MỚI

Thiệp năm mới độc lạ

#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Hạ rồi tăng, giấc mơ an cư thành "gánh nặng tài chính"

Trong hai năm lãi suất hạ sâu nhất hai thập kỷ, làn sóng người trẻ vay tiền mua nhà bùng nổ nhờ kỳ vọng “an cư sớm”. Nhưng khi thời kỳ ưu đãi kết thúc, lãi suất thả nổi tăng vọt, không ít người vay rơi vào cảnh chật vật trả nợ, biến giấc mơ sở hữu nhà thành gánh nặng tài chính đè nặng lên vai.

Cạm bẫy "ngọt ngào" và gánh nặng lãi suất

Trong bối cảnh các chủ đầu tư tung ra chiết khấu hấp dẫn, kết hợp với chính sách lãi suất cố định từ 6 - 7% trong 1 - 3 năm đầu, nhiều người trẻ đã mạnh dạn dùng đòn bẩy ngân hàng để sở hữu nhà. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng đây chính là "chiếc bẫy" lãi suất thả nổi có thể khiến người mua mất kiểm soát về mặt tài chính.

Thực tế đau đớn: Chị Hoàng Minh Dương (Ngân hàng V.) là một ví dụ điển hình: lãi suất thả nổi áp dụng cho khoản vay của chị đã tăng từ 12,4%/năm (tháng 9/2025) lên 14,4%/năm chỉ trong một tháng.

Chi phí thực: Sau thời gian ưu đãi (thường 2 năm), mức lãi suất thả nổi được tính dựa trên lãi suất cơ sở cộng biên độ (3-5%/năm), khiến lãi suất thực tế phải trả thường xuyên vượt 10%/năm, thậm chí lên tới 14 - 16%/năm hoặc hơn. Điều này kéo theo áp lực khiến người mua nhà phải bán lỗ hoặc chấp nhận thanh lý hợp đồng.

 Áp lực tăng chi phí huy động

Nỗi lo về lãi suất thả nổi không chỉ đến từ ngân hàng mà còn bắt nguồn từ những thách thức vĩ mô đang tạo áp lực lên chi phí huy động vốn của hệ thống.

Ba yếu tố đẩy lãi suất: TS. Cấn Văn Lực (Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV) chỉ ra ba nguyên nhân khiến chi phí huy động vốn có xu hướng tăng nhẹ:

Tăng trưởng tín dụng tăng tốc mạnh.

Thanh khoản không còn dồi dào do huy động vốn tăng chậm hơn cho vay (huy động tăng 9,74% trong khi cho vay tăng 13,4%) và dòng tiền dịch chuyển sang các kênh sinh lời cao hơn (chứng khoán, bất động sản, vàng).

Nhu cầu tín dụng và tỷ lệ an toàn thanh khoản tăng cao vào cuối năm.

Hệ quả tất yếu: Với dự báo tín dụng có thể tăng 19-20% trong năm nay, áp lực lên nguồn vốn ngân hàng sẽ tiếp tục tăng, và bất động sản là một trong những lĩnh vực chịu tác động đầu tiên của chu kỳ lãi suất này.

Tính toán "vòng đời khoản vay"

Các chuyên gia đồng loạt khuyến cáo người vay phải thay đổi tư duy, không chỉ nhìn vào lãi suất "quảng cáo" mà phải tính toán tài chính trong suốt vòng đời khoản vay.

Yêu cầu minh bạch: Thay vì chỉ nhìn vào mức ưu đãi, người vay cần yêu cầu ngân hàng cung cấp đầy đủ bảng lãi suất theo từng khoảng thời gian để có cái nhìn tổng thể về chi phí thực sự.

Nguyên tắc vàng: Cân nhắc kỹ lưỡng tỷ lệ khoản vay so với giá trị căn nhà, khuyến nghị không nên vượt quá 50% đối với căn nhà giá 3-4 tỷ đồng.

Kịch bản dự phòng: Người vay cần xác định rõ hai giai đoạn (ưu đãi và thả nổi) và dự đoán chi phí thực tế: khuyến nghị cộng thêm 1,5% và trừ đi 0,5% so với mức lãi suất thả nổi hiện tại để có khoảng dao động dự phòng (ví dụ: lãi suất 11%/năm có thể dao động 10,5-12,5%).

Lưu ý phí phạt: Lãi suất khuyến mãi càng thấp, phí phạt trả nợ trước hạn thường càng cao (dao động 2-4% dư nợ trong thời gian ưu đãi). Đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến kế hoạch tất toán sớm