Chứng khoán Việt trước ngưỡng nâng hạng: Vốn ngoại sẽ đổ về?

Những nỗ lực cải cách của Việt Nam đang mở ra cánh cửa nâng hạng thị trường, được kỳ vọng sẽ thu hút hàng tỷ USD vốn ngoại, đặc biệt từ các quỹ ETF. Mặc dù còn một số thách thức, đây là cơ hội lịch sử để chứng khoán Việt Nam bủng nổ và được định vị trên bản đồ tài chính toàn cầu.

Với nỗ lực của Bộ Tài chính trong việc làm việc trực tiếp với FTSE Russell, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn bao giờ hết tới cánh cửa nâng hạng. Đây được xem là "cú hích" lịch sử, hứa hẹn sẽ thu hút hàng tỷ USD từ các quỹ ETF quốc tế, tạo ra một làn sóng vốn mạnh mẽ, đặc biệt cho nhóm cổ phiếu đầu ngành, ngân hàng và VN30.

Sự phát triển vượt bậc của thị trường chứng khoán Việt Nam không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của một quá trình cải cách dài hạn. Sau khi lọt vào danh sách theo dõi của FTSE Russell từ năm 2018, Bộ Tài chính và Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước đã liên tục thúc đẩy các cải cách để đáp ứng những tiêu chí khắt khe về minh bạch, quản trị doanh nghiệp và nới "room ngoại". Mới đây, Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán được Chính phủ phê duyệt vào ngày 12/9 đã đặt ra mục tiêu rõ ràng: chuyển từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp của FTSE Russell ngay trong năm 2025.

Những dấu hiệu tích cực và bước tiến mạnh mẽ

"Việt Nam đã đáp ứng toàn bộ các tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell." Đó là lời khẳng định đầy tự tin của Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trong buổi làm việc với Sở Giao dịch Chứng khoán London. Theo Reuters, FTSE Russell sẽ công bố kết quả đánh giá định kỳ vào tháng 10/2025.

Những con số dưới đây minh chứng cho sự bứt phá của thị trường Việt Nam:

Đến cuối tháng 8/2025, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 352 tỷ USD, tương đương 73,9% GDP năm 2024.

Thanh khoản tăng vọt, với giá trị giao dịch bình quân từ đầu năm đạt hơn 1,1 tỷ USD/phiên, thậm chí nhiều phiên vượt mức 3 tỷ USD.

Số lượng tài khoản chứng khoán đạt gần 10,3 triệu, vượt xa mục tiêu 9 triệu đặt ra cho năm 2025.

Những con số này cho thấy một thị trường đang rất năng động, đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng các tiêu chí nâng hạng.

Một trong những bước cải cách quan trọng là Thông tư 25/2025/TT-NHNN có hiệu lực từ 31/8/2025, giúp rút ngắn thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài không cư trú, giảm bớt giấy tờ pháp lý rườm rà. Cùng với đó, hệ thống KRX đã vận hành thí điểm từ tháng 5/2025 được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để tình trạng nghẽn lệnh và tăng khả năng xử lý giao dịch.

Theo HSBC, Việt Nam đã đáp ứng được 7 trong 9 tiêu chí của FTSE, khẳng định chất lượng thị trường đang ngày càng được nâng cao.

Tác động khi nâng hạng: Cơn sóng vốn ngoại và những thách thức

Nếu FTSE Russell chính thức nâng hạng, một làn sóng vốn ngoại mạnh mẽ từ 5-7 tỷ USD được kỳ vọng sẽ đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Các quỹ ETF theo chỉ số thị trường mới nổi sẽ tái cơ cấu danh mục, đưa cổ phiếu Việt Nam vào tầm ngắm.

Những ứng viên hưởng lợi lớn nhất chính là các cổ phiếu có vốn hóa và thanh khoản cao thuộc nhóm VN30, đặc biệt là ngân hàng và bluechip. Đây là những "địa chỉ" được nhà đầu tư quốc tế ưu tiên. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp tuân thủ chuẩn mực ESG, minh bạch trong thông tin và quản trị tốt sẽ được đánh giá cao hơn.

Việc nâng hạng không chỉ là sự công nhận, mà còn mang lại nhiều giá trị lâu dài: chi phí vốn thấp hơn cho doanh nghiệp, tăng uy tín thị trường và thu hút thêm các sản phẩm tài chính mới. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thị trường được nâng hạng thường trở nên ổn định và ít chênh lệch giá hơn.

Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức. Việc thực thi các tiêu chí phải được duy trì ổn định, nếu không, quá trình nâng hạng có thể bị trì hoãn. Giới hạn "room ngoại" ở nhiều cổ phiếu bluechip và ngân hàng cũng là một rào cản lớn, có thể khiến nhà đầu tư quốc tế chùn bước. Ngoài ra, thủ tục KYC (định danh khách hàng) còn bất cập và các yếu tố vĩ mô toàn cầu như lãi suất cao hay rủi ro địa chính trị cũng có thể ảnh hưởng đến dòng vốn.

Nếu vượt qua những thách thức này, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ không chỉ thu hút vốn mà còn được đặt lên "bản đồ" thị trường vốn toàn cầu, mở ra nhiều lợi ích lâu dài cho cả doanh nghiệp và nhà đầu tư.