Sau nâng hạng, vốn dài hạn chờ gì?

Tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán tiếp tục thu hút sự quan tâm của các định chế tài chính quốc tế lớn, trong đó các quỹ đầu tư Mỹ vừa chỉ ra những điều kiện tiên quyết để khơi thông trọn vẹn dòng vốn ngoại quy mô lớn.

Sau khi MSCI nâng Việt Nam lên thị trường mới nổi tháng 5/2023, dòng vốn ngoại gia tăng nhưng các con số cụ thể về quy mô và tác động thực tế vẫn còn nhiều dấu hỏi.

Theo chia sẻ tại phiên thảo luận ngày 17/9, đại diện quỹ đầu tư Mỹ nhận định vị thế thị trường mới nổi nên được nhìn như kết quả của quá trình phát triển thị trường vốn, thay vì chỉ là một mục tiêu kỹ thuật. Khi quy mô nền kinh tế tăng lên, nhu cầu huy động vốn dài hạn của Chính phủ và doanh nghiệp cũng tăng theo.

Điểm đáng chú ý nằm ở thị trường trái phiếu Chính phủ. Theo quan điểm được đưa ra, hầu như không có thị trường tài chính lớn nào có thể phát triển bền vững nếu thiếu một thị trường trái phiếu Chính phủ sâu rộng và hiệu quả. Với nhà đầu tư quốc tế, đây không chỉ là một kênh đầu tư riêng biệt mà còn góp phần hình thành đường cong lợi suất, cơ sở định giá tài sản và công cụ quản trị rủi ro cho toàn bộ hệ thống tài chính.

Đối với doanh nghiệp niêm yết, sự phát triển đồng bộ này có tác động trực tiếp đến chi phí vốn. Khi thị trường trái phiếu phát triển, doanh nghiệp có thêm một kênh huy động vốn dài hạn bên cạnh tín dụng ngân hàng và phát hành cổ phiếu. Điều này đặc biệt quan trọng với các ngành cần vốn lớn như hạ tầng, bất động sản, năng lượng, logistics và sản xuất công nghiệp.

Ở chiều cổ phiếu, quy mô dòng vốn quốc tế được kỳ vọng cũng đáng chú ý. Theo ông Thomas Nguyen, Giám đốc Khối Thị trường Toàn cầu SSI, lượng vốn dự kiến phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam từ các quỹ Vanguard được liệt kê khoảng 2,21 tỷ USD, chia thành 4 đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Ước tính cá nhân của ông cho rằng riêng Vanguard có thể đạt khoảng 3 tỷ USD, còn tổng dòng vốn từ cả nhà đầu tư thụ động và chủ động có thể tiến gần 10 tỷ USD trong 12 tháng tới. Đây là kỳ vọng cá nhân, không phải con số cam kết dòng vốn.

Nếu dòng vốn thực sự mở rộng, tác động sẽ không chỉ nằm ở thanh khoản cổ phiếu. Các doanh nghiệp có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và đủ điều kiện tham gia các bộ chỉ số quốc tế có thể trở thành điểm đến trực tiếp của dòng tiền chỉ số; trong khi các doanh nghiệp khác cần dựa nhiều hơn vào chất lượng kinh doanh để thu hút dòng vốn chủ động.

Ở góc độ dài hạn, câu chuyện nâng hạng vì vậy chuyển từ “có thêm bao nhiêu tiền vào thị trường” sang “thị trường có đủ chiều sâu để giữ dòng tiền hay không”. Đây là khác biệt quan trọng đối với doanh nghiệp khi nhu cầu vốn giai đoạn tới ngày càng lớn.