Nhịp giảm 10–15% thường là cơ hội tốt để giải ngân

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán ngày càng thu hút nhà đầu tư cá nhân, câu chuyện về hiệu quả đầu tư dài hạn và cách kiểm soát rủi ro tiếp tục được quan tâm. Theo chuyên gia từ Công ty Quản lý Quỹ SSIAM, việc giải ngân có kỷ luật và tận dụng các nhịp điều chỉnh sâu của thị trường có thể giúp nâng cao hiệu quả đầu tư, thay vì chạy theo cảm xúc hoặc tin đồn ngắn hạn.

Nhà đầu tư cá nhân thường thua kém thị trường

Nhiều thống kê cho thấy nhà đầu tư cá nhân thường đạt hiệu suất thấp hơn mức tăng trưởng chung của thị trường. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thiếu kỷ luật, dễ bị chi phối bởi tin đồn và tâm lý FOMO, trong khi lại không đủ nguồn lực để kiểm chứng thông tin.

Ngược lại, các quỹ đầu tư chuyên nghiệp sở hữu đội ngũ phân tích, quy trình quản trị rủi ro và chiến lược phân bổ tài sản bài bản. Nhờ đó, họ thường duy trì được hiệu quả ổn định hơn và có khả năng vượt chỉ số tham chiếu trong dài hạn.

Tại chương trình Cafe cùng Chứng đặc biệt, ông Nguyễn Nghĩa Tuấn – Phó Giám đốc Phát triển Kinh doanh SSIAM – cho rằng đầu tư chứng khoán cần được xem như một phần trong chiến lược phân bổ tài sản dài hạn, không phải là cuộc chơi cảm xúc theo biến động giá ngắn hạn.

Lợi thế của đầu tư qua quỹ

Theo ông Tuấn, lợi thế lớn nhất của đầu tư qua quỹ là tính kỷ luật và khả năng đa dạng hóa danh mục. Ngay cả khi một cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục, quỹ vẫn sẵn sàng giảm tỷ trọng hoặc thoái vốn nếu rủi ro gia tăng, nhằm bảo vệ hiệu suất chung.

Việc phân bổ một phần danh mục vào chứng chỉ quỹ giúp nhà đầu tư cá nhân nâng cao mức độ đa dạng hóa so với việc chỉ nắm giữ một vài cổ phiếu riêng lẻ. Chỉ cần khoảng 20% danh mục đầu tư vào quỹ cũng có thể cải thiện đáng kể mức độ phân tán rủi ro.

DCA và chiến lược giải ngân khi thị trường điều chỉnh

Về chiến lược mua trung bình giá định kỳ (DCA), chuyên gia cho rằng nhà đầu tư có thể áp dụng với cả quỹ chủ động lẫn ETF. Tuy nhiên, DCA thường phát huy hiệu quả rõ hơn với quỹ chủ động do biên độ biến động cao hơn, giúp làm phẳng giá vốn theo thời gian.

Bên cạnh việc giải ngân đều đặn, nhà đầu tư cũng nên linh hoạt tăng tỷ trọng khi thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh sâu.

“Không ai có thể xác định chính xác đáy thị trường, nhưng những nhịp giảm 10–15% thường là cơ hội tốt để gia tăng mức giải ngân,” ông Tuấn nhận định.

Tuy vậy, hiệu quả của DCA theo tuần hoặc tháng chỉ đạt được khi nhà đầu tư duy trì kỷ luật trong thời gian đủ dài. Nếu có khả năng chờ đợi và nguồn tiền dự phòng, việc tập trung giải ngân vào các nhịp điều chỉnh có thể mang lại hiệu quả cao hơn so với mua đều trong mọi điều kiện thị trường.

Quỹ chủ động vẫn linh hoạt điều chỉnh danh mục

Một quan niệm phổ biến cho rằng quỹ đầu tư chỉ nắm giữ dài hạn và ít điều chỉnh danh mục. Trên thực tế, các quỹ chủ động vẫn thường xuyên tái cơ cấu tỷ trọng để thích ứng với biến động và cơ hội mới. Điểm khác biệt là việc điều chỉnh này dựa trên phân tích cơ bản và khung chiến lược dài hạn, thay vì phản ứng cảm tính.

Khác với ETF – vốn tái cơ cấu theo kỳ cố định – quỹ chủ động có thể linh hoạt mua bán khi đánh giá rủi ro hoặc cơ hội thay đổi. Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng vẫn là vượt chỉ số trong cả chu kỳ, không phải thắng từng nhịp ngắn hạn.

Các quỹ mở trên thị trường hiện nay thường đặt mục tiêu vượt VN-Index hoặc VN30. Tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục quỹ chủ động thường duy trì ở mức cao, trên 90%. Trong giai đoạn rủi ro, tỷ trọng này có thể giảm về 75–80%, nhưng hiếm khi quỹ nắm giữ lượng tiền mặt lớn trong thời gian dài.

Định hướng đầu tư năm 2026

Về chiến lược năm 2026, đại diện SSIAM cho biết các quỹ chủ động tiếp tục theo đuổi triết lý đầu tư giá trị, tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt nhưng chưa được thị trường định giá đầy đủ.

Danh mục hiện vẫn duy trì tỷ trọng đáng kể ở nhóm tài chính – đặc biệt là ngân hàng và chứng khoán – bên cạnh các lĩnh vực bán lẻ và sản xuất. Theo đánh giá, nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận trong năm trước nhưng giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng, tạo nền tảng thuận lợi cho chu kỳ mới.

Thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh là nhà đầu tư cần có khung thời gian đủ dài, kỷ luật giải ngân và tận dụng các nhịp điều chỉnh hợp lý. Trong dài hạn, sự kiên định với chiến lược và quản trị rủi ro mới là yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư.