Ngành ngân hàng: "Điểm nghẽn" và "Chìa khóa"

PHẦN 1: TỔNG QUAN KẾT QUẢ KINH DOANH QUÝ 1.2026

Quý 1.2026 khép lại với một bức tranh không quá tích cực của nhóm ngân hàng. Lợi nhuận sau thuế toàn ngành chỉ tăng khoảng 13,7% so với cùng kỳ – mức thấp nhất trong 8 quý gần đây, đồng thời giảm 2,5% so với quý 4.2025.

Nguồn: FiinGroup

Điều đó cho thấy câu chuyện của ngành ngân hàng năm 2026 không còn là "NIM mở rộng" như giai đoạn 2021–2022, mà chuyển sang bài toán làm thế nào để duy trì tăng trưởng trong bối cảnh biên lãi bị thu hẹp và tín dụng tăng chậm.

Điểm nghẽn nằm ở đâu?

Có thể tóm gọn thành 4 vấn đề chính:

1. Tăng trưởng tín dụng chậm lại

Sau 4 tháng đầu năm, tín dụng chỉ tăng khoảng 3,1%, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tín dụng bất động sản – chiếm khoảng 25% tổng dư nợ nền kinh tế – giảm tốc do lãi suất cho vay cao và nhiều dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

2. NIM tiếp tục chịu áp lực

NIM toàn ngành giảm xuống khoảng 2,87%, mức thấp nhất trong nhiều năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí huy động vốn tăng nhanh hơn tốc độ cải thiện lợi suất cho vay. Đặc biệt, nhóm ngân hàng tư nhân có tỷ trọng CASA thấp hoặc theo đuổi tăng trưởng tín dụng cao chịu áp lực lớn hơn.

Nguồn: FiinGroup

3. Thanh khoản hệ thống căng hơn

Tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tăng trưởng huy động khiến LDR toàn hệ thống lên gần 114%. Điều này buộc các ngân hàng phải duy trì mặt bằng lãi suất huy động ở mức cao, kéo theo chi phí vốn tiếp tục gia tăng.

Nguồn: FiinGroup

4. Chất lượng tài sản bắt đầu chịu áp lực

Tỷ lệ nợ xấu (NPL) tăng lên khoảng 2%, trong khi tốc độ hình thành nợ xấu mới có dấu hiệu tăng. Điều này cho thấy áp lực trích lập dự phòng có thể còn kéo dài trong các quý tới.

 

=> Có thể thấy, phần lớn các "điểm nghẽn" đều xoay quanh một vấn đề cốt lõi: làm thế nào để khơi thông tăng trưởng tín dụng nhưng vẫn đảm bảo chất lượng tài sản và hiệu quả sinh lời của ngân hàng.

Vậy liệu những chính sách mới như Thông tư 25/2026/TT-NHNN, Công văn 5386 của NHNN hay Nghị quyết 168/NQ-CP có đủ sức tháo gỡ các điểm nghẽn này? Bảo An Tài Chính sẽ phân tích trong Phần 2 của series.