Cuộc đua IPO nghìn tỷ bất ngờ giảm tốc

Trong bối cảnh giá trị giao dịch bình quân giảm xuống khoảng 17.000 tỷ đồng mỗi phiên, thị trường IPO đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ, nơi chất lượng doanh nghiệp và mức định giá trở thành yếu tố quyết định khả năng huy động vốn.

Theo thống kê của Vietcap, thanh khoản thị trường chứng khoán trong ba quý đầu năm 2026 giảm 13,1% so với cùng kỳ. Giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 25.000 tỷ đồng mỗi phiên.

Đáng chú ý, sang tháng 10, con số này tiếp tục thu hẹp xuống khoảng 17.000 tỷ đồng, tương đương mức giảm 32% so với bình quân ba quý đầu năm.

Áp lực còn đến từ hoạt động bán ròng kéo dài của nhà đầu tư nước ngoài. Riêng tháng 10, khối ngoại rút ròng hơn 24.000 tỷ đồng, đưa tổng giá trị bán ròng 10 tháng lên khoảng 122.000 tỷ đồng, tương đương 4,7 tỷ USD.

Chênh lệch lãi suất USD và VND, cùng xu hướng tái cơ cấu danh mục, được xem là những yếu tố ảnh hưởng đến dòng vốn quốc tế.

Trong bối cảnh đó, hoạt động IPO chịu áp lực kép: doanh nghiệp khó đạt mức định giá mong muốn, trong khi nhà đầu tư thận trọng hơn với những đợt phát hành mới.

Thương vụ 13.325 tỷ đồng tạo điểm sáng

Bất chấp thị trường kém thuận lợi, IPO Điện Máy Xanh vẫn huy động hơn 506 triệu USD, tương đương khoảng 13.325 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong lượng cổ phiếu được phân phối chiếm 90% tổng giá trị thương vụ, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài hấp thụ khoảng 73%, còn tổ chức trong nước chiếm 17%.

Điều này cho thấy dòng vốn dài hạn vẫn hiện diện tại những doanh nghiệp có thương hiệu, quy mô và triển vọng tăng trưởng rõ ràng.

Ngoài Điện Máy Xanh, các thương vụ của HPA, DatVietVAC và AMYGroup cũng góp phần bổ sung nguồn cung cổ phiếu mới.

Ở nhóm chứng khoán, Công ty Chứng khoán HD (HDS) đã thông qua hồ sơ đăng ký IPO với giá chào bán dự kiến 38.900 đồng/cổ phiếu, hướng tới huy động 4.737 tỷ đồng.

Nếu triển khai thành công, nguồn vốn mới có thể hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hoạt động kinh doanh, gia tăng năng lực tài chính và củng cố vị thế cạnh tranh.

Sóng IPO chờ dòng tiền trở lại

Triển vọng dài hạn vẫn được hỗ trợ bởi quá trình nâng hạng thị trường theo FTSE Russell và lộ trình giải ngân vốn quốc tế kéo dài đến năm 2027.

Đồng thời, nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp tiếp tục gia tăng khi nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao.

Các lĩnh vực dịch vụ tài chính, bán lẻ và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được kỳ vọng tạo thêm nguồn cung cổ phiếu trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của nhiều thương vụ lớn cũng có thể gây áp lực phân bổ dòng tiền lên thị trường thứ cấp.

Làn sóng IPO chưa kết thúc, nhưng cuộc chơi đã thay đổi. Thay vì chạy theo quy mô phát hành, thị trường đang ưu tiên những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, định giá hợp lý và khả năng sử dụng vốn hiệu quả.