Hai dấu hỏi trong báo cáo Đức Giang

Bản báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 vừa công bố của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC) không chỉ bốc hơi hàng chục tỷ đồng lợi nhuận mà còn phơi bày hai "vết nứt" ngoại trừ nghiêm trọng từ đơn vị kiểm toán, liên quan đến khối tài sản nghìn tỷ và bóng ma pháp lý của dàn cựu lãnh đạo.

Sự thay đổi đơn vị kiểm toán đầy bất ngờ ở phút chót cùng các sai phạm đang bị điều tra về kế toán, khai thác tài nguyên và môi trường đang đẩy "ông vua phốt pho" vào một cuộc khủng hoảng niềm tin gay gắt trên thị trường chứng khoán.

Ngày 20/6, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (DGC) công bố báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025 do Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn UHY thực hiện.

Theo số liệu sau kiểm toán, doanh thu thuần năm 2025 đạt 11.262 tỷ đồng, tăng 14% so với năm trước và không thay đổi so với báo cáo tự lập. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế được điều chỉnh giảm khoảng 35 tỷ đồng, còn 3.154 tỷ đồng. Dù vậy, kết quả này vẫn cao hơn khoảng 2% so với năm 2024.

Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của Đức Giang đạt hơn 19.538 tỷ đồng. Trong đó, tiền mặt và tiền gửi ngân hàng lên tới 13.106 tỷ đồng, chiếm khoảng 67% tổng tài sản. Hàng tồn kho ghi nhận 1.681 tỷ đồng, trong khi dư nợ vay ở mức 1.546 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu đạt hơn 15.371 tỷ đồng.

Tâm điểm của báo cáo nằm ở hai ý kiến ngoại trừ được đơn vị kiểm toán đưa ra.

Vấn đề thứ nhất liên quan đến khoản hàng tồn kho trị giá hơn 950,9 tỷ đồng. UHY cho biết được bổ nhiệm sau thời điểm kết thúc năm tài chính nên không thể trực tiếp tham gia chứng kiến quá trình kiểm kê tại ngày 31/12/2025.

Theo kiểm toán viên, các thủ tục thay thế chưa đủ cơ sở để xác nhận đầy đủ tính hiện hữu, tính chính xác cũng như giá trị của khoản mục này. Vì vậy, UHY chưa thể kết luận liệu số dư hàng tồn kho có cần điều chỉnh hay không.

Giải trình về vấn đề trên, Đức Giang cho biết việc kiểm kê cuối năm vẫn được thực hiện đúng quy định và có sự chứng kiến của kiểm toán viên PwC Việt Nam - đơn vị kiểm toán được bổ nhiệm tại thời điểm đó. Sau này, UHY được lựa chọn thay thế nên không có điều kiện tham gia trực tiếp quá trình kiểm kê.

Ý kiến ngoại trừ thứ hai liên quan đến vụ việc một số cựu lãnh đạo chủ chốt của doanh nghiệp bị khởi tố hồi tháng 3/2026 để phục vụ điều tra các cáo buộc liên quan đến kế toán, khai thác tài nguyên và môi trường.

Tại thời điểm phát hành báo cáo tài chính, vụ việc vẫn chưa có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng. Do đó, kiểm toán viên chưa đủ căn cứ để đánh giá liệu các diễn biến pháp lý này có thể dẫn tới những điều chỉnh đáng kể trên báo cáo tài chính hay không.

Theo UHY, các tác động tiềm tàng nếu phát sinh có thể liên quan đến nghĩa vụ tài chính, các khoản dự phòng, chi phí xử lý môi trường hoặc các chỉ tiêu kế toán khác.

Về phía doanh nghiệp, Đức Giang cho biết vẫn đang phối hợp với cơ quan chức năng, cung cấp hồ sơ và tài liệu phục vụ quá trình điều tra. Công ty khẳng định việc điều chỉnh các chỉ tiêu trên báo cáo tài chính, nếu có, chỉ được xem xét sau khi xuất hiện kết luận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.

Dù hai ý kiến ngoại trừ chưa đồng nghĩa với việc báo cáo tài chính có sai sót trọng yếu, đây vẫn là những vấn đề được giới đầu tư đặc biệt quan tâm bởi liên quan trực tiếp đến gần 1.000 tỷ đồng hàng tồn kho và những rủi ro pháp lý chưa được lượng hóa đầy đủ.