Hôm qua SBV mở cửa mua USD giá 25.500 đồng – thực tế khớp được bao nhiêu?

Từ hôm qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức mở lại "van" mua ngoại tệ giao ngay định kỳ hai phiên mỗi tuần với mức giá ấn định 25.500 đồng/USD. Trên lý thuyết, hễ NHNN khớp lệnh được 1 tỷ USD là hệ thống ngân hàng lập tức có thêm 25.500 tỷ đồng tiền tươi thóc thật chảy vào. Nghe qua thì ai cũng hưng phấn, nhưng nếu nhìn thẳng vào bàn giao dịch thực tế lúc này, câu hỏi đặt ra là liệu nhà điều hành có gom nổi đồng nào ở mức giá này hay không?

Câu trả lời thẳng thắn là rất khó khớp lớn. Ngay trong sáng nay, trong khi giá mua vào của các ngân hàng thương mại loanh quanh vùng 25.430 – 25.460 đồng, thì giá giao dịch thực tế trên thị trường liên ngân hàng và chiều bán ra đã vọt lên tận 25.550 – 25.840 đồng/USD. Khi ngoài thị trường đang giao dịch cao hơn giá NHNN đặt mua, chẳng có ngân hàng thương mại nào dại gì mang đô la đi bán rẻ cho cơ quan quản lý, trừ phi họ đang khát thanh khoản tiền đồng đến mức cực đoan.

Hơn nữa, miếng bánh ngoại tệ dư thừa trong hệ thống lúc này không hề khổng lồ như nhiều người vẫn tưởng. Số liệu cuối quý III cho thấy toàn hệ thống chỉ có vỏn vẹn 11 ngân hàng niêm yết duy trì trạng thái ngoại tệ dương với tổng giá trị khoảng 1,55 tỷ USD. Nguồn cung vốn đã mỏng lại càng bị ghì chặt khi nhu cầu nhập khẩu hàng hóa mùa cao điểm cuối năm và trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp đang tăng lên, cộng thêm áp lực từ chỉ số lạm phát Mỹ vừa công bố cao hơn dự báo khiến đồng bạc xanh trên thế giới bật tăng trở lại. Thế giới còn chuộng USD thì các tổ chức tín dụng trong nước lại càng có lý do để găm giữ chặt hơn.

Vậy nếu chưa mua được nhiều USD, nước đi 25.500 đồng này của NHNN có ý nghĩa gì?

Đừng chỉ nhìn vào khối lượng khớp lệnh ngày hôm qua mà bỏ qua thông điệp điều hành đằng sau đó. Mức giá 25.500 đồng thực chất chính là một "tấm đệm sàn" cứng cáp mà NHNN giăng ra để chặn dưới tỷ giá. Nó gửi một tín hiệu sắc lạnh tới toàn thị trường rằng tỷ giá sẽ không thể giảm sâu dưới mốc này, bởi hễ rơi về đây là có lực cầu không giới hạn của nhà điều hành đứng chờ sẵn để hút vào dự trữ ngoại hối.

Quan trọng hơn, đặt trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng qua đêm vừa nhảy vọt từ 3,7% lên 4,6% chỉ trong vỏn vẹn một tuần, việc mở sẵn một kênh bơm VND không kỳ hạn – thứ tiền bơm ra mà không bắt các ngân hàng phải hoàn trả như kênh OMO hay hoán đổi ngoại tệ – chính là một chiếc van xả áp cực kỳ lợi hại. Nó giúp các nhà băng yên tâm cân đối nguồn vốn giai đoạn cao điểm cuối năm mà không phải lao vào cuộc đua tăng lãi suất huy động.

Sau cùng, trong ngắn hạn, SBV có thể chưa gom được ngay hàng tỷ USD ở vùng giá này. Nhưng về mặt bản chất, đây là một nước cờ nắn dòng thanh khoản cực kỳ khôn khéo: không tốn quá nhiều chi phí nhưng vẫn ghìm được đà tăng nóng của lãi suất liên ngân hàng và giữ ổn định tâm lý cho cả thị trường tài chính.