Gilimex còn gì sau cú ngã Amazon?

Phán quyết bất lợi từ Tòa án Quận Nam New York đã khép lại vụ kiện đòi bồi thường 280 triệu USD của Gilimex đối với Amazon. Trong khi cánh cửa pháp lý đóng lại, doanh nghiệp dệt may này vẫn đang loay hoay tìm động lực tăng trưởng mới sau nhiều năm mất khách hàng chiến lược.

Không chỉ đánh mất cơ hội nhận khoản bồi thường hàng trăm triệu USD, Gilimex còn có nguy cơ phát sinh thêm chi phí pháp lý trong bối cảnh dòng tiền kinh doanh vẫn âm và quá trình tái cấu trúc chưa mang lại kết quả rõ nét.

Tòa án Quận Nam New York đã bác toàn bộ đơn kiện của Gilimex yêu cầu bồi thường 280 triệu USD từ Amazon. Thẩm phán Lorna G. Schofield kết luận Gilimex làm giả chứng cứ và có hành vi gian lận trong quá trình tố tụng. Cụ thể, Gilimex ban đầu cung cấp hàng chục đơn đặt hàng để chứng minh khoản thiệt hại hơn 68 triệu USD nguyên vật liệu, nhưng dữ liệu điện tử cho thấy nhiều tài liệu được tạo ngay trước khi nộp cho tòa. Chính Gilimex cũng thừa nhận hơn 90 tài liệu là giả. Đáng chú ý, một đơn đặt hàng trị giá khoảng 69 triệu USD với nhà cung cấp Blazemax không xuất hiện trong bất kỳ hồ sơ kinh doanh hay báo cáo tài chính nào.

Tác động tức thời lên thị trường chứng khoán

Phán quyết tác động ngay lập tức đến giá cổ phiếu GIL. Trong phiên giao dịch ngày 10/7, GIL giảm hết biên độ xuống mức giá sàn từ cuối phiên sáng và duy trì trạng thái này đến hết phiên. Thanh khoản tăng gấp đôi mức bình quân một năm, với gần 1,5 triệu cổ phiếu dư bán tại đóng cửa, phản ánh tâm lý bán tháo mạnh mẽ của nhà đầu tư.

Sự sụt giảm kinh doanh sau mất Amazon

Amazon từng là khách hàng chiến lược của Gilimex giai đoạn 2014-2022, mang lại giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ. Doanh thu đạt đỉnh 4.150 tỷ đồng năm 2021 và lợi nhuận sau thuế bình quân 2020-2022 đạt hơn 330 tỷ đồng/năm. Sau khi mất Amazon, hoạt động kinh doanh nhanh chóng lao dốc. Năm 2023, doanh thu giảm xuống 936 tỷ đồng, lần đầu rơi dưới mốc nghìn tỷ đồng sau gần một thập kỷ, lợi nhuận sau thuế chỉ còn 29 tỷ đồng. Xu hướng suy giảm tiếp tục với nhiều quý thua lỗ trong 2024-2025, mặc dù quý IV/2025 ghi nhận lãi 138 tỷ đồng nhưng quý I/2026 chỉ đạt 11 tỷ đồng.

Nỗ lực tái cơ cấu và tìm động lực mới

Gilimex đã tái cơ cấu hoạt động bằng cách xử lý hàng tồn kho, thu hẹp quy mô sản xuất và mở rộng sang khu công nghiệp với các dự án tại Huế, Vĩnh Long và Bắc Giang. Năm 2024, doanh nghiệp ký kết hợp tác sản xuất thú nhồi bông cao cấp dành cho trẻ em, kỳ vọng mảng này mang lại đơn hàng lớn. Tuy nhiên, doanh thu hiện vẫn chủ yếu từ sản xuất, khiến doanh nghiệp tiếp tục đối mặt áp lực tìm kiếm đơn hàng và nâng công suất để phục hồi tăng trưởng.

Áp lực tài chính từ chi phí phát sinh

Theo phán quyết, Amazon được phép tiếp tục nộp đơn yêu cầu Gilimex bồi hoàn phí luật sư và chi phí liên quan. Nếu yêu cầu được chấp thuận, Gilimex phải chi trả thêm. Tại cuối quý I/2026, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm gần 167 tỷ đồng, hàng tồn kho hơn 2.051 tỷ đồng (tăng 7% so với đầu năm). Trong bối cảnh kết quả kinh doanh chưa thực sự phục hồi, việc phải chi trả thêm các khoản phí luật sư có thể tạo áp lực lên dòng tiền của Gilimex trong giai đoạn doanh nghiệp vẫn đang tái cơ cấu.