Kim cương: Mua là lỗ?

Dữ liệu nhập khẩu hơn 58.300 lô hàng trị giá 340,44 triệu USD trong một năm qua cho thấy quy mô tiêu thụ khổng lồ, nhưng làn sóng tạm ngừng hoạt động của các chuỗi kinh doanh do tê liệt dòng tiền đang phơi bày rủi ro hệ thống của ngành.

Việc cơ quan điều tra triệt phá đường dây đưa hơn 28.000 viên kim cương nhập lậu vào Việt Nam với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng đã tạo cú sốc lớn cho thị trường. Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng bị cáo buộc đã lợi dụng hoạt động kiểm định để hợp thức hóa nguồn gốc kim cương trước khi đưa ra tiêu thụ.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh thị trường vừa trải qua nhiều tuần biến động sau các tranh cãi liên quan đến nguồn gốc và mã kiểm định kim cương trên mạng xã hội. Tâm lý lo ngại khiến lượng khách mang sản phẩm đi bán lại tăng mạnh, tạo áp lực thanh khoản lên nhiều doanh nghiệp kinh doanh đá quý.

Đáng chú ý, một số thương hiệu đã phải tạm dừng chính sách thu mua hoặc đóng cửa để cơ cấu lại hoạt động sau khi dòng tiền bị mất cân đối.

Kim cương không phải tài sản tích trữ

Một trong những phát biểu gây chú ý nhất đến từ một doanh nghiệp trong ngành khi khẳng định: "Đã mua kim cương là sẽ lỗ".

Theo doanh nghiệp này, kim cương thuộc nhóm hàng hóa xa xỉ tương tự đồng hồ cao cấp hay siêu xe. Giá bán lẻ thường bao gồm chi phí chế tác, thương hiệu, phân phối và dịch vụ hậu mãi, trong khi thị trường thứ cấp có thanh khoản khá thấp. Vì vậy, người mua khó có thể bán lại với mức giá tương đương giá mua ban đầu.

Quan điểm này cũng phản ánh thực tế của thị trường quốc tế. Trong nhiều năm gần đây, giá kim cương thiên nhiên liên tục chịu sức ép khi nguồn cung tăng và kim cương nhân tạo ngày càng phổ biến với chất lượng ngày càng cao nhưng giá chỉ bằng một phần nhỏ.

Theo dữ liệu thương mại, trong giai đoạn từ cuối năm 2024 đến cuối năm 2025, Việt Nam nhập khẩu hơn 58.300 lô hàng kim cương, tổng giá trị khoảng 340 triệu USD, tương đương gần 9.000 tỷ đồng, cho thấy quy mô thị trường vẫn rất lớn.

Doanh nghiệp đối mặt áp lực thanh khoản

Làn sóng khách hàng đồng loạt bán lại kim cương đã khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn về dòng tiền.

Áp lực này không chỉ xuất phát từ vụ việc buôn lậu mà còn phản ánh điểm yếu cố hữu của thị trường: khả năng thanh khoản thấp, phụ thuộc lớn vào chính sách thu đổi của từng doanh nghiệp thay vì một thị trường giao dịch tập trung.

Đối với các doanh nghiệp bán lẻ trang sức, nếu niềm tin người tiêu dùng chưa sớm phục hồi, doanh thu từ nhóm sản phẩm kim cương có thể chịu ảnh hưởng, đồng thời chi phí bảo hành, kiểm định và hoạt động chăm sóc khách hàng cũng gia tăng.

Ở góc độ dài hạn, giới chuyên môn cho rằng thị trường sẽ bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh hơn, trong đó các doanh nghiệp có hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, quy trình kiểm định độc lập và chính sách thu đổi rõ ràng sẽ có lợi thế trong việc khôi phục niềm tin khách hàng.