PC1 và "cú sốc" từ công nghệ tái chế: Liệu mỏ Niken có còn là "con gà đẻ trứng vàng"?

Làn sóng xe điện toàn cầu đang mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp khai thác khoáng sản, đặc biệt là niken – kim loại quan trọng trong sản xuất pin. Tuy nhiên, xu hướng thu hồi và tái chế pin xe điện ngày càng được thúc đẩy cũng đang đặt ra những thách thức mới cho ngành khai khoáng. Với PC1 Group, đây vừa là cơ hội, vừa là phép thử cho chiến lược phát triển dài hạn của mảng khoáng sản.

Quốc hội thúc đẩy quy định tái chế pin xe điện

Tại phiên thảo luận ngày 23/4 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật thuế, đại biểu Quốc hội Đoàn Hùng Vũ (đoàn Đồng Tháp) đề xuất sớm ban hành quy định bắt buộc đối với các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu xe điện trong việc thu hồi, tái chế pin đã qua sử dụng.

Theo đề xuất, các doanh nghiệp không chỉ phải thực hiện trách nhiệm thu hồi mà còn cần xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chuyên nghiệp, đồng thời đầu tư nghiên cứu công nghệ pin an toàn và thân thiện hơn với môi trường.

Đây là xu hướng phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế tuần hoàn và yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng xe điện trên toàn cầu.

PC1 nắm giữ tài sản chiến lược

Trong bối cảnh đó, PC1 là một trong số ít doanh nghiệp niêm yết sở hữu mỏ niken quy mô lớn tại Việt Nam.

Thông qua việc nắm giữ 57,27% vốn tại Công ty Cổ phần Khoáng sản Tấn Phát, PC1 đang kiểm soát dự án mỏ Niken - Đồng tại Cao Bằng, được đánh giá là một trong những mỏ niken có trữ lượng lớn nhất cả nước.

Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng, công suất thiết kế đạt 600.000 tấn quặng mỗi năm.

Năm 2025, PC1 đã xuất khẩu hơn 65.000 tấn tinh quặng, mang về doanh thu trên 1.140 tỷ đồng, qua đó khẳng định vai trò ngày càng lớn của mảng khoáng sản trong cơ cấu doanh thu tập đoàn.

Tăng vốn để mở rộng giai đoạn 2

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, PC1 đã thông qua phương án phát hành hơn 148 triệu cổ phiếu, nâng vốn điều lệ từ 4.112 tỷ đồng lên gần 5.594 tỷ đồng.

Theo Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Tuấn, việc tăng vốn là yêu cầu cần thiết nhằm đảm bảo nguồn lực cho chiến lược đầu tư dài hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực hạ tầng khu công nghiệp, năng lượng và khoáng sản.

Trong đó, mảng khai thác niken đang được chuẩn bị để triển khai giai đoạn 2, qua đó nâng cao quy mô sản xuất và tối ưu hiệu quả vận hành.

Theo kế hoạch, năm 2026, khối khoáng sản của PC1 đặt mục tiêu xuất khẩu 53.500 tấn tinh quặng, với doanh thu dự kiến vượt 1.300 tỷ đồng.

Tái chế pin: Thách thức dài hạn cho ngành niken

Sự phát triển của ngành tái chế pin xe điện có thể tạo ra nguồn cung niken thứ cấp đáng kể trong tương lai, qua đó làm giảm phụ thuộc vào khai thác nguyên sinh.

Điều này có thể gây áp lực lên giá niken và biên lợi nhuận của các doanh nghiệp khai khoáng trong dài hạn.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, tốc độ tăng trưởng của thị trường xe điện vẫn đang vượt xa khả năng cung ứng từ nguồn tái chế. Vì vậy, nhu cầu đối với niken nguyên khai được dự báo vẫn duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới.

Nói cách khác, tái chế pin chưa phải là mối đe dọa tức thời, nhưng là xu hướng buộc các doanh nghiệp phải chuẩn bị từ sớm.

PC1 chuyển hướng sang chế biến sâu

Nhận diện rõ xu hướng này, PC1 đang từng bước chuyển đổi chiến lược từ khai thác thô sang chế biến sâu.

Doanh nghiệp tập trung đầu tư công nghệ tinh luyện niken chất lượng cao, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vật liệu cho ngành pin.

Song song với đó, PC1 đẩy mạnh hợp tác quốc tế để tiếp cận công nghệ hiện đại, giúp tối ưu hiệu quả khai thác, chế biến và giảm thiểu tác động môi trường.

Đặt trọng tâm vào phát triển bền vững

Trong bối cảnh tiêu chuẩn ESG ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc, PC1 cũng tăng cường đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường.

Theo báo cáo thường niên 2025, doanh nghiệp đã ghi nhận khoản dự phòng cho nghĩa vụ cải tạo, phục hồi môi trường mỏ lên tới 5,4 tỷ đồng, tăng 86% so với đầu năm.

Nguồn vốn này sẽ được sử dụng để cải tạo khu vực khai thác, xử lý bãi thải và đảm bảo hoạt động mở rộng mỏ tuân thủ đầy đủ các quy chuẩn sinh thái.

Cơ hội lớn đi cùng áp lực chuyển đổi

Mảng niken của PC1 đang đứng trước triển vọng tăng trưởng hấp dẫn nhờ làn sóng điện hóa toàn cầu. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực ngày càng lớn từ xu hướng tái chế, yêu cầu xanh hóa và các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Trong cuộc chơi mới, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp không chỉ sở hữu tài nguyên mà còn làm chủ công nghệ chế biến, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường và tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Với những bước chuẩn bị hiện tại, PC1 đang cho thấy tham vọng vượt ra ngoài vai trò một nhà khai thác khoáng sản, để trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng vật liệu cho ngành công nghiệp xe điện tương lai.