#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

GDP tăng, FDI tăng mạnh nhưng người dân vẫn thấy khó sống: Tiền đang chảy đi đâu trong nền kinh tế?

Nếu chỉ nhìn những con số bề nổi của kinh tế Việt Nam 5 tháng đầu năm 2026, nhiều người sẽ thấy một bức tranh khá tích cực khi FDI đăng ký và giải ngân tăng gần 35%, chỉ số PMI quay trở lại trên 52 điểm, xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng và đầu tư công tiếp tục được thúc đẩy nhưng ở chiều ngược lại, rất nhiều người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp lại có chung một cảm nhận là tiền dường như đang nhiều hơn nhưng kiếm tiền lại khó hơn. Vậy chuyện gì đang thực sự diễn ra phía sau những con số tăng t

THÂM HỤT THƯƠNG MẠI KỶ LỤC: DÒNG TIỀN ĐANG CHẢY RA NGOÀI?

Một trong những con số đáng chú ý nhất tháng 5 là cán cân thương mại âm tới 5,2 tỷ USD. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026 nhập siêu đã lên tới gần 13,8 tỷ USD. Đây là mức thâm hụt rất lớn nếu so với nhiều năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc nhập khẩu máy móc thiết bị tăng mạnh, doanh nghiệp gom nguyên vật liệu từ sớm, giá năng lượng thế giới leo thang, chi phí nhập khẩu đầu vào tăng nhanh hơn xuất khẩu. Điều đó đồng nghĩa rằng một phần đáng kể lượng tiền đang được bơm vào nền kinh tế thực chất lại đang chảy ra nước ngoài thông qua hoạt động nhập khẩu.

PMI TĂNG MẠNH NHƯNG DOANH NGHIỆP VẪN KHÔNG DÁM TUYỂN NGƯỜI

PMI tháng 5 đạt 52,8 điểm

Mức cao nhất sau nhiều tháng. Nghe qua có vẻ rất tích cực nhưng nếu nhìn sâu hơn sẽ thấy một nghịch lý. Sản xuất tăng, tồn kho tăng nhưng việc làm vẫn tiếp tục giảm. Tại sao? Bởi rất nhiều doanh nghiệp hiện nay sản xuất không phải vì đơn hàng thực sự bùng nổ. Họ đang tích trữ hàng hóa để phòng ngừa rủi ro từ chiến sự Trung Đông, giá dầu neo cao, gián đoạn chuỗi cung ứng và biến động thương mại toàn cầu. Nói cách khác đây là một sự phục hồi mang tính phòng thủ nhiều hơn là mở rộng thực sự.

FDI ĐANG GÁNH CẢ NỀN KINH TẾ?

Điểm sáng lớn nhất hiện nay nằm ở khu vực FDI. FDI đăng ký và giải ngân đạt 24,81 tỷ USD (+34,9%). Xuất khẩu của khối FDI tăng 24,7% trong khi doanh nghiệp nội địa chỉ tăng khoảng 2,5%. Sự chênh lệch này cho thấy một thực tế khá đáng suy nghĩ. Kinh tế Việt Nam hiện nay vẫn đang phụ thuộc rất lớn vào khu vực FDI để duy trì tăng trưởng. Nếu loại bỏ khu vực FDI ra khỏi bức tranh chung, sức khỏe của khu vực doanh nghiệp trong nước thực tế yếu hơn rất nhiều so với những gì các con số GDP phản ánh.

VÀNG, TỶ GIÁ, LÃI SUẤT: VÌ SAO VẪN ỔN ĐỊNH?

Giữa lúc lạm phát tăng, nhập siêu tăng kỉ lục và áp lực thương mại gia tăng. Nhiều người đặt câu hỏi rằng tại sao tỷ giá vẫn khá ổn định? Câu trả lời nằm ở 2 yếu tố:

Thứ nhất dòng vốn FDI vẫn vào rất mạnh.

Thứ hai Việt Nam vẫn duy trì mặt bằng lãi suất thực dương khá cao. Điều này giúp hạn chế áp lực lên VND, hỗ trợ ổn định tỷ giá, giảm rủi ro dòng vốn rút ra.

Đó cũng là lý do NHNN vẫn chưa phải đối mặt với áp lực điều chỉnh chính sách quá mạnh như nhiều quốc gia khác.

ĐIỀU ĐÁNG LO NHẤT KHÔNG PHẢI LÀ LẠM PHÁT

Theo quan điểm cá nhân, điều đáng lo nhất hiện nay không nằm ở CPI mà nằm ở sự phân hóa ngày càng lớn giữa khu vực FDI và doanh nghiệp nội địa. Một bên vẫn tăng trưởng tốt, một bên đang phải vật lộn với chi phí đầu vào tăng, sức mua yếu, biên lợi nhuận thu hẹp và khả năng hấp thụ vốn thấp.

Nếu không cải thiện được sức khỏe khu vực doanh nghiệp trong nước, nền kinh tế có thể vẫn tăng trưởng nhưng chất lượng tăng trưởng sẽ ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào khu vực bên ngoài.

GÓC NHÌN ĐẦU TƯ

Báo cáo vĩ mô tháng 5/2026 cho thấy Việt Nam chưa rơi vào trạng thái đáng báo động nhưng rõ ràng nền kinh tế đang bước vào một giai đoạn thử thách hơn nhiều so với năm 2024 - 2025. Lạm phát tăng, nhập siêu liên tục mở rộng, doanh nghiệp nội địa suy yếu trong khi động lực lớn nhất vẫn đang đến từ FDI. Điều đó khiến câu hỏi quan trọng nhất của nửa cuối năm 2026 không còn là "GDP sẽ tăng bao nhiêu?" mà là "Người dân và doanh nghiệp nội địa có thực sự hưởng lợi từ tăng trưởng đó hay không?"

Theo anh/chị, hiện nay nền kinh tế Việt Nam đang thực sự khỏe lên hay chỉ đang được nâng đỡ bởi FDI và dòng vốn bên ngoài? Hãy để lại quan điểm ở phần bình luận để cùng trao đổi.

Nếu bài viết mang lại giá trị thì đừng Like & Share đồng thời Follow Quốc Việt để không bỏ lỡ những phân tích vĩ mô quan trọng, dữ liệu dòng tiền và chiến lược đầu tư cập nhật sớm.