Nguồn điện mới, cuộc chơi mới?

Nhu cầu điện 6 tháng đầu năm 2026 tăng gần 10%, trong khi áp lực bảo đảm nguồn cung ngày càng lớn. Sau giai đoạn nhiều biến động về pháp lý và quản trị, ngành điện đang đứng trước một chu kỳ đầu tư mới, trải rộng từ điện khí LNG, năng lượng tái tạo đến lưới truyền tải và lưu trữ điện.

Quy mô vốn lớn mở ra dư địa cho doanh nghiệp phát điện, EPC, tư vấn và xây lắp, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc vào giá điện, cơ chế hợp đồng và tiến độ dự án.

Nhu cầu điện tăng nhanh đang trở thành động lực quan trọng nhất của chu kỳ mới. Sáu tháng đầu năm 2026, tiêu thụ điện tăng gần 10%, trong đó thời tiết nắng nóng thúc đẩy mạnh nhu cầu điện sinh hoạt. Nửa cuối năm, nền nhiệt được dự báo tiếp tục cao, khiến áp lực huy động nguồn điện vẫn lớn.

Trong nhóm điện khí, PV Power (POW) đang bước vào giai đoạn mới khi Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 vận hành thương mại. Sáu tháng đầu năm, doanh thu POW đạt hơn 32.600 tỷ đồng, tăng 86%; lợi nhuận sau thuế khoảng 4.575 tỷ đồng, cao hơn 4 lần cùng kỳ. Sản lượng điện vượt 13 tỷ kWh, tăng 42%, trong đó Nhơn Trạch 3 và 4 đóng góp khoảng 2,6 tỷ kWh. Tuy nhiên, giá bán khoảng 2.850 đồng/kWh đi cùng chi phí LNG và khấu hao cao khiến hiệu quả phụ thuộc đáng kể vào sản lượng huy động và cơ chế Qc.

Ở năng lượng tái tạo, REE đang chuẩn bị vòng đầu tư mới. Dự án Phú Cường 1A và 1B có tổng công suất 200 MW, vốn khoảng 9.100 tỷ đồng, dự kiến vận hành từ tháng 10/2027. REE đặt mục tiêu nâng công suất điện lên khoảng 3.000 MW vào năm 2030, gấp 3 lần hiện nay.

GEG lại đi theo hướng kết hợp nguồn điện với lưu trữ. Doanh nghiệp đang triển khai điện gió VPL 2 Bến Tre 40 MW, điện mặt trời Đức Huệ 2 50 MW và dự án điện gió gần bờ Tân Thành 100 MW. Đức Huệ 2 được thiết kế tích hợp BESS và dự kiến áp dụng cơ chế DPPA với khách hàng lớn, cho thấy mô hình kinh doanh điện đang chuyển từ bán sản lượng đơn thuần sang gắn với khả năng lưu trữ và khách hàng tiêu thụ.

Phần đáng chú ý khác nằm ở hạ tầng truyền tải. Tổng nhu cầu vốn cho truyền tải giai đoạn 2025–2030 khoảng 18 tỷ USD, tạo thị trường lớn cho nhóm EPC, tư vấn và xây lắp điện. PC1 bước vào nửa cuối năm với backlog khoảng 4.780 tỷ đồng, trong khi phần lớn backlog EPC của TV2 được kỳ vọng ghi nhận trong nửa cuối năm.

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp điện nào cũng hưởng lợi đồng đều. HDG ghi nhận sản lượng 6 tháng giảm 16,3%, doanh thu giảm 8,3%; khoản phải thu EVN/EPTC khoảng 902 tỷ đồng, trong đó đã trích lập dự phòng 811,5 tỷ đồng. Điều này cho thấy bên cạnh công suất mới, dòng tiền và cơ chế giá điện vẫn là biến số quyết định hiệu quả.