Việt Nam, tác động còn đi qua tỷ giá và dòng vốn. Lãi suất USD cao hơn có thể thu hẹp dư địa nới lỏng tiền tệ, trong khi doanh nghiệp vay ngoại tệ phải quan tâm đồng thời cả chi phí lãi vay và biến động tỷ giá. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi thị trường chứng khoán Việt Nam vừa chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm mới nổi thứ cấp.

Tuy nhiên, lợi suất cao không chỉ mang nghĩa tiêu cực. Ngân hàng và tổ chức tài chính có thể hưởng lợi từ môi trường lãi suất cao ở một số mảng, trong khi nhà đầu tư trái phiếu nhận được mức sinh lời hấp dẫn hơn. Vì vậy, tác động giữa các ngành sẽ tiếp tục phân hóa.