#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh: Cơn sốt nhất thời hay chỉ dấu chuyển hướng?

Lãi suất qua đêm tăng mạnh lên 17%, có nơi tới 21%, rồi nhanh chóng hạ nhiệt. Chuyên gia cho rằng đây chỉ là cú sốc kỹ thuật nhất thời, không phải tín hiệu đáng lo về rủi ro hệ thống.

Lãi suất qua đêm biến động mạnh

Lãi suất bình quân liên ngân hàng VND từng giảm xuống 2,78%/năm tại ngày 21/1. Tuy nhiên, đến đầu tháng 2, lãi suất liên ngân hàng VND bỗng nhiên tăng vọt.

Theo số liệu từ Hội nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (VIRA), ngày 3/2, lãi suất chào bình quân liên ngân hàng VND tăng từ 2-7,9 điểm % ở hầu hết kỳ hạn từ một tháng trở xuống.

Cụ thể, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm - kỳ hạn chính chiếm trên 90% giá trị giao dịch - tăng từ 7,9 điểm % lên 17%/năm. Lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần tăng tới 5,4 điểm %, lên 15%/năm.

Còn theo báo cáo thị trường tiền tệ và trái phiếu tháng 2/2026 của Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), trong tháng 1 và tuần đầu của tháng 2, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng tăng vọt lên mức cao nhất lịch sử. Riêng trong phiên 3/2, có giao dịch được chốt quanh 21%, cao nhất lịch sử.

Tuy nhiên, đến phiên 4/2, lãi suất liên ngân hàng quay đầu giảm mạnh sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai đồng thời nhiều biện pháp.

Trong phiên 4/2, lãi suất qua đêm giảm 7 điểm % so với phiên 3/2, đóng cửa tại mức 10%/năm. Lãi suất kỳ hạn 1 tuần cũng giảm sâu 5,25 điểm %, xuống còn 9,75%/năm.

Tới phiên 5/2, lãi suất qua đêm lại được điều chỉnh hạ xuống mức 8,6%/năm; kỳ hạn một tuần ở mức 8,85%/năm; kỳ hạn hai tuần ở mức 8,9%/năm và một tháng là 8,28%/năm.

Lãi suất liên ngân hàng đảo chiều giảm mạnh nhờ NHNN đã triển khai đồng thời công cụ bơm VND qua kênh hoán đổi ngoại tệ USD/VND và nghiệp vụ thị trường mở.

Trong tuần từ 2-6/2, NHNN đã cho các thành viên vay tổng cộng 229.790 tỷ đồng với lãi suất 4,5% trên kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá. Cùng thời gian trên, khối lượng đáo hạn lên tới 70.639 tỷ đồng.

Trong khi đó, kênh tín phiếu không ghi nhận giao dịch trong tuần qua. Do đó, tổng cộng trong tuần qua, NHNN đã bơm ròng 159.151 tỷ đồng.

Bên cạnh việc bơm ròng qua kênh OMO, NHNN còn tăng thanh khoản VNĐ cho thị trường thông qua kênh hoán đổi ngoại tệ USD/VND.

Trong phiên 4/2, NHNN thông báo thực hiện hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 21 ngày với các tổ chức tín dụng, dưới hình thức hoán đổi USD lấy VND (mua USD giao ngay, bán USD kỳ hạn); ngày giá trị là T+1, ngày đáo hạn là 26/2/2026; tỷ giá mua giao ngay là 23.864 VND/USD, tỷ giá kỳ hạn là 24.882 VND/USD; khối lượng ngoại tệ tối đa thực hiện hoán đổi tại phiên can thiệp là 1 tỷ USD, mỗi tổ chức tín dụng được đăng ký không quá 80% tổng hạn mức mà NHNN công bố.

Việc NHNN sử dụng đồng thời các công cụ điều hành đã phần nào giúp cải thiện thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, giúp mặt bằng lãi suất liên ngân hàng đi xuống.

Chỉ là cú sốc kỹ thuật nhất thời, không phải tín hiệu đáng lo

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, nhìn nhận biến động của lãi suất liên ngân hàng thời gian qua chủ yếu mang tính kỹ thuật, trong bối cảnh thanh khoản hệ thống đang điều chỉnh.

Theo ông Huy, việc lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng cao đột ngột rồi nhanh chóng hạ nhiệt cần được đặt trong tổng thể vận động của thị trường tiền tệ, thay vì xem là một dấu hiệu bất thường đơn lẻ. Việc lãi suất tăng vọt trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng quay về vùng cân bằng cho thấy sự lệch pha tạm thời giữa cung - cầu vốn ngắn hạn, thay vì phản ánh sự suy giảm nền tảng thanh khoản của hệ thống. Mà nguyên nhân chính đến từ sự lệch pha dòng tiền và tâm lý phòng thủ của các ngân hàng.

Lãi suất qua đêm đã nhanh chóng quay về mức thấp hơn chỉ sau thời gian ngắn, cho thấy thanh khoản tổng thể của hệ thống vẫn được duy trì thông suốt, không xuất hiện căng thẳng lan tỏa. Nếu đây là vấn đề mang tính hệ thống, lãi suất sẽ duy trì ở mức cao trong nhiều phiên và lan sang các kỳ hạn dài hơn.

Ông Huy cho rằng diễn biến này không phải là tín hiệu đáng lo ngại về rủi ro hệ thống. Nhưng đây là dấu hiệu cần theo dõi, bởi nó phản ánh môi trường thanh khoản đã bước sang giai đoạn nhạy cảm hơn so với thời kỳ dư thừa vốn trước đây.

Đồng quan điểm, PGS.TS. Nguyễn Văn Phương, giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhận định lãi suất qua đêm nhảy vọt lên khoảng 17%/năm trong một phiên phản ánh tín hiệu căng thẳng thanh khoản ngắn hạn, nhưng ở thời điểm này chỉ nên coi đó là cú sốc kỹ thuật mang tính cảnh báo hơn là một dấu hiệu khủng hoảng hệ thống hay báo trước ngay lập tức một mặt bằng lãi suất mới kéo dài.

Đánh giá về ảnh hưởng của biến động lãi suất liên ngân hàng tới mặt bằng lãi suất ngân hàng trong thời gian tới, TS. Nguyễn Văn Lộc - CEO Công ty Cổ phần Công nghệ & Thương mại T-TECH - cho rằng tác động lên lãi suất huy động - cho vay phụ thuộc vào việc “cú sốc” này kéo dài hay chỉ là ngắn hạn.

Theo ông Lộc, nếu áp lực thanh khoản chỉ tập trung vài tuần do yếu tố mùa vụ, sau đó NHNN tiếp tục bơm ròng, lãi suất liên ngân hàng thường sẽ hạ nhanh về vùng cân bằng, khi đó tác động lên lãi suất huy động/cho vay là hạn chế.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán KBSV cho biết lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng sẽ dần ổn định trở lại sau quý I. KBSV đánh giá tình trạng mất cân đối nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng có thể kéo dài hết quý I. Mặt bằng lãi suất khó quay lại vùng thấp như trước, nhưng được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt dần và ổn định hơn từ quý II.

(Minh Dũng - Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, link nguồn: https://vietnamfinance.vn/lai-suat-lien-ngan-hang-bien-dong-manh-con-sot-nhat-thoi-hay-chi-dau-chuyen-huong-d139973.html)