#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Sân bay Long Thành bao giờ mới "hái ra tiền"?

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tổng mức đầu tư lên tới 16 tỷ USD đang bước vào giai đoạn then chốt. Tuy nhiên, những cảnh báo thẳng thắn của Tổng Bí thư về nguy cơ lãng phí, thất thoát đã đặt lại một câu hỏi cốt lõi: hiệu quả kinh tế của dự án được tính toán ra sao và chủ đầu tư ACV đã chi bao nhiêu tiền cho đến thời điểm này?

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW và 80-NQ/TW sáng 25/2, Tô Lâm đã nêu một vấn đề mang tính then chốt đối với các doanh nghiệp nhà nước: tư duy hạch toán kinh tế.

Theo Tổng Bí thư, không ít doanh nghiệp lâu nay chỉ coi việc “giải ngân xong” là hoàn thành nhiệm vụ, trong khi các câu hỏi nền tảng như hiệu quả đầu tư, khả năng thu hồi vốn và đóng góp cho tăng trưởng quốc gia lại chưa được trả lời thỏa đáng. Ông dẫn chứng trực tiếp dự án Sân bay quốc tế Long Thành – công trình có tổng mức đầu tư khoảng 16 tỷ USD.

“So với nhiều quốc gia Đông Nam Á, con số này là rất lớn. Tôi hỏi dự án có vượt trội hơn Malaysia, Singapore hay không thì không chứng minh được. Tôi hỏi bao lâu thu hồi đủ 16 tỷ USD để trả lại cho Nhà nước cũng không trả lời được. Tôi hỏi mỗi năm đóng góp cho tăng trưởng kinh tế bao nhiêu thì cũng không tính toán được”, Tổng Bí thư thẳng thắn nêu vấn đề, đồng thời cảnh báo nguy cơ lãng phí, tiêu cực và thất thoát nếu thiếu hạch toán kinh tế rõ ràng.

Dự án sân bay Long Thành được quy hoạch trên diện tích gần 5.000 ha tại tỉnh Đồng Nai, thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế 4F của ICAO – cấp độ cao nhất, cho phép khai thác các dòng máy bay thân rộng cỡ lớn như Airbus A380 hay Boeing 747-8.

Trong giai đoạn 1, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (UPCoM: ACV) là chủ đầu tư với tổng mức vốn gần 110.000 tỷ đồng. Giai đoạn này có công suất thiết kế 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, đặt mục tiêu đưa vào khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026. Tháng 12/2025, sân bay đã đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên và ba chuyến bay chở khách thử nghiệm.

Về dòng tiền đã rót vào dự án, báo cáo tài chính quý IV/2025 cho thấy chi phí xây dựng cơ bản dở dang tại Long Thành giai đoạn 1 đạt khoảng 34.190 tỷ đồng, tăng hơn 21.000 tỷ đồng so với đầu năm. Con số này chiếm gần như toàn bộ giá trị xây dựng cơ bản dở dang của ACV, phản ánh mức độ ưu tiên tài chính rất lớn dành cho dự án.

Không dừng lại ở đó, Bộ Xây dựng mới đây tiếp tục giao ACV làm chủ đầu tư giai đoạn 2 của sân bay Long Thành (ngoại trừ một số hạng mục hạ tầng kỹ thuật phục vụ bay). Điều này đồng nghĩa áp lực về quản trị vốn, hiệu quả đầu tư và minh bạch tài chính đối với ACV sẽ còn gia tăng trong những năm tới.

Song song với Long Thành, ACV cũng đang triển khai nhiều dự án khác như nhà ga hàng hóa tại sân bay Cát Bi, hệ thống radar thời tiết Doppler tại Nội Bài và Tân Sơn Nhất, với tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng mỗi dự án.

Về kết quả kinh doanh, năm 2025 ACV ghi nhận doanh thu hợp nhất gần 26.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hơn 12.000 tỷ đồng – đều là mức cao kỷ lục. Tính đến cuối năm, tổng tài sản đạt hơn 90.900 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu xấp xỉ 70.000 tỷ đồng, cho thấy nền tảng tài chính vẫn khá vững.

Trong bối cảnh đó, việc ACV liên tục điều chỉnh nhân sự cấp cao – bao gồm bổ nhiệm ông Lê Văn Khiên làm người đại diện theo pháp luật – càng khiến thị trường chú ý đến yêu cầu siết chặt quản trị, đặc biệt với dự án hạ tầng lớn bậc nhất cả nước.

Thông điệp từ lãnh đạo cao nhất của Đảng đã rất rõ: với một công trình 16 tỷ USD, bài toán không chỉ là xây cho xong, mà phải chứng minh được hiệu quả kinh tế, khả năng thu hồi vốn và giá trị gia tăng thực sự cho nền kinh tế quốc gia. Long Thành vì thế không chỉ là phép thử về năng lực xây dựng, mà còn là thước đo cho tư duy hạch toán và quản trị vốn của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn mới.