CPI Mỹ tăng nóng: Áp lực Fed tăng lãi suất đang rõ hơn

Báo cáo CPI tháng 8 của Mỹ cho thấy áp lực lạm phát chưa hạ nhiệt như kỳ vọng. CPI toàn phần tăng 0,4% so với tháng trước và tăng 3,4% so với cùng kỳ năm trước, phù hợp với dự báo của thị trường. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở CPI lõi, khi chỉ số này tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn 0,1 điểm % so với dự báo.

Về bản chất, CPI lõi quan trọng hơn CPI toàn phần trong đánh giá xu hướng chính sách tiền tệ, vì đã loại bỏ hai nhóm biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng. Khi CPI lõi tăng mạnh hơn dự kiến, Fed có ít cơ sở hơn để kết luận lạm phát đang quay về mục tiêu 2% một cách bền vững. Đây là lý do thị trường gần như tin chắc Fed sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9.

Cấu phần giá trong tháng 8 cũng cho thấy áp lực lạm phát không chỉ đến từ một nhóm đơn lẻ. Giá năng lượng tăng 2,1% trong tháng, chi phí nhà ở tăng 0,3%, giá dịch vụ ngoài năng lượng và nhà ở tăng 0,5%, trong khi giá hàng hóa lõi tăng 0,1%. Diễn biến này cho thấy lạm phát đang lan rộng từ năng lượng sang dịch vụ, vận tải, lưu trú, viễn thông và giá xe.

Yếu tố khiến Fed khó đứng ngoài là cú sốc năng lượng mới. Giá dầu thô đã vượt 100 USD/thùng, còn giá dầu diesel bán lẻ tại Mỹ leo lên mức cao nhất mọi thời đại. Khi chi phí năng lượng tăng, áp lực không chỉ dừng ở xăng dầu, mà có thể truyền sang chi phí sản xuất, logistics, vận tải hàng hóa và giá dịch vụ. Đây là nhóm lạm phát có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng giá cả của doanh nghiệp và hộ gia đình.

Vì vậy, báo cáo CPI tháng 8 trở thành dữ liệu quan trọng cuối cùng trước cuộc họp chính sách ngày 15–16/9 của Fed. Một số quan chức Fed trước đó đã phát tín hiệu rằng CPI tháng 8 có thể là yếu tố quyết định. Khi số liệu không cho thấy xu hướng giảm phát rõ ràng, xác suất Fed tăng lãi suất trở nên cao hơn, đồng thời thị trường cũng bắt đầu tính đến khả năng có thêm một lần tăng nữa trong những tháng cuối năm.

Tác động lớn nhất của kịch bản Fed tăng lãi suất là chi phí vốn toàn cầu sẽ tiếp tục neo cao. Lãi suất USD tăng hoặc duy trì ở vùng cao sẽ kéo lợi suất trái phiếu Mỹ đi lên, làm tăng tỷ lệ chiết khấu đối với cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản và các tài sản rủi ro. Nhóm cổ phiếu tăng trưởng, công nghệ và doanh nghiệp có dòng tiền xa trong tương lai thường chịu áp lực lớn hơn trong môi trường này.

Với thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, rủi ro nằm ở tỷ giá và dòng vốn. Nếu Fed tăng lãi suất trong khi giá dầu neo cao, USD có thể mạnh trở lại, làm gia tăng áp lực lên VND, thu hẹp dư địa hạ lãi suất trong nước và khiến dòng vốn ngoại thận trọng hơn với tài sản rủi ro. Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý trong bối cảnh Việt Nam vẫn muốn duy trì mặt bằng lãi suất hỗ trợ tăng trưởng.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, chi phí vốn cao hơn sẽ tạo ra sự phân hóa rõ. Doanh nghiệp có đòn bẩy thấp, dòng tiền ổn định, khả năng chuyển chi phí đầu vào sang giá bán và biên lợi nhuận tốt sẽ có sức chống chịu cao hơn. Ngược lại, các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào vay nợ, nhập khẩu nguyên liệu hoặc có vòng quay vốn chậm sẽ chịu áp lực rõ hơn nếu lãi suất và tỷ giá cùng tăng.

Với nhà đầu tư, báo cáo CPI lần này là lời nhắc rằng kỳ vọng “tiền rẻ quay lại nhanh” đang trở nên kém chắc chắn hơn. Khi lạm phát lõi vẫn dai dẳng và cú sốc năng lượng chưa kết thúc, chiến lược đầu tư cần ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế đòn bẩy cao và tập trung vào những tài sản có dòng tiền thật thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng định giá mở rộng.

Tóm lại, CPI tháng 8 của Mỹ không quá bất ngờ ở chỉ số toàn phần, nhưng CPI lõi tăng mạnh hơn dự báo đã làm thay đổi kỳ vọng chính sách. Với CPI tăng 3,4%, CPI lõi tăng 0,3% theo tháng, năng lượng tăng 2,1% và dầu vượt 100 USD/thùng, Fed có thêm lý do để hành động nhằm bảo vệ mục tiêu lạm phát 2%. Điều này đồng nghĩa môi trường lãi suất toàn cầu có thể tiếp tục duy trì ở mức cao, gây áp lực lên định giá tài sản, tỷ giá và dòng vốn tại các thị trường mới nổi.