Người Việt vẫn chuộng gửi tiết kiệm, vàng, nhà đất

Báo cáo mới của Chứng khoán Thiên Việt (TVS) cho thấy hành vi đầu tư của người Việt vẫn nghiêng mạnh về các tài sản truyền thống. Tiền gửi tiết kiệm, bất động sản và vàng hiện chiếm tới 87% tổng danh mục tài sản, trong khi cổ phiếu chỉ chiếm khoảng 4%, phản ánh quá trình chuyển dịch sang đầu tư tài chính vẫn diễn ra chậm.

Dù ngày càng quan tâm đến đa dạng hóa danh mục và quản trị tài sản, phần lớn nhà đầu tư cá nhân vẫn ưu tiên các kênh được xem là an toàn. Điều này mở ra dư địa phát triển lớn cho ngành quản lý tài sản và các sản phẩm đầu tư tài chính chuyên nghiệp.

Người Việt vẫn chuộng gửi tiết kiệm, vàng, nhà đất

Báo cáo "Sức khỏe Tài chính và Niềm tin Đầu tư của người Việt năm 2026" từ Chứng khoán Thiên Việt (TVS) công bố ngày 10/7 cho thấy tiền gửi tiết kiệm là tài sản phổ biến nhất với 100% người tham gia khảo sát đang nắm giữ. Bất động sản và vàng lần lượt có tỷ lệ sở hữu khoảng 71% và 70%. Tuy nhiên, sự khác biệt nằm ở cách phân bổ dòng tiền: tiền gửi chiếm 37% danh mục, bất động sản 36% và vàng 14%, tổng cộng 87%. Ngược lại, cổ phiếu chỉ chiếm 4%, trái phiếu 2%, chứng chỉ quỹ dưới 1%.

Đa dạng hóa danh mục ở "bề rộng" chứ không "bề sâu"

TVS nhận định rằng quá trình đa dạng hóa danh mục hiện mới diễn ra ở "bề rộng", tức nhà đầu tư mở rộng số lượng tài sản nắm giữ nhưng dòng tiền vẫn tập trung vào tiền gửi, bất động sản và vàng. Ngay cả với những người sở hữu 4-5 kênh đầu tư trở lên, tỷ trọng phân bổ vào cổ phiếu, trái phiếu hay chứng chỉ quỹ vẫn chỉ ở mức vài phần trăm. Điều này cho thấy nắm giữ nhiều loại tài sản hơn chưa đồng nghĩa với danh mục được phân bổ cân bằng giữa các nhóm tài sản.

Nhà đầu tư mới và ảnh hưởng tâm lý thị trường

Một điểm đáng chú ý là thời gian tham gia các kênh đầu tư tài chính hiện đại của người Việt còn tương đối ngắn. Cổ phiếu, trái phiếu và chứng chỉ quỹ có tỷ lệ nhà đầu tư tham gia dưới 3 năm ở mức khá cao, phản ánh làn sóng nhà đầu tư mới gia nhập sau giai đoạn bùng nổ 2020-2022. Việc chưa trải qua một chu kỳ tăng-giảm hoàn chỉnh của thị trường khiến hành vi đầu tư vẫn chịu ảnh hưởng mạnh bởi yếu tố tâm lý và xu hướng ngắn hạn.

Hành vi tránh rủi ro khi thị trường biến động

Khi đối mặt với bất ổn kinh tế hoặc chính sách, lựa chọn phổ biến nhất của nhà đầu tư là tăng tỷ trọng tiền mặt hoặc tiền gửi ngắn hạn (53%), tiếp theo là mua thêm vàng (46%) và tăng đầu tư bất động sản (33%). Chỉ 24% chọn nâng tỷ trọng cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ. Những biến động của thị trường chưa tạo động lực để nhà đầu tư chuyển dịch sang các tài sản tài chính hiện đại, mà còn củng cố xu hướng quay về các kênh đầu tư truyền thống được xem là "nơi trú ẩn" an toàn.

Khoảng cách giữa nhận thức và hành động

TVS cho rằng thị trường quản lý tài sản tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến đa dạng hóa danh mục, quản trị rủi ro và hoạch định tài chính dài hạn, song hành vi phân bổ tài sản trên thực tế vẫn chịu ảnh hưởng mạnh bởi tâm lý ưu tiên những kênh quen thuộc. Khoảng cách này cho thấy quá trình chuyển từ tư duy tích lũy sang tư duy quản lý tài sản chuyên nghiệp vẫn ở giai đoạn đầu, tạo dư địa lớn cho các dịch vụ tư vấn đầu tư, quản lý tài sản và sản phẩm tài chính chuyên nghiệp phát triển.