“Ông lớn” xây lắp điện PC1 bỏ túi bao nhiêu từ siêu công trình 500kV mạch 3?

Cổ phiếu PC1 của Tập đoàn PC1 đang trở thành tâm điểm chú ý trên thị trường khi liên tiếp giảm mạnh trong thời gian gần đây.

Kể từ phiên 23/4, mã này nhiều lần lao dốc với lượng dư bán lớn. Đến phiên 8/5, cổ phiếu tiếp tục giảm gần 5%, xuống còn 18.100 đồng/cổ phiếu. Chỉ sau 9 phiên giao dịch, vốn hóa doanh nghiệp đã mất khoảng 3.250 tỷ đồng, tương đương gần 1/3 giá trị thị trường.

Điều đáng nói là giữa lúc cổ phiếu biến động bất thường, doanh nghiệp vẫn chưa có động thái giải trình với cổ đông. Đồng thời, PC1 cũng chậm công bố báo cáo tài chính quý I/2026 dù trước đó HoSE đã có văn bản nhắc nhở về nghĩa vụ công bố thông tin.

Trong lĩnh vực xây lắp điện, PC1 được xem là một trong những doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam. Năm 2024, công ty gây chú ý khi liên tiếp trúng thầu tại dự án đường dây 500kV mạch 3 – công trình trọng điểm quốc gia của ngành năng lượng.

Dự án được khởi công vào tháng 1/2024 với mục tiêu hoàn thành trước ngày 2/9/2024. Toàn tuyến có chiều dài khoảng 519 km, đi qua 9 tỉnh gồm Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình, Hải Dương và Hưng Yên. Tổng mức đầu tư của dự án lên tới 22.356 tỷ đồng.

Đây là công trình nhận được sự chỉ đạo sát sao từ Chính phủ. Trong suốt quá trình triển khai kéo dài khoảng 7 tháng, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã trực tiếp chủ trì nhiều cuộc họp, tới công trường kiểm tra tiến độ và động viên lực lượng thi công cũng như người dân địa phương bàn giao mặt bằng cho dự án.

Thủ tướng nhấn mạnh đây là dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng quốc gia, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các bộ, ngành, địa phương và toàn hệ thống chính trị nhằm đảm bảo nguồn điện cho sản xuất và đời sống.

Trong giai đoạn cao điểm, công trường huy động tới 15.000 lao động từ nhiều đơn vị lớn như Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel), PVN, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT)… để hỗ trợ thi công dựng cột, kéo dây và hoàn thiện tuyến đường dây.

Tại dự án này, PC1 là một trong những nhà thầu hưởng lợi lớn nhất. Chỉ khoảng 1 tháng sau ngày khởi công, doanh nghiệp đã trúng liên tiếp 10 gói thầu. Đến cuối tháng 4/2024, PC1 cho biết tổng giá trị các gói thầu tại dự án đường dây 500kV mạch 3 đã đạt 2.083 tỷ đồng, bao gồm thi công xây lắp, cung cấp cột thép và thiết bị máy móc.

Nguồn việc lớn từ siêu dự án đã giúp mảng xây lắp điện của PC1 tăng trưởng mạnh. Năm 2024, doanh thu lĩnh vực này đạt 3.687 tỷ đồng, tăng 41% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục củng cố vị thế hàng đầu của doanh nghiệp trong hệ sinh thái EVN.

Tuy nhiên, để đáp ứng tiến độ gấp rút của công trình, PC1 phải huy động lượng lớn nhân lực và thiết bị thi công, khiến chi phí đầu vào tăng đáng kể. Theo đó, biên lợi nhuận gộp mảng xây lắp điện chỉ đạt khoảng 7%, giảm 2 điểm phần trăm so với năm 2023.

Ngoài mảng xây lắp điện, PC1 còn mở rộng sang lĩnh vực khai khoáng. Doanh nghiệp hiện sở hữu 57,27% vốn tại Tan Phat Minerals Joint Stock Company – đơn vị sở hữu dự án khai thác lộ thiên khoáng sản niken - đồng tại Cao Bằng với tổng trữ lượng khoảng 7,5 - 8 triệu tấn quặng thô.

Dù mới đóng góp vào hoạt động kinh doanh, mỏ khoáng sản này nhanh chóng trở thành điểm sáng lợi nhuận của PC1. Năm 2024, dự án mang về doanh thu 1.711 tỷ đồng cùng lợi nhuận gộp 565 tỷ đồng. Sang năm 2025, doanh thu đạt 1.140 tỷ đồng, lãi gộp 441 tỷ đồng, tương ứng biên lợi nhuận gộp lên tới 39%.

Trong bối cảnh cổ phiếu giảm sâu và doanh nghiệp chưa lên tiếng giải trình, thị trường đang đặc biệt quan tâm tới khả năng duy trì tăng trưởng của PC1 sau giai đoạn hưởng lợi lớn từ các siêu dự án hạ tầng điện quốc gia.