China Vanke – “Ca bệnh” khác thường khiến ngành bất động sản Trung Quốc đau đầu

Khi phần lớn các tập đoàn bất động sản Trung Quốc đã cơ bản vượt qua đỉnh khủng hoảng nợ, China Vanke – doanh nghiệp từng được coi là hình mẫu của ngành – lại bất ngờ trở thành “trường hợp ngoại lệ”. Hãng phát triển địa ốc lớn thứ hai Trung Quốc đang đối mặt nguy cơ vỡ nợ, buộc phải xin gia hạn thanh toán và đứng trước áp lực tái cấu trúc sâu rộng.

Xin gia hạn nợ vì “cạn tiền mặt”

Vanke đang đề nghị gia hạn 1 năm đối với khoản nợ 2 tỷ nhân dân tệ (283 triệu USD) đáo hạn vào ngày 15/12. Động thái này lập tức khiến giới đầu tư lo lắng, buộc họ phải đánh giá lại mức rủi ro của doanh nghiệp, vốn được mệnh danh là “đáng tin cậy nhất” trong ngành.

Theo dữ liệu tính đến tháng 6, lượng tiền mặt của Vanke chỉ đủ phủ 44% nợ ngắn hạn, mức thấp kỷ lục.

Nếu bị thanh lý, chủ nợ USD chỉ “đòi” được hơn 10%

Trong kịch bản xấu nhất – Vanke bị thanh lý – các chủ nợ trái phiếu USD có thể chỉ thu hồi trên 10% giá trị đầu tư. Lý do:

Như vậy, với 5,4 tỷ USD nợ nước ngoài không có bảo đảm, các chủ nợ phải chia nhau khối tài sản ròng chỉ khoảng 950 triệu USD. Tỷ lệ thu hồi trung bình ước tính 18% – vẫn tốt hơn mức 10%, nhưng bị đánh giá là “mỏng manh”.

Hy vọng le lói từ khả năng niêm yết của GLP

GLP dự kiến đưa mảng kinh doanh tại Trung Quốc lên sàn vào năm tới. Nếu IPO thành công, giá trị cổ phần của Vanke có thể tăng. Tuy nhiên, giới phân tích thận trọng: GLP đã nhiều lần nói về kế hoạch niêm yết nhưng đều trì hoãn.

Điều khoản “cam kết danh dự” gần như vô dụng

Một điểm đáng lo ngại khác: trái phiếu USD của Vanke chỉ có điều khoản “bảo lưu quyền sở hữu” – về bản chất là cam kết tinh thần, không đi kèm bảo lãnh thanh toán.

Những vụ kiện tương tự 5 năm qua cho thấy điều khoản này gần như không thể cưỡng chế. Điều đó khiến nhà đầu tư nước ngoài ở thế yếu, chỉ còn biết trông vào phần cổ phần tại GLP để hy vọng thu hồi vốn.

Kịch bản tệ hơn: Các chủ nợ quay sang “đấu đá nhau”

Một viễn cảnh xấu hơn là cuộc chiến pháp lý giữa các nhóm chủ nợ:

Shenzhen Metro Group – cổ đông lớn nhất của Vanke với 27% cổ phần – đã có động thái sớm hơn.

Tháng trước, tập đoàn này yêu cầu Vanke bổ sung tài sản thế chấp cho khoản vay cổ đông 20 tỷ NDT, thay vì để khoản vay ở trạng thái không bảo đảm.

Hiện toàn bộ cổ phần của Vanke tại Onewo (1,6 tỷ USD) đã được dùng làm tài sản cầm cố.

Hàng loạt ngân hàng nội địa sẽ “theo gót” Shenzhen Metro?

Theo Debtwire, Vanke còn 1,4 tỷ USD khoản vay nước ngoài không bảo đảm đáo hạn vào tháng 12 năm sau. Các chủ nợ lớn gồm:

Do có quan hệ tín dụng sâu rộng với Vanke tại đại lục, khả năng cao các ngân hàng này cũng sẽ yêu cầu thế chấp bổ sung nhằm đảm bảo an toàn tín dụng.

Vanke có “quá lớn để sụp đổ”?

Dù Vanke là một trong những tên tuổi lớn nhất ngành bất động sản Trung Quốc, nhiều chuyên gia cho rằng không có lý do rõ ràng để Bắc Kinh phải giải cứu.

60% khoản vay ngân hàng tại Trung Quốc hiện có tài sản bảo đảm, cao hơn nhiều so với mức 10% cách đây hai năm.

Quy mô của Vanke nhỏ hơn rất nhiều so với China Evergrande hay Country Garden.

Ngay cả khi hai “ông lớn” này sụp đổ, hệ thống tài chính Trung Quốc vẫn đứng vững.

Các doanh nghiệp nhà nước – lực lượng thường được kỳ vọng đứng ra cứu trợ – hiện không mặn mà rót vốn, nhất là khi doanh số theo hợp đồng của Vanke có thể giảm 40% trong năm nay, dẫn tới thiếu hụt dòng tiền hơn 100 tỷ NDT.

“Ca bệnh khác thường” của ngành bất động sản Trung Quốc

China Vanke – từng được xem là “cỗ máy ổn định” của thị trường – nay trở thành ca bất thường nhất trong số các doanh nghiệp bất động sản bị khủng hoảng nợ.

Kết cục của Vanke không chỉ là câu chuyện riêng của một doanh nghiệp, mà còn phản ánh nỗ lực của Trung Quốc trong việc tái thiết ngành địa ốc, nơi mà những “cú ngã” bất ngờ vẫn có thể xảy ra, ngay cả với các tên tuổi tưởng chừng không thể lung lay.