#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Cho phép môi giới toàn cầu đặt lệnh: Mảnh ghép cuối cùng trước giờ G nâng hạng thị trường

Sau nhiều năm chờ đợi, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến rất gần tới một bước ngoặt quan trọng: được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Mới đây, một thay đổi mang tính then chốt đã xuất hiện khi cơ quan quản lý cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh thông qua môi giới toàn cầu (Thông tư 08/2026/TT-BTC, ký và hiệu lực ngày 3/2/2026).

Đây không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật, mà được xem là mảnh ghép cuối cùng mà các tổ chức xếp hạng quốc tế như FTSE hay MSCI đã nhắc tới trong suốt nhiều năm qua.

Môi giới toàn cầu là các định chế tài chính lớn hoạt động xuyên biên giới như JPMorgan, Citi, HSBC, Standard Chartered… Đây cũng chính là những kênh giao dịch quen thuộc của các quỹ đầu tư quốc tế khi tham gia vào các thị trường mới nổi. Trước đây, muốn đầu tư vào Việt Nam, quỹ ngoại buộc phải mở tài khoản trực tiếp tại công ty chứng khoán trong nước, đi kèm hàng loạt thủ tục hành chính, kiểm soát room và quy trình pháp lý phức tạp. Điều này khiến không ít dòng vốn lớn dù quan tâm nhưng vẫn lựa chọn đứng ngoài quan sát.

Với cơ chế mới, nhà đầu tư nước ngoài có thể đặt lệnh mua bán thông qua môi giới toàn cầu mà họ đang sử dụng, sau đó lệnh được chuyển vào công ty chứng khoán tại Việt Nam để thực hiện trên sàn HOSE hoặc HNX. Việc thanh toán, lưu ký và phân bổ chứng khoán vẫn diễn ra hoàn toàn trong hệ thống Việt Nam, đảm bảo kiểm soát rủi ro và tuân thủ quy định. Nói cách khác, chuẩn giao dịch đã tiệm cận thông lệ quốc tế, trong khi chủ quyền thị trường vẫn được giữ nguyên.

Nếu nhìn lại các báo cáo đánh giá của FTSE và MSCI trong nhiều năm qua, có thể thấy những tiêu chí còn vướng mắc chủ yếu xoay quanh khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài và quy trình giao dịch theo chuẩn quốc tế. Việc cho phép đặt lệnh qua môi giới toàn cầu đồng nghĩa với việc Việt Nam đã chủ động tháo gỡ đúng những điểm nghẽn cốt lõi này, thay vì chỉ dừng lại ở cam kết hay kế hoạch trên giấy.

Chính vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng khả năng nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong các kỳ đánh giá sắp tới đang trở nên rất rõ ràng, trừ khi xuất hiện những biến cố lớn ngoài dự kiến. Khi câu chuyện nâng hạng chuyển từ “kỳ vọng dài hạn” sang trạng thái “gần như chắc chắn”, tâm lý của dòng tiền cũng bắt đầu thay đổi.

Lịch sử tại nhiều thị trường từng được nâng hạng như Pakistan, UAE hay Qatar cho thấy, chứng khoán thường tăng mạnh trước thời điểm công bố chính thức. Dòng tiền tổ chức, đặc biệt là các quỹ chủ động, thường đi trước tin tức, trong khi dòng tiền thụ động như ETF và quỹ chỉ số sẽ vào mạnh hơn khi nâng hạng chính thức diễn ra. Quy mô của các dòng vốn này có thể lên tới hàng chục tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, việc đứng ngoài thị trường không còn là trạng thái “an toàn tuyệt đối”, mà đôi khi lại trở thành một rủi ro khác: rủi ro bỏ lỡ cơ hội. Khi câu chuyện nâng hạng dần được phản ánh vào kỳ vọng và định giá, nhiều nhà đầu tư bắt đầu nhắc tới một khái niệm quen thuộc – FOMO có cơ sở, không phải FOMO cảm tính.

Tất nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc mua đuổi bằng mọi giá. Tuy nhiên, cơ chế cho phép đặt lệnh qua môi giới toàn cầu là một tín hiệu cho thấy thị trường Việt Nam đã sẵn sàng về mặt hệ thống, và phần việc còn lại chủ yếu nằm ở thời điểm đánh giá và thủ tục công bố. Khi thị trường tiến gần tới nâng hạng, câu hỏi không còn là “có xảy ra hay không”, mà là ai đã ở trong thị trường trước khi câu chuyện trở thành tin cũ.