Một chỉ báo quan trọng phát tín hiệu: Đã đến lúc nghĩ về “gom hàng” cổ phiếu?

Sau giai đoạn lình xình kéo dài, VN-Index đang dần hồi phục, nhưng câu hỏi lớn vẫn khiến nhiều nhà đầu tư trăn trở: Đây đã là thời điểm phù hợp để tích sản cổ phiếu hay thị trường vẫn cần thêm thời gian?

Theo phân tích của ông Huỳnh Hoàng Phương – chuyên gia tài chính chứng khoán, dù định giá thị trường chưa thể coi là rẻ, song một số tín hiệu quan trọng cho thấy chu kỳ tích sản cổ phiếu thuận lợi đang dần quay trở lại.

VN-Index hồi phục, nhưng tâm lý vẫn thận trọng

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua một giai đoạn dài vận động trong trạng thái giằng co. Sự hồi phục gần đây của VN-Index mang tính cải thiện, song chưa đủ mạnh để xóa bỏ hoàn toàn tâm lý dè chừng của nhà đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh biến động vĩ mô toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Theo ông Phương, biến động trung – dài hạn của VN-Index hiện vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ ngành tài chính, đặc biệt là ngân hàng, và bất động sản, trong đó nổi bật là nhóm cổ phiếu liên quan đến Vingroup. Điều này khiến chỉ số chung phản ánh mạnh chu kỳ của một số nhóm ngành lớn, vốn nhạy cảm với chính sách và tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư tích sản không có cơ hội, nếu biết cách đa dạng hóa danh mục và tiếp cận thị trường theo hướng cân bằng hơn.

Một góc nhìn khác từ chỉ số equal-weighted

Quan sát thị trường giai đoạn 2020–2024 thông qua chỉ số Equal-weighted VN100 (EWI100) – nơi mỗi cổ phiếu trong VN100 có tỷ trọng ngang nhau – cho thấy một bức tranh tích cực hơn.

Trong 5 năm gần nhất, EWI100 đạt mức lợi nhuận kép trung bình 24,2%/năm, vượt xa VN-Index (5,7%), VN30 (8,9%) và VN100 (9,4%). Đáng chú ý, mức biến động của EWI100 chỉ cao hơn VN-Index khoảng 1,1 lần.

Tính từ đầu năm đến nay, EWI100 tăng 23,3%, thấp hơn một chút so với các chỉ số lớn, nhưng đi kèm mức độ biến động thấp hơn, cho thấy các danh mục tích sản đa dạng và cân bằng thường mang lại kết quả ổn định hơn trong dài hạn.

Phân bổ P/E phát tín hiệu tích sản

Theo ông Phương, tích sản cổ phiếu – dù chủ động hay thông qua quỹ mở – không nên chỉ nhìn vào P/E trailing của VN-Index, mà cần kết hợp cả dự phóng EPS để phản ánh khả năng tạo lợi nhuận tương lai của doanh nghiệp.

Phân tích phân bổ P/E của các cổ phiếu trong VN100 theo góc nhìn equal-weighted cho thấy: dù P/E chung của thị trường đang ở mức trung bình, số lượng cổ phiếu có P/E dưới 10 hoặc dưới 15 lần đang tiệm cận những giai đoạn VN-Index giao dịch quanh mức P/E 13,5 lần – vốn được xem là vùng thuận lợi cho tích sản.

So với nhịp giảm mạnh do cú sốc thuế quan vào tháng 4/2025, số cổ phiếu có P/E dưới 10 hiện nay gần tương đương, trong khi nhóm P/E dưới 15 vẫn thấp hơn. Nếu thị trường điều chỉnh thêm khoảng 5–10%, mặt bằng định giá có thể trở nên tương đồng với giai đoạn đó.

Chưa phải “thời kỳ vàng”, nhưng cơ hội đang mở ra

Dù vậy, chuyên gia cũng nhấn mạnh: đây chưa phải là thời kỳ “vàng” của tích sản cổ phiếu. Số lượng cổ phiếu định giá thấp hiện vẫn kém xa các giai đoạn tạo đáy trung hạn trước đây. Trong kịch bản xuất hiện rủi ro lớn, thị trường vẫn có thể chiết khấu thêm khoảng 20%, dù xác suất hiện tại được đánh giá là không cao.

Từ các dữ liệu và phân tích, ông Huỳnh Hoàng Phương cho rằng thời kỳ tích sản cổ phiếu tốt đang dần quay trở lại, sau giai đoạn mà tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng trung hạn chưa đủ hấp dẫn để tích lũy mạnh.

Tích sản không phải là cuộc chơi đoán đáy

Theo chuyên gia, sai lầm phổ biến của nhà đầu tư là gắn tích sản với việc dự đoán đáy thị trường, điều dễ đẩy họ sang tư duy giao dịch ngắn hạn.

Tích sản là một hành trình dài, đôi khi nhàm chán và đầy thử thách trong ngắn hạn, nhưng lại phát huy hiệu quả vượt trội trong dài hạn. Điều này đòi hỏi kiến thức, kỷ luật, khả năng chịu rủi ro và quản trị cảm xúc.

Việc lựa chọn cổ phiếu phù hợp để tích sản thực tế khó hơn rất nhiều so với suy nghĩ của đa số nhà đầu tư. Vì vậy, với phần đông, các giải pháp tích sản đa dạng và cân bằng như quỹ mở cổ phiếu vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.

Trong bối cảnh Việt Nam theo đuổi những mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng trong 5 năm tới, câu chuyện tích sản cổ phiếu vẫn được đánh giá là hấp dẫn, dành cho những nhà đầu tư đủ kiên trì để đi cùng thị trường ngay cả trong những giai đoạn tưởng chừng kém hấp dẫn nhất.