Cú "lật kèo" của vàng và phép thử lòng tham

Vàng đang "lên tiếng" thay cho sự bế tắc của các dòng vốn an toàn. Cơn biến động không ngừng của mặt hàng này chính là lời cảnh báo đanh thép về một nền kinh tế thế giới đang chao đảo trước những biến số khó lường. Từ những điểm nóng địa chính trị cho đến áp lực lạm phát dai dẳng, tất cả đang hội tụ thành một gọng kìm rủi ro siết chặt túi tiền của các nhà đầu tư.

Phiên giao dịch ngày 21/1 chứng kiến một cú bứt tốc hiếm thấy của giá vàng thế giới, có thời điểm vọt lên mức kỷ lục 4.889 USD/ounce. Tính từ đầu năm đến nay, kim loại quý này đã tăng hơn 12%, phản ánh tâm lý phòng thủ ngày càng rõ nét của giới đầu tư toàn cầu trước những rủi ro vĩ mô chồng chất.

Động lực chính đến từ hai trụ cột quen thuộc nhưng đang đồng loạt gia tăng sức nặng: căng thẳng địa chính trị leo thang và kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ buộc phải hạ lãi suất ít nhất hai lần trong năm nay.

Bầu không khí bất an càng bị khuếch đại sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng áp thuế quan 10% đối với 8 quốc gia châu Âu, cho đến khi các nước này ủng hộ kế hoạch sáp nhập Greenland – vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch – vào Mỹ. Động thái này không chỉ làm dấy lên lo ngại địa chính trị, mà còn thổi bùng nguy cơ một vòng xoáy căng thẳng thương mại mới.

Trước thềm chuyến đi Davos (Thụy Sỹ) dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) của ông Trump, làn sóng né tránh rủi ro đã lan rộng trên các thị trường tài chính. Đồng USD, trái phiếu Kho bạc Mỹ và chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm mạnh, trong khi các chỉ số chứng khoán chìm sâu trong sắc đỏ. Trong bối cảnh đó, vàng một lần nữa phát huy vai trò “hầm trú ẩn” truyền thống.

Áp lực chính trị lên Fed cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Việc chính quyền ông Trump mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell, cùng khả năng sớm công bố người kế nhiệm khi nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào tháng 5, đã làm dấy lên lo ngại về tính độc lập của chính sách tiền tệ Mỹ.

Cuối tuần trước, bà Michelle Bowman – Phó chủ tịch Fed phụ trách giám sát – thừa nhận thị trường lao động đang trở nên mong manh, đồng nghĩa Fed cần sẵn sàng nới lỏng chính sách nếu điều kiện xấu đi. Dù thị trường dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 27–28/1, kỳ vọng về ít nhất hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay vẫn đang chi phối mạnh tâm lý nhà đầu tư.

Trong bức tranh đó, nhiều tổ chức lớn vẫn duy trì quan điểm lạc quan với kim loại quý. Citi Research dự báo giá vàng có thể tiến lên mốc 5.000 USD/ounce trong vòng ba tháng tới, cho rằng căng thẳng địa chính trị nhiều khả năng sẽ còn kéo dài trong ngắn hạn.

Theo bà Linh Tran, nhà phân tích thị trường cấp cao tại XS.com, mỗi khi rủi ro chính sách quay trở lại, thị trường thường phản ứng nhanh bằng việc tái phân bổ dòng tiền sang các tài sản an toàn. “Vàng, một lần nữa, trở thành lựa chọn được ưu tiên”, bà nhận định.

Không chỉ dựa vào các yếu tố vĩ mô, giá vàng còn được nâng đỡ bởi nhu cầu tích trữ và đầu tư bền bỉ. Đáng chú ý, các ngân hàng trung ương tiếp tục mua vàng với quy mô lớn và ít nhạy cảm hơn với biến động giá ngắn hạn, qua đó tạo ra một vùng hỗ trợ dài hạn cho thị trường.

Dòng tiền vào các quỹ ETF vàng cũng đang diễn biến tích cực. Năm 2025, các quỹ ETF được bảo chứng bằng vàng ghi nhận lượng vốn ròng vào cao kỷ lục, trái ngược với xu hướng thường chững lại vào cuối năm. Theo State Street, dư địa tăng trưởng của dòng vốn này vẫn còn trong năm 2026, khi lượng vàng do các quỹ ETF nắm giữ hiện vẫn thấp hơn đỉnh năm 2020.

Về mặt vĩ mô, giới phân tích cho rằng nền kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn, từ bất ổn địa chính trị cho tới áp lực lạm phát. Tại Mỹ, lạm phát – đặc biệt là lạm phát giá sản xuất – vẫn cao hơn dự báo, cho thấy chi phí đầu vào chưa được kiểm soát hoàn toàn. Đây là yếu tố quan trọng giúp vàng duy trì nền giá cao, ngay cả khi tiêu dùng và thị trường nhà ở Mỹ có dấu hiệu phục hồi.

Xét trên khía cạnh kỹ thuật, xu hướng tăng của vàng vẫn được đánh giá là chủ đạo. Vùng 4.400 USD/ounce hiện đóng vai trò hỗ trợ quan trọng, trong khi mục tiêu gần của thị trường là thử thách mốc kháng cự mạnh quanh 4.750 USD/ounce. Khi giá còn trụ vững trên vùng hỗ trợ này, xu hướng đi lên chưa bị phá vỡ.

Ông Daniel Ghali, Giám đốc chiến lược hàng hóa tại TD Securities, cho rằng vàng đang hưởng lợi rõ rệt từ sự suy giảm niềm tin vào đồng USD. “Kim loại quý hiện là kênh phản ánh rõ nhất những lo ngại xoay quanh giá trị lưu trữ của đồng tiền Mỹ”, ông nhận định, đồng thời cảnh báo động lực tăng giá của vàng đang thay đổi, có thể kéo theo mức độ biến động mạnh hơn trong thời gian tới.

Theo dự báo của Hiệp hội Thị trường Kim loại quý London (LBMA), giá vàng trung bình năm nay có thể đạt khoảng 4.741,97 USD/ounce. Tuy nhiên, các kịch bản đang phân hóa mạnh, với dự báo thận trọng nhất cho rằng giá vàng có thể điều chỉnh sâu về quanh 3.450 USD/ounce.