#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

KBC: Phục hồi hay chỉ là khoảng lặng trước bão?

Thoát khỏi gánh nợ, Kinh Bắc (KBC) tái khởi động mạnh mẽ với chiến lược vay vốn lớn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm. Quyết sách này mở rộng quỹ đất và hạ tầng khu công nghiệp, nhưng cũng kéo theo áp lực tài chính không nhỏ, thử thách khả năng quản trị rủi ro của doanh nghiệp

Nhắc đến bất động sản khu công nghiệp Việt Nam, không thể bỏ qua Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (HoSE: KBC) – “đế chế” nắm hơn 7.000 ha quỹ đất tích lũy suốt hơn hai thập kỷ. Từ vị thế “ông trùm khu công nghiệp”, Kinh Bắc từng lâm vào khủng hoảng nợ nần nhưng đã hồi sinh mạnh mẽ nhờ làn sóng dịch chuyển sản xuất toàn cầu. Với quỹ đất dồi dào và cơ hội từ dòng vốn FDI tăng tốc, doanh nghiệp được kỳ vọng dẫn dắt chu kỳ phục hồi mới của bất động sản công nghiệp Việt Nam.

Quá khứ “bạc đầu vì nợ”

Bước chân vào lĩnh vực khu công nghiệp từ năm 2002, ông Đặng Thành Tâm nhanh nhạy nắm cơ hội khi Việt Nam gia nhập WTO năm 2007. Kinh Bắc phát triển loạt KCN ở nhiều tỉnh, thu hút làn sóng FDI, đưa ông Tâm trở thành một trong những người giàu nhất sàn chứng khoán với tài sản ước tính 6.300 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đầu tư dàn trải sang các lĩnh vực ngoài ngành kéo doanh nghiệp vào vòng xoáy nợ nần. Cuối năm 2011, tổng nợ phải trả vượt 6.600 tỷ đồng, gần 8 lần doanh thu, buộc Kinh Bắc phải “gồng mình” tồn tại. Hình ảnh ông Tâm với mái tóc bạc trắng, phờ phạc xuất hiện năm 2013 trở thành biểu tượng giai đoạn khó khăn nhất.

Cú bật dậy nhờ làn sóng dịch chuyển toàn cầu

Sau những năm tháng “chết đi sống lại”, Kinh Bắc tìm thấy lối ra nhờ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Năm 2012, doanh nghiệp lỗ 436 tỷ đồng nhưng sang 2013 đã có lãi 79 tỷ. Lợi nhuận tăng trưởng mạnh giai đoạn 2015–2019 khi Việt Nam đón làn sóng FDI theo chiến lược “Trung Quốc +1”. Năm 2019, KBC lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ đồng lợi nhuận.

Giai đoạn 2019–2021, Việt Nam trở thành điểm đến của các tập đoàn sản xuất công nghệ lớn như Foxconn, Goertek, Oppo, Luxshare. Quỹ đất lớn cùng vị trí chiến lược giúp Kinh Bắc thu hút vốn FDI, củng cố thời kỳ tăng trưởng mạnh. Chủ tịch Đặng Thành Tâm khẳng định tại ĐHĐCĐ 2021: “Sau một thời gian rất dài và rất xa, Kinh Bắc đã trở lại.”

Tăng tốc bằng đòn bẩy – cơ hội đi cùng rủi ro

Cùng với sự phục hồi ngành, Kinh Bắc trở lại chiến lược mở rộng quỹ đất bằng vốn vay. Gần 5 năm, tổng nợ tăng gấp ba, từ hơn 13.000 tỷ đồng đầu năm 2021 lên gần 40.500 tỷ đồng cuối quý III/2025, chiếm 61% tổng nguồn vốn. Trong đó, nợ tài chính dài hạn gần 24.000 tỷ đồng, trái phiếu hơn 1.000 tỷ với lãi suất 10,5%/năm, đáo hạn năm 2026. Doanh nghiệp thế chấp tài sản từ dự án, nhà xưởng, cổ phiếu đến cả xe sang để đảm bảo nghĩa vụ vay.

Nguồn vốn được dùng cho các dự án trọng điểm như Tràng Duệ 3, Quế Võ mở rộng 2, Kim Thành 2, Tràng Cát, tổng vốn đầu tư đến tháng 9/2025 ước đạt 25.000 tỷ đồng. Dù áp lực tài chính lớn, lợi nhuận sau thuế năm 2021 đạt 1.577 tỷ đồng (+65%), năm 2022 lập kỷ lục 2.245 tỷ. Năm 2025, doanh thu 9 tháng đầu đạt 5.038 tỷ đồng, lợi nhuận 1.562 tỷ, chủ yếu từ cho thuê đất và hạ tầng KCN.

Triển vọng và thách thức phía trước

Với nền tảng quỹ đất lớn, tiến độ pháp lý rõ ràng và cơ hội hưởng lợi từ dòng vốn FDI, KBC được kỳ vọng trở thành điểm sáng trong nhóm bất động sản khu công nghiệp. Tuy nhiên, chiến lược tăng tốc bằng đòn bẩy cũng kéo theo rủi ro tài chính đáng kể: hàng chục nghìn tỷ nợ sẽ đáo hạn trong 3–5 năm tới, buộc doanh nghiệp phải có kế hoạch quản trị dòng tiền chặt chẽ, nếu không muốn tái diễn vòng xoáy “bạc đầu vì nợ” trong quá khứ.