#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Ngân hàng khởi động "kế hoạch B" khi CASA thoái trào

Theo các chuyên gia VDSC, loạt cải cách mạnh tay trên thị trường vàng — đặc biệt là Nghị định 232 — không chỉ tái định hình cuộc chơi kim loại quý mà còn tạo sức ép trực diện lên dòng CASA trong hệ thống ngân hàng.

CASA phân hóa mạnh: Bức tranh hai thái cực trong hệ thống ngân hàng

Báo cáo tài chính quý III/2025 hé lộ một “đường gãy” rõ rệt trong cuộc đua tiền gửi không kỳ hạn (CASA) giữa các nhóm ngân hàng. Khối ngân hàng TMCP quốc doanh tiếp tục giữ ngôi vương tuyệt đối, bỏ xa phần còn lại về quy mô vốn rẻ. Vietcombank dẫn đầu với 537.059 tỷ đồng, theo sau là VietinBank (432.549 tỷ đồng) và BIDV (415.130 tỷ đồng).

Ở khối tư nhân, MB giữ vị thế số một với 283.169 tỷ đồng CASA trong 9 tháng, tiếp đến là Techcombank (220.673 tỷ đồng), ACB (127.640 tỷ đồng) và Sacombank (99.057 tỷ đồng).

Ngược lại, nhóm ngân hàng quy mô nhỏ gần như bị “ra rìa” khỏi cuộc đua vốn rẻ khi nhiều nhà băng vẫn chỉ quanh ngưỡng vài nghìn tỷ đồng. Năm ngân hàng ghi nhận CASA dưới 10.000 tỷ đồng gồm PGBank, SaigonBank, BVBank, VietABank và KienLongBank.

Xu hướng suy giảm CASA lan rộng trong toàn hệ thống. Tính đến cuối quý III, 18/29 ngân hàng có tỷ lệ CASA giảm so với đầu năm — tăng đáng kể so với mức 14 ngân hàng ở cuối quý II. SeABank là cái tên giảm mạnh nhất (mất 3,6 điểm %), theo sau là ABBank, TPBank, LPBank và Sacombank. Đáng nói, 11 ngân hàng có tỷ lệ CASA dưới 10%, trong đó Bac A Bank, VietBank và BaoViet Bank đứng cuối bảng.

Giới chuyên môn lý giải, sự chững lại của CASA xuất phát từ áp lực cạnh tranh từ các kênh đầu tư hấp dẫn hơn. Bà Lê Hoàng Khánh An, Giám đốc Khối Tài chính VPBank, cho biết dòng tiền nhàn rỗi đã dịch chuyển mạnh vào chứng khoán – nơi lợi suất tăng và kỳ vọng thị trường được đẩy lên trước và sau câu chuyện nâng hạng. Điều này hút một lượng lớn tiền gửi thanh toán ra khỏi hệ thống ngân hàng.

Cuộc đua chiến lược: ngân hàng tìm mọi cách giữ “vàng lỏng”

Trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) bị bóp nghẹt, CASA trở thành “kim chỉ nam” sống còn. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ Techcombank, khẳng định tăng CASA không thể trông vào một giải pháp đơn lẻ mà đòi hỏi chiến lược dài hơi, từ công nghệ, vận hành đến con người.

Techcombank liên tục ra mắt các sản phẩm mới như Sinh lời Tự động, tối ưu trải nghiệm số và mở rộng tệp khách hàng sang tiểu thương, hộ kinh doanh. VPBank cũng tăng tốc với các sản phẩm Super Sinh Lời, Chứng chỉ tiền gửi Super Thịnh Vượng, đồng thời dùng các sự kiện âm nhạc quy mô lớn để tiếp cận giới trẻ — nhóm khách hàng có tần suất sử dụng tài khoản thanh toán cao, giúp CASA “chảy” mạnh hơn về ngân hàng.

Thị trường vàng: “vũ khí mới” giúp CASA đảo chiều

Giới phân tích kỳ vọng CASA sẽ tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ quan trọng trong cuộc cạnh tranh chi phí vốn những năm tới. Tuy nhiên, ngoài nỗ lực nội tại, các ngân hàng có thể được tiếp thêm “động lực mới” từ những thay đổi lớn trên thị trường vàng.

Ông Nguyễn Thanh Tùng (HSC) cho rằng Nghị định 232 — yêu cầu mọi giao dịch vàng từ 20 triệu đồng trở lên phải thực hiện qua ngân hàng — sẽ đưa một lượng tiền lớn quay trở lại hệ thống, qua đó bổ sung đáng kể cho CASA. VDSC cũng nhấn mạnh, với giá trị giao dịch vàng miếng 2024 ước đạt 4 tỷ USD, chỉ riêng việc chuyển khoản bắt buộc đã có thể mang lại dòng vốn CASA trị giá hàng tỷ USD cho các ngân hàng.

Các nhà băng lớn như Vietcombank, BIDV, VietinBank hay nhóm MB, VPBank, Techcombank, ACB — những tổ chức chiếm 76% thị phần tiền gửi — được dự báo là nhóm hưởng lợi mạnh nhất.

Chưa dừng lại ở đó, kế hoạch thành lập Sàn Giao dịch Vàng quốc gia dự kiến mở ra một kênh huy động vàng quy mô lớn vào hệ thống ngân hàng. Khi vàng được giao dịch tập trung thay vì qua các doanh nghiệp tư nhân, ngân hàng sẽ giữ vai trò trung gian tài chính, từ đó hưởng lợi kép: tăng CASA và gia tăng doanh thu dịch vụ.

Nhiều ngân hàng đã chủ động chuẩn bị. ACB khôi phục toàn bộ năng lực sản xuất vàng và sắp triển khai nền tảng giao dịch vàng trực tuyến. VietinBank xác định kinh doanh vàng sẽ là động lực tăng trưởng mới trong năm 2026, đồng thời đang hoàn tất thủ tục xin cấp phép sản xuất vàng miếng để tham gia Sàn vàng quốc gia khi đi vào hoạt động.