P/E đã về vùng hấp dẫn, nhưng chuyên gia nói thẳng: Chưa phải lúc vội vàng bắt đáy

Thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang trong trạng thái dò đáy sau cú giảm mạnh đầu tháng 3. Dù đã xuất hiện những nhịp hồi phục ngắn, nhiều chuyên gia cho rằng mặt bằng định giá hấp dẫn chưa phải là tín hiệu đủ để khẳng định thị trường đã tạo đáy.

Kết thúc phiên giao dịch 16/3, VN-Index giảm nhẹ 3 điểm xuống còn khoảng 1.693 điểm. Thanh khoản trên HoSE đạt hơn 20.300 tỷ đồng – mức không quá thấp nhưng cũng chưa đủ để cho thấy dòng tiền lớn quay lại thị trường.

Diễn biến này xuất hiện đúng một tuần sau cú giảm sâu lịch sử ngày 9/3, khi VN-Index bốc hơi hơn 100 điểm trong bối cảnh lo ngại căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang. Sau cú sốc đó, thị trường đã có vài phiên hồi phục, nhưng lực cầu vẫn tỏ ra khá dè dặt.

Nhịp hồi chưa đủ thuyết phục

Theo ông Bùi Văn Huy – Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Khối Nghiên cứu Đầu tư của FIDT, diễn biến hiện tại cho thấy thị trường đang hình thành một cấu trúc tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Ông cho rằng thị trường đang ở trạng thái “hồi phục kỹ thuật không có nền” – tức lực cầu chưa đủ mạnh để hấp thụ nguồn cung, trong khi tâm lý nhà đầu tư vẫn chưa thực sự ổn định sau cú sốc vừa qua.

Ở góc độ định giá, vùng quanh 1.670 điểm tương ứng với P/E dự phóng năm 2026 khoảng 13–14 lần, được xem là mức hấp dẫn nếu nhìn dài hạn. Tuy nhiên, theo ông Huy, định giá rẻ không phải là điều kiện đủ để thị trường lập tức tạo đáy, nhất là khi các yếu tố vĩ mô vẫn còn nhiều biến động.

Một trong những yếu tố đáng chú ý là lãi suất thị trường đang có xu hướng tăng trở lại, điều có thể khiến mặt bằng định giá hợp lý của thị trường phải điều chỉnh thấp hơn.

Kịch bản “bẫy tăng giá” có thể lặp lại

Nhìn lại lịch sử, chuyên gia FIDT cho rằng thị trường hiện có nhiều điểm tương đồng với các giai đoạn bull trap trong quá khứ.

Chẳng hạn vào tháng 4/2022 sau cú sốc trái phiếu doanh nghiệp, hay tháng 4/2025 khi xuất hiện thông tin Mỹ áp thuế đối ứng. Điểm chung của những giai đoạn này là thị trường thường giảm sốc, sau đó bật lại nhanh 3–5% trong vài phiên, khiến nhiều nhà đầu tư vội vàng bắt đáy, trước khi tiếp tục giảm sâu hơn.

Ở thời điểm hiện tại, thị trường đang xuất hiện ba tín hiệu đáng chú ý:

Thanh khoản chưa xác nhận nhịp hồi, cho thấy dòng tiền lớn vẫn đứng ngoài.

Nguyên nhân gây ra cú giảm vẫn còn tồn tại, khi căng thẳng Trung Đông chưa hạ nhiệt và giá dầu vẫn duy trì trên 80 USD/thùng.

Rủi ro từ dư nợ margin cao, khi quy mô cho vay ký quỹ toàn thị trường ước tính khoảng 400.000 tỷ đồng.

Nếu thị trường tiếp tục biến động mạnh, áp lực giải chấp có thể gia tăng và khiến nguồn cung cổ phiếu tăng đột biến.

Những dấu hiệu xác nhận đáy

Theo ông Huy, để xác nhận thị trường đã thực sự tạo đáy, nhà đầu tư cần quan sát đồng thời nhiều tín hiệu.

Trước hết, thanh khoản phải tăng mạnh trở lại trong các phiên tăng điểm, tốt nhất vượt 30.000 tỷ đồng, qua đó cho thấy dòng tiền lớn đã quay lại thị trường.

Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông cần hạ nhiệt, trong đó tín hiệu rõ nhất là giá dầu giảm xuống dưới 80 USD/thùng. Đồng thời, tỷ giá USD/VND cần ổn định hơn để giảm áp lực lên dòng vốn.

Ngoài ra, áp lực giải chấp margin phải chấm dứt, và độ rộng thị trường cần cải thiện rõ rệt khi số lượng cổ phiếu tăng giá áp đảo trong nhiều phiên liên tiếp.

Nhà đầu tư nên giữ “đạn” cho thời điểm rõ ràng hơn

Trong kịch bản tiêu cực, nếu căng thẳng Mỹ – Iran tiếp tục leo thang và giá dầu duy trì ở mức cao, VN-Index có thể quay lại kiểm định vùng 1.600–1.630 điểm, khu vực đường MA200 – vùng hỗ trợ quan trọng của xu hướng dài hạn.

Dù vậy, theo ông Huy, mặt bằng định giá hiện nay đã trở nên hấp dẫn hơn cho những nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn. Tuy nhiên, việc duy trì tỷ lệ tiền mặt ở mức an toàn không nên bị xem là biểu hiện của sự sợ hãi, mà là chiến lược để giữ nguồn lực cho những cơ hội rõ ràng hơn.

“Đây không phải là giai đoạn cần sự dũng cảm, mà là giai đoạn cần sự thông minh. Người nắm nhiều tiền mặt nhất lúc này sẽ có lợi thế lớn khi thị trường thực sự tạo đáy”, vị chuyên gia nhấn mạnh.