RWA và bài toán niềm tin

Việt Nam đã bắt đầu xây dựng nền tảng pháp lý cho tài sản mã hóa, song để RWA trở thành cấu phần của thị trường vốn, cần bảo đảm tính minh bạch, khả năng truy xuất tài sản và kiểm soát rủi ro trong toàn bộ vòng đời giao dịch.

Mã hóa tài sản thực (Real World Assets - RWA) đang được kỳ vọng mở ra một kênh huy động vốn mới bên cạnh tín dụng ngân hàng và thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng chìa khóa thành công không nằm ở blockchain mà ở chất lượng tài sản, khung pháp lý và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư.

Theo các chuyên gia tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026, phát triển RWA không chỉ là xu hướng công nghệ mà có tiềm năng tạo kênh dẫn vốn bổ sung cho nền kinh tế. PGS.TS. Đặng Văn Thanh, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách Quốc hội khóa XI, nhận định tài sản mã hóa mở ra cơ hội huy động nguồn lực tài chính quy mô lớn. Các tài sản như bất động sản, trái phiếu hay hóa đơn thương mại khi được mã hóa có thể trở thành kênh huy động vốn song hành với tín dụng ngân hàng và thị trường chứng khoán.

Để RWA phát triển bền vững, nền tảng pháp lý cần rà soát đồng bộ từ luật dân sự đến quy định chứng khoán và tín dụng. GS.TS. Phan Trung Lý, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội khóa XIII, nhấn mạnh nguyên tắc "kiến tạo phát triển đi đôi với quản trị rủi ro". Khung pháp lý phải bảo đảm tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc tài sản và bảo vệ nhà đầu tư. Một thách thức khác là cơ chế giải quyết tranh chấp trong môi trường số, do giao dịch blockchain diễn ra với tốc độ cao.

Nếu khung pháp lý là điều kiện cần, chất lượng tài sản cơ sở mới là yếu tố quyết định. Bà Nguyễn Thanh Tuyền, Tổng giám đốc Silver Lion Enterprise Impact, cho rằng Việt Nam có lợi thế về công nghệ, nhưng quan trọng hơn là lựa chọn đúng loại tài sản và bảo đảm tính minh bạch. Ví dụ như mã hóa hóa đơn xuất khẩu cà phê để cải thiện thanh khoản doanh nghiệp là ứng dụng có khả năng tạo giá trị trực tiếp cho nền kinh tế thay vì phục vụ hoạt động đầu cơ.

Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP đã đặt nền móng cho thí điểm thị trường RWA theo hướng "vừa chặt, vừa mở". Trung tâm Tài chính Quốc tế Đà Nẵng được định hướng trở thành điểm thử nghiệm cho các mô hình tài chính số. Theo ông Kevin Iwanaga, Giám đốc Chiến lược, mục tiêu là xây dựng hệ sinh thái token hóa có quản lý, kết nối tài sản thực Việt Nam với vốn trong nước và quốc tế. Hiệu quả không được đo bằng khối lượng giao dịch mà bằng lượng vốn huy động, giá trị tài sản được mã hóa và khả năng giảm chi phí phát hành.