P-Notes trở lại, VN-Index đón sóng mới?

Sau 2 tháng điều chỉnh liên tiếp với mức sụt giảm 13% từ đỉnh, thị trường vừa đón nhận tín hiệu đảo chiều từ khối ngoại. Sự trở lại của dòng vốn P-Notes được kỳ vọng sẽ kích hoạt thanh khoản và tạo nhịp sóng phục hồi ngắn hạn.

Thống kê lịch sử cho thấy các đợt giải ngân P-Notes thường kéo dài từ 1,5 đến 2 tháng, tạo đà bứt phá cho các cổ phiếu trụ cột nhưng cũng đi kèm rủi ro đảo chiều nhanh.

Sau 7 tháng bán ròng liên tiếp, khối ngoại bất ngờ quay trở lại mua ròng từ phiên 28/7. Chứng khoán MB phân tích rằng lực mua này có khả năng cao đến từ dòng tiền Participatory Notes (P-Notes). Mua bán tập trung vào nhóm cổ phiếu trụ cột như FPT, VIC, HPG – những mã từng là "dấu chân" điển hình của P-Notes trong quá khứ. Đây có thể là yếu tố hỗ trợ thanh khoản và tâm lý ngắn hạn sau giai đoạn điều chỉnh kéo dài 2 tháng với mức giảm 13% kể từ đỉnh.

Dữ liệu lịch sử cho thấy sau các đợt mua mạnh của P-Notes, thị trường thường trải qua nhịp rung lắc hoặc điều chỉnh 7–10% khi dòng vốn này suy yếu. Năm 2016, mua ròng kéo dài từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 7–8 với quy mô 1.000 tỷ đồng, trước khi chuyển sang bán ròng mạnh. Cuối 2018–đầu 2019, P-Notes mua ròng 16.500 tỷ đồng, hỗ trợ VN-Index tăng 13%+ từ đáy. Cuối 2022, dòng tiền này mua ròng 19.000 tỷ đồng trong bối cảnh hồi phục mạnh từ đáy tháng 11/2022 (900 điểm) lên đỉnh tháng 9/2023 (1.245 điểm).

P-Notes mang tính đầu cơ cao, nguồn gốc khó theo dõi và tốc độ rút vốn nhanh. Dòng tiền này thường xuất hiện ở những thời điểm thị trường yếu hoặc vừa tạo đáy với thanh khoản thấp, rồi bùng nổ mạnh, kéo giá thẳng tắp ít nhịp chỉnh. Thời gian mua mạnh thường kéo dài khoảng 1,5–2 tháng. Khi bắt đầu phân phối hoặc rút vốn, áp lực bán có thể tập trung mạnh vào chính các mã từng được gom lớn, tạo biến động ngắn hạn đáng kể.

P-Notes chưa bao giờ là "cứu tinh" dài hạn, nhưng mỗi lần xuất hiện lại thường mang đến nhịp sóng ngắn–trung hạn đầy cơ hội và cũng đầy thách thức. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến của dòng tiền này và các tín hiệu phân phối để có chiến lược quản lý rủi ro phù hợp. Mức độ thanh khoản, biến động giá và khối lượng giao dịch sẽ là những chỉ báo quan trọng trong các tuần tới.