Chứng khoán có thêm điểm tựa?

Giai đoạn căng thẳng nhất của mặt bằng lãi suất nhiều khả năng đã qua nhờ các chính sách điều tiết thanh khoản linh hoạt. Dù vậy, lãi suất huy động neo cao đang khiến dòng tiền vào thị trường chứng khoán những tháng cuối năm 2026 mang tính phân hóa sâu sắc thay vì bùng nổ trên diện rộng.

Dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế cán mốc 20,3 triệu tỷ đồng (+8,98%), áp lực huy động vốn khiến mặt bằng lãi suất tiền gửi chưa thể hạ nhiệt.

Theo dữ liệu Ngân hàng Nhà nước, tính đến 31/7/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt khoảng 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối 2025, trong đó tín dụng doanh nghiệp chiếm 53,4%. Để giảm áp lực lãi suất, cơ quan quản lý đã triển khai các biện pháp: nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc tính vào huy động lên 50%, triển khai gói tín dụng ưu đãi khoảng 220.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ vừa, và định hướng lãi suất cho vay ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm. Chính sách hướng tới mục tiêu kép: đáp ứng nhu cầu tín dụng tăng trưởng mà không để lãi suất tăng quá nhanh.

Lãi suất cho vay hạ nhiệt có thể giảm chi phí tài chính cho doanh nghiệp, đặc biệt những ngành thâm dụng vốn như xây dựng, bất động sản, hạ tầng. Tuy nhiên, hiệu ứng tích cực khó lan tỏa đồng đều do lãi suất huy động vẫn ở mức cao. Sức hấp dẫn của kênh tiền gửi chưa giảm đáng kể, nên dòng tiền chuyển sang chứng khoán diễn ra thận trọng. Mặt bằng định giá đã trở nên hấp dẫn hơn với P/E phần lớn ngành dưới trung vị 10 năm, P/B nhiều ngành tiệm cận hoặc thấp hơn lịch sử, tạo cơ sở tích lũy dòng tiền.

Ngân hàng có thể chịu sức ép trên biên lãi ròng khi lãi suất cho vay giảm nhưng chi phí huy động chưa giảm tương ứng. Những ngân hàng có tỷ lệ CASA cao và lợi thế vốn giá rẻ có thể duy trì tăng trưởng lợi nhuận tốt hơn. Bất động sản và xây dựng hưởng lợi từ chi phí vốn giảm, nhưng động lực chính vẫn là tiến độ đầu tư công và khối lượng backlog. Bán lẻ tiêu dùng có thể hưởng lợi gián tiếp khi chi phí tín dụng tiêu dùng giảm, tuy mức độ phụ thuộc vào tốc độ giảm thực tế.

Điểm tích cực không nằm ở kỳ vọng lãi suất giảm nhanh, mà ở khả năng giai đoạn căng thẳng nhất của mặt bằng lãi suất đã đi qua. Thanh khoản hệ thống ổn định hơn, áp lực tăng lãi suất cho vay được kiểm soát. Kết hợp với mặt bằng định giá hợp lý, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, chứng khoán có cơ sở tích lũy. Tuy nhiên, để tạo sức bật trên diện rộng, thị trường cần thêm thời gian chờ tín hiệu lãi suất huy động hạ nhiệt rõ nét.