CTCK nào đang thắng lớn trong cuộc đua cho vay margin?

Mùa báo cáo tài chính quý III/2026 cho thấy hoạt động cho vay ký quỹ (margin) tiếp tục là nguồn thu quan trọng của các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, xét trên quy mô dư nợ, doanh thu cho vay và phần chênh lệch sau chi phí lãi vay, kết quả giữa các doanh nghiệp có sự phân hóa đáng kể.

Dư nợ margin lập đỉnh, tốc độ tăng trưởng chậm lại

Tính đến ngày 30/9/2026, tổng dư nợ margin toàn thị trường đạt khoảng 457.460 tỷ đồng, tăng gần 11.700 tỷ đồng so với cuối quý II và tăng 14,1% so với đầu năm.

Top các CTCK có dư nợ margin lớn 

Dù tiếp tục thiết lập mức cao mới, tốc độ mở rộng dư nợ đã chậm lại rõ rệt. Trong quý II, dư nợ margin từng tăng hơn 40.500 tỷ đồng, cao gấp nhiều lần mức tăng của quý III. Diễn biến này cho thấy nhu cầu sử dụng đòn bẩy tài chính có dấu hiệu hạ nhiệt trong bối cảnh thị trường chứng khoán điều chỉnh và thanh khoản suy giảm.

Trong cuộc đua về quy mô cho vay, TCBS tiếp tục dẫn đầu với dư nợ 54.740 tỷ đồng vào cuối tháng 9, tăng gần 10.900 tỷ đồng so với đầu năm. VPBankS đứng thứ hai với 39.530 tỷ đồng, vượt SSI khi dư nợ tại công ty này giảm xuống 38.112 tỷ đồng. HSC xếp tiếp theo với khoảng 29.170 tỷ đồng.

Tốc độ mở rộng margin trong quý 2 và quý 3/2026

Ở chiều ngược lại, VPS ghi nhận dư nợ giảm 5.165 tỷ đồng so với quý trước, còn 25.363 tỷ đồng. Trong khi đó, ACBS nâng dư nợ lên 22.456 tỷ đồng, tăng 31,5% so với đầu năm.

VCBS cũng trở thành điểm sáng về tốc độ mở rộng khi dư nợ đạt 14.387 tỷ đồng, tăng 61% so với đầu năm, qua đó góp mặt trong Top 10 công ty chứng khoán có quy mô cho vay lớn nhất, thay thế VIX.

Tổng dư nợ của nhóm 10 công ty dẫn đầu đạt hơn 274.600 tỷ đồng, chiếm khoảng 60% toàn thị trường.

TCBS dẫn đầu doanh thu, VPS nổi bật về chênh lệch sau chi phí vốn

Dư nợ lớn giúp các công ty chứng khoán duy trì nguồn thu đáng kể từ hoạt động cho vay và phải thu. Trong quý III/2026, TCBS dẫn đầu với doanh thu 1.562 tỷ đồng, bỏ xa nhiều đối thủ.

SSI đứng thứ hai với 1.115 tỷ đồng, theo sát là VPBankS với 1.098 tỷ đồng. VPS đạt 947 tỷ đồng, còn HSC ghi nhận 757 tỷ đồng. Trong nhóm tiếp theo, ACBS thu về 602 tỷ đồng; MBS và Vietcap lần lượt đạt 487 tỷ đồng và 472 tỷ đồng.

Tuy nhiên, doanh thu cao chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả kinh tế của hoạt động margin, bởi các công ty phải chi trả chi phí lãi vay để huy động nguồn vốn cho vay khách hàng.

Xét trên chênh lệch giữa doanh thu cho vay, phải thu và chi phí lãi vay, VPS đạt khoảng 732 tỷ đồng, cao nhất trong nhóm được thống kê. Con số này của TCBS là 687 tỷ đồng, dù doanh thu cho vay của doanh nghiệp cao hơn đáng kể.

Đáng chú ý, VIX ghi nhận doanh thu cho vay và phải thu khoảng 337 tỷ đồng, nhưng chênh lệch sau chi phí lãi vay vẫn đạt 256 tỷ đồng. Trong khi đó, VPBankS thu về 1.098 tỷ đồng doanh thu nhưng phải chịu 864 tỷ đồng chi phí lãi vay, khiến phần chênh lệch còn 234 tỷ đồng.

Tại ACBS và VCBS, chênh lệch giữa hai khoản mục lần lượt chỉ đạt 54 tỷ đồng và 64 tỷ đồng theo số liệu tổng hợp.

Những con số này cho thấy quy mô doanh thu không phải yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả khai thác margin. Chi phí huy động vốn có thể tạo ra khác biệt lớn về phần doanh thu còn lại tại mỗi công ty.

Dù vậy, cần lưu ý chênh lệch nói trên chưa phải lợi nhuận ròng của riêng mảng cho vay, bởi chưa phản ánh đầy đủ các chi phí vận hành, chi phí tín dụng và những khoản mục liên quan khác.

VPS dẫn đầu tỷ lệ doanh thu trên dư nợ

Một thước đo khác được quan tâm là tỷ lệ doanh thu cho vay và phải thu trên dư nợ cuối kỳ, qua đó cung cấp góc nhìn về khả năng tạo doanh thu so với quy mô vốn cho vay.

Theo số liệu thống kê, VPS đứng đầu với tỷ lệ 3,7% trong quý III/2026. LPS xếp thứ hai với 3,29%, trong khi MBS và SSI lần lượt đạt 2,92% và 2,91%.

TCBS dù dẫn đầu về dư nợ và doanh thu tuyệt đối chỉ ghi nhận tỷ lệ 2,85%, thấp hơn VPS, LPS, MBS và SSI. VPBankS đạt 2,75%, còn phần lớn các công ty khác dao động quanh 2,5-2,7%.

Kết quả này cho thấy doanh nghiệp có quy mô cho vay lớn nhất chưa chắc là đơn vị tạo ra doanh thu tương đối cao nhất trên mỗi đồng dư nợ. Mức lãi suất cho vay, cơ cấu khách hàng, thời gian sử dụng vốn và biến động dư nợ trong kỳ đều có thể ảnh hưởng đến chỉ số này.

Tuy nhiên, tỷ lệ doanh thu trên dư nợ cuối kỳ chỉ mang tính tham khảo. Do doanh thu được ghi nhận trong cả quý, trong khi dư nợ được sử dụng làm mẫu số chỉ phản ánh thời điểm cuối kỳ, chỉ số này chưa hoàn toàn tương đương với lợi suất thực tế trên dư nợ bình quân.

Hiệu quả margin không chỉ nằm ở quy mô

Bức tranh quý III cho thấy cuộc đua margin giữa các công ty chứng khoán đang chuyển từ câu chuyện mở rộng dư nợ sang bài toán khai thác vốn hiệu quả và kiểm soát chi phí đầu vào.

TCBS nổi bật về quy mô cho vay và doanh thu tuyệt đối; VPS có lợi thế về chênh lệch doanh thu sau chi phí lãi vay và tỷ lệ doanh thu trên dư nợ cuối kỳ. Trong khi đó, VPBankS cho thấy quy mô doanh thu lớn nhưng chi phí lãi vay cũng ở mức cao.