Cú sụp hầm của "vịnh tránh bão"

Lãi suất neo cao từ Fed, cú sốc dầu mỏ tại Trung Đông và cơn khát tiền mặt của giới đầu tư đang tạo thành "cơn bão hoàn hảo" nhấn chìm giá vàng.

Chưa đầy 60 ngày, "vương miện" của kim loại quý đã vỡ vụn khi giá vàng bốc hơi gần 20% giá trị. Từ đỉnh cao chót vót 5.589 USD/ounce, một cuộc tháo chạy quy mô lớn đang diễn ra, biến hầm trú ẩn an toàn nhất thế giới thành "cái bẫy" thanh khoản nghiệt ngã.

Sau khi chạm đỉnh 5.589 USD/ounce vào cuối tháng 1, giá vàng đã nhanh chóng đảo chiều, có thời điểm lùi về quanh 4.551 USD/ounce vào ngày 19/3, tương đương mức giảm gần 20% trong chưa đầy hai tháng. Đà giảm kéo dài liên tiếp nhiều phiên, đánh dấu chuỗi đi xuống mạnh nhất trong hơn hai năm, khiến thị trường không khỏi bất ngờ.

Đằng sau cú trượt dốc này là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố vĩ mô, trong đó nổi bật là lập trường chính sách ngày càng cứng rắn của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Dù giữ nguyên lãi suất, thông điệp phát đi lại cho thấy khả năng nới lỏng gần như bị trì hoãn. Kỳ vọng cắt giảm lãi suất – động lực từng nâng đỡ giá vàng – đang dần biến mất.

Với đặc tính không sinh lãi, vàng trở nên kém hấp dẫn khi lãi suất duy trì ở mức cao và lợi suất thực gia tăng. Dòng tiền vì thế có xu hướng dịch chuyển sang các tài sản tạo thu nhập ổn định hơn, khiến áp lực bán lên kim loại quý ngày càng rõ rệt.

Diễn biến địa chính trị cũng không còn đóng vai trò “bệ đỡ” như thường lệ. Xung đột tại Trung Đông, thay vì kích hoạt nhu cầu trú ẩn, lại đẩy giá năng lượng tăng vọt. Giá dầu leo thang kéo theo rủi ro lạm phát, buộc chính sách tiền tệ tiếp tục duy trì trạng thái thắt chặt – yếu tố bất lợi trực tiếp đối với vàng.

Nghịch lý xuất hiện: chính biến động địa chính trị, vốn thường hỗ trợ giá vàng, lần này lại gián tiếp tạo thêm áp lực giảm. Khi chi phí năng lượng tăng cao, kỳ vọng nới lỏng chính sách bị trì hoãn, và vàng mất đi một trong những trụ cột quan trọng.

Song song đó, thị trường chứng kiến làn sóng bán tháo mang tính hệ thống. Nhu cầu thanh khoản gia tăng khiến nhà đầu tư buộc phải chốt lời, đặc biệt với những tài sản đã tích lũy mức tăng lớn trong năm trước. Vàng, sau giai đoạn tăng mạnh, trở thành “nguồn tiền” dễ bị rút ra.

Dữ liệu dòng vốn cho thấy sự đảo chiều rõ nét. Hàng tỷ USD đã bị rút khỏi các quỹ đầu tư vàng chỉ trong thời gian ngắn. Ở cấp độ sản phẩm, các quỹ ETF vàng ghi nhận mức rút vốn kỷ lục, phản ánh áp lực bán không còn mang tính ngắn hạn mà lan rộng trên toàn thị trường.

Không chỉ tổ chức, nhà đầu tư cá nhân cũng góp phần khuếch đại xu hướng khi đẩy mạnh bán ra ngay từ đầu phiên giao dịch. Tâm lý ưu tiên tiền mặt và tài sản sinh lời đang lấn át nhu cầu nắm giữ vàng.

Tổng hòa các yếu tố cho thấy đợt giảm này không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật, mà mang dấu hiệu của một chu kỳ tái phân bổ dòng vốn quy mô lớn. Khi lãi suất cao, lạm phát chưa hạ nhiệt và nhu cầu thanh khoản vẫn hiện hữu, vàng khó tìm lại động lực tăng trong ngắn hạn.