Giải mã làn sóng nhân sự "ngoại" đổ bộ ngân hàng “nội”

Sự xuất hiện ngày càng nhiều của các lãnh đạo quốc tế trong HĐQT và Ban điều hành tại các ngân hàng Việt không chỉ là hệ quả của hội nhập. Sâu xa hơn, đây là một cuộc chuyển dịch trong tư duy phát triển của ngành ngân hàng, vươn khỏi mục tiêu quy mô để hướng tới chất lượng quản trị, kết hợp hài hòa giữa tầm nhìn toàn cầu và sự thấu hiểu bản sắc địa phương nhằm nâng tầm vị thế trên trường quốc tế.

Làn sóng "ngoại binh" đổ bộ thượng tầng ngân hàng Việt

Bức tranh nhân sự cấp cao tại các ngân hàng thương mại Việt Nam đang chứng kiến những gam màu quốc tế ngày càng đậm nét. Vừa qua, Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) đã gây chú ý khi bổ nhiệm ông Chris Shayan giữ chức vụ Quyền Tổng Giám đốc kể từ ngày 01/06/2026. Với định hướng đầu tư mạnh mẽ vào nền tảng dữ liệu và hạ tầng số, OCB kỳ vọng một chuyên gia hàng đầu về AI và công nghệ như ông Chris Shayan sẽ giúp ngân hàng tăng tốc chuyển đổi số, tối ưu quản trị rủi ro và nâng tầm trải nghiệm khách hàng. Không dừng lại ở Ban điều hành, HĐQT của OCB cũng có sự góp mặt của 2 thành viên người Nhật là ông Yoshizawa Toshiki và ông Segawa Mitsuhiro, đại diện cho 15% vốn góp của Ngân hàng Aozora.

Xu hướng này thực chất đã manh nha và khẳng định hiệu quả tại nhiều định chế tài chính lớn. Điển hình như Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank), ông Jens Lottner - người có hơn 30 năm kinh nghiệm tại các tổ chức hàng đầu thế giới - đã được bổ nhiệm vị trí Tổng Giám đốc từ năm 2020 và tiếp tục được bổ nhiệm lần 2 cho giai đoạn 2025-2030. Trong ban lãnh đạo Techcombank còn có 2 thành viên HĐQT ngoại khác là ông Saurabh Narayan Agarwal và ông Eugene Keith Gilbraith và Giám đốc tài chính Alexandre Charles Emmanuel Macaire.

Tương tự, Ngân hàng TMCP Phát triển TPHCM (HDBank) cũng cho thấy tầm nhìn hướng ngoại khi bổ nhiệm ông Kim Byoungho làm Chủ tịch HĐQT từ năm 2022 nhằm đưa các chuẩn mực quốc tế vào công tác quản trị. Tại Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank), ông Syed Ahmad Taufik Albar hiện là thành viên HĐQT đại diện cho cổ đông chiến lược Malayan Banking Berhad.

Làn sóng này không chỉ giới hạn ở khối tư nhân mà lan sang cả nhóm ngân hàng quốc doanh. Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) hiện có sự tham gia của ông Kim Sang Soo trong HĐQT và ông Ham Jin Sik ở Ban điều hành, đại diện cho đối tác chiến lược KEB Hana Bank. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) cũng ghi dấu ấn của cổ đông MUFG Bank (Nhật Bản) trong cơ cấu quản trị năm 2025 với ông Koji Iriguchi và ông Takeo Shimotsu. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank) luôn duy trì cơ cấu thành viên HĐQT người Nhật Bản - hiện là ông Kohei Matsuoka - để đại diện quyền lợi và hỗ trợ quản trị từ Mizuho Bank.

Ngoài ra, hàng loạt nhà băng khác cũng đang chiêu mộ chuyên gia ngoại để dẫn dắt các khối nghiệp vụ then chốt như ngân hàng số hay quản trị rủi ro.

Kết hợp tư duy toàn cầu và sự thấu hiểu bản sắc Việt

Đánh giá về sự dịch chuyển, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi - cho rằng, hiện tượng này cần được đặt trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang có độ mở thuộc nhóm cao nhất thế giới. Khi hội nhập sâu rộng, sự dịch chuyển của dòng vốn, công nghệ, tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao là điều hoàn toàn bình thường.

Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi không chỉ nằm ở yêu cầu từ các cổ đông chiến lược nước ngoài mà xuất phát từ chính sự thay đổi trong tư duy phát triển của các cổ đông lớn và chủ sở hữu ngân hàng Việt Nam. Nếu như trước đây, mục tiêu chủ yếu là phát triển quy mô tài sản, mở rộng tín dụng và gia tăng thị phần thì nay trọng tâm đã dịch chuyển sang chất lượng quản trị, năng lực đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh dài hạn. Các ngân hàng đang hướng tới việc xây dựng những định chế tài chính có khả năng cạnh tranh trong khu vực và việc thu hút nhân lực quốc tế là một lựa chọn mang tính chiến lược để hiện thực hóa tham vọng đó.

Dù vậy, ông Huy nhấn mạnh, việc bổ nhiệm nhân sự quốc tế không đồng nghĩa với việc sao chép cơ học các mô hình vận hành của nước ngoài. Mỗi quốc gia đều có đặc thù riêng về văn hóa, hành vi tiêu dùng và hệ thống pháp lý. Do đó, con đường phát triển tất yếu sẽ là sự kết hợp giữa tư duy toàn cầu và sự thấu hiểu sâu sắc bản sắc Việt Nam.

Thành công sẽ thuộc về những ngân hàng biết tiếp thu tinh hoa thế giới nhưng vận dụng linh hoạt vào thực tiễn trong nước. Sự giao thoa này tạo ra một sức mạnh cộng hưởng: một bên mang đến sự am hiểu thị trường địa phương, một bên mang đến kinh nghiệm quốc tế và tư duy quản trị hiện đại. Khi 2 nguồn lực này bổ trợ cho nhau, giá trị tạo ra sẽ lớn hơn rất nhiều so với việc chỉ dựa vào một phía.

Trợ lực quan trọng trên đường đua nâng hạng và hút vốn ngoại

Việc các "sếp ngoại" thường được giao những trọng trách liên quan đến chuyển đổi số, dữ liệu lớn, quản trị rủi ro hay tài chính bền vững cũng phản ánh chính xác ưu tiên của ngành ngân hàng trong giai đoạn mới. Đây là những lĩnh vực mà các thị trường quốc tế đã đi trước Việt Nam từ 1-2 thập niên.

Theo ông Huy, việc thu hút các chuyên gia từng trực tiếp xây dựng những mô hình tiên tiến sẽ giúp ngân hàng Việt Nam rút ngắn thời gian học hỏi, giảm chi phí thử nghiệm và tăng tốc quá trình chuyển đổi. Quan trọng hơn, đây không phải là sự thay thế nhân sự trong nước mà là cơ hội để đội ngũ nhân sự Việt Nam tiếp cận, học hỏi trực tiếp và nâng cao năng lực. Về dài hạn, giá trị lớn nhất của xu hướng này chính là việc nâng tầm trình độ chuyên môn của nhân lực nội địa tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.

Nhìn rộng ra câu chuyện vĩ mô, sự hiện diện của nhân sự quốc tế còn đóng vai trò là chất xúc tác quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực nâng hạng thị trường chứng khoán. Các quỹ đầu tư toàn cầu hiện nay không chỉ nhìn vào lợi nhuận mà còn đánh giá rất khắt khe về mức độ minh bạch, khả năng quản trị rủi ro, cơ chế bảo vệ cổ đông thiểu số và trách nhiệm giải trình.

Nhân sự quốc tế sẽ góp phần thúc đẩy các ngân hàng chủ động nâng cao tiêu chuẩn quản trị, đáp ứng những chuẩn mực cao nhất của thị trường vốn. Dù vậy, yếu tố quyết định cuối cùng để gia tăng niềm tin và thu hút dòng vốn chất lượng cao vẫn phải xuất phát từ sự thay đổi thực chất từ bên trong của chính các ngân hàng.

Tương lai 3-5 năm tới: Từ hội nhập đến đồng kiến tạo

Dự báo về bức tranh ngành trong 3-5 năm tới, ông Nguyễn Quang Huy nhận định, xu hướng này sẽ tiếp tục gia tăng, nhưng dưới hình thái tiến hóa hơn - từ hội nhập chuyển sang đồng kiến tạo. Trọng tâm sẽ không còn nằm ở việc có bao nhiêu CEO nước ngoài mà là sự hình thành các mô hình lãnh đạo kết hợp, nơi nhân sự Việt Nam và quốc tế cùng chia sẻ tri thức và tạo ra giá trị.

Đó sẽ là quá trình hội nhập 2 chiều. Khi nền kinh tế lớn mạnh hơn, các ngân hàng Việt Nam sở hữu năng lực quản trị hiện đại và chất lượng nhân lực nâng cao, mục tiêu sẽ không chỉ dừng ở việc đáp ứng các chuẩn mực quốc tế hiện hành. Xa hơn, Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia đóng góp, hình thành các thông lệ và chuẩn mực mới cho khu vực trong những lĩnh vực thế mạnh.

Nhìn chung, sự giao thoa nhân sự này không phải là câu chuyện của quốc tịch hay sự thay thế mà là hành trình của tri thức và khát vọng vươn tầm. Mục tiêu là xây dựng những định chế tài chính hiện đại, minh bạch, an toàn, có năng lực cạnh tranh quốc tế và sở hữu đội ngũ nhân lực Việt Nam đạt trình độ toàn cầu. Khi biết kết hợp hài hòa giữa tinh hoa thế giới và bản sắc dân tộc, các ngân hàng Việt Nam sẽ không chỉ hội nhập thành công mà còn có thể vững bước vươn lên xác lập vị thế mới trên bản đồ tài chính quốc tế.