Cú rơi lịch sử của VN-Index ngày 9/3: Kịch bản 2020 đang lặp lại?

Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động khi VN-Index lao dốc mạnh ngay từ đầu phiên ngày 9/3, có thời điểm mất hơn 100 điểm (tương đương khoảng -5,7%), xuyên thủng nhiều ngưỡng hỗ trợ quan trọng và rơi xuống vùng 1.666 điểm. Đây được xem là một trong những phiên giảm mạnh nhất của thị trường trong nhiều năm trở lại đây.

Diễn biến này khiến nhiều nhà đầu tư lập tức liên tưởng tới một cột mốc đặc biệt trong lịch sử thị trường: ngày 9/3/2020 – thời điểm VN-Index giảm hơn 6% trong bối cảnh cú sốc toàn cầu từ đại dịch COVID-19.

Bluechip lao dốc kéo sập thị trường

Tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, chỉ số VN30-Index giảm tới 121 điểm (-6,35%), lùi về quanh mốc 1.783 điểm. Khi nhóm cổ phiếu trụ cột lao dốc mạnh, toàn bộ thị trường gần như bị kéo xuống theo.

Áp lực bán xuất hiện ngay từ đầu phiên sáng. Tâm lý lo ngại lan rộng khiến lực cầu gần như biến mất ở nhiều cổ phiếu, tạo ra tình trạng chỉ có bên bán nhưng gần như không có bên mua ở hàng loạt mã, kể cả những cổ phiếu vốn hóa lớn.

Nhiều cổ phiếu đồng loạt giảm sâu, thậm chí rơi xuống mức giá sàn, khiến bảng điện chìm trong sắc đỏ.

Căng thẳng Trung Đông và cú sốc giá dầu

Theo các chuyên gia, nguyên nhân lớn nhất khiến thị trường phản ứng mạnh là rủi ro địa chính trị gia tăng tại Trung Đông, đặc biệt liên quan tới Iran.

Căng thẳng leo thang đã khiến giá năng lượng toàn cầu bật tăng mạnh. Giá dầu chuẩn quốc tế Brent crude oil có thời điểm tiến sát 115 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại rằng lạm phát toàn cầu có thể quay trở lại.

Khi giá năng lượng tăng cao, áp lực lạm phát thường lan sang nhiều nền kinh tế, buộc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt chính sách tiền tệ. Đây là yếu tố khiến giới đầu tư trên thị trường tài chính trở nên thận trọng hơn.

Sự trùng hợp đáng chú ý của lịch sử

Điều khiến nhiều nhà đầu tư chú ý là sự trùng hợp đáng kinh ngạc của thị trường.

Cách đây đúng 6 năm, cũng vào thứ Hai ngày 9/3/2020, VN-Index giảm 6,28% khi đại dịch COVID-19 bùng phát trên toàn cầu. Thời điểm đó, thị trường chứng khoán thế giới cũng lao dốc mạnh, đặc biệt là tại Mỹ khi các chỉ số giảm sâu tới mức hệ thống phải kích hoạt cơ chế ngắt giao dịch (circuit breaker).

Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế khi đó và hiện nay lại rất khác.

Năm 2020, giá dầu chỉ khoảng 35 USD/thùng do nhu cầu năng lượng giảm mạnh vì các lệnh phong tỏa. Trong khi đó hiện nay, giá dầu đang tăng vọt. Đồng thời, giá vàng toàn cầu cũng đang ở vùng rất cao, phản ánh tâm lý phòng thủ của giới đầu tư.

Liệu lịch sử có lặp lại?

Sau cú sụt giảm mạnh vào tháng 3/2020, thị trường chứng khoán Việt Nam đã bước vào một chu kỳ tăng trưởng ấn tượng. Từ vùng đáy khoảng 650 điểm, VN-Index đã leo lên hơn 1.500 điểm vào đầu năm 2022, trở thành một trong những giai đoạn tăng mạnh nhất trong lịch sử thị trường.

Chính vì vậy, cú giảm sâu ngày 9/3 năm nay khiến nhiều nhà đầu tư đặt ra câu hỏi: đây chỉ là cú sốc ngắn hạn do yếu tố địa chính trị, hay là điểm khởi đầu của một chu kỳ biến động mới?

Trong ngắn hạn, thị trường có thể tiếp tục chịu áp lực khi tâm lý thận trọng vẫn bao trùm. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy những giai đoạn hoảng loạn thường cũng là lúc thị trường bắt đầu tái định giá và hình thành cơ hội mới.

Như thường lệ trên thị trường tài chính, câu trả lời cuối cùng vẫn phụ thuộc vào thời gian – và vào cách nhà đầu tư phản ứng trước những biến động bất ngờ của thị trường.