Cảnh báo cú rơi không báo trước đằng sau cơn sốt vàng

Giá vàng thế giới và trong nước đồng loạt lập đỉnh mới do nhu cầu trú ẩn, kỳ vọng Fed hạ lãi suất và tác động từ chính sách mới xóa độc quyền sản xuất vàng miếng. Tuy nhiên, việc mua vào ở vùng giá kỷ lục tiềm ẩn rủi ro “đu đỉnh”, chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên phân bổ tỷ trọng hợp lý, ưu tiên tích lũy dài hạn thay vì lướt sóng.

Vàng liên tiếp lập đỉnh, liệu có phải là "thiên đường" trú ẩn cuối cùng, hay chỉ là bẫy FOMO của những kẻ khôn ngoan? Giữa lúc cơn sốt giá đang lên đỉnh điểm, các nhà đầu tư cần hết sức tỉnh táo để không trở thành nạn nhân của những biến động khôn lường.

Nhiều lực đẩy khiến giá vàng “nổi sóng”

Giá vàng thế giới tiếp tục leo thang, liên tiếp xác lập những đỉnh cao mới. Vàng giao ngay đã vượt mốc 3.500 USD/ounce, hướng tới vùng 3.600 USD/ounce, trong khi hợp đồng giao tháng 12 chạm 3.605 USD/ounce.

Đà tăng nóng xuất phát từ nhu cầu trú ẩn an toàn, khi các ngân hàng trung ương đẩy mạnh gom vàng, khiến giá kim loại quý tăng hơn 30% chỉ trong 8 tháng. Kỳ vọng Fed sớm đảo chiều chính sách, bắt đầu hạ lãi suất từ cuộc họp ngày 17/9, càng củng cố tâm lý “ôm vàng”. Bối cảnh chính trị – thương mại khó lường tại Mỹ, cùng lo ngại về tính độc lập của Fed dưới sức ép từ chính quyền Donald Trump, càng đẩy vàng trở thành “phao cứu sinh” trong giai đoạn bất ổn.

Ngoài ra, nhu cầu tiêu dùng mùa cao điểm và sức mua mạnh mẽ từ các quỹ ETF cũng góp phần tiếp sức cho giá vàng. JP Morgan dự báo, kim loại quý có thể lên 3.675 USD/ounce cuối năm 2025 và chạm 4.250 USD/ounce trong năm 2026.

Vàng trong nước: Lập đỉnh kỷ lục

Trong nước, giá vàng cũng tăng dựng đứng. Chỉ trong tuần qua, vàng miếng SJC từ 125,6–126,6 triệu đồng/lượng đã vọt lên 129,1–130,6 triệu đồng/lượng, rồi tiếp tục phá kỷ lục 131,9–133,4 triệu đồng/lượng vào ngày 3/9. Tính từ đầu năm, SJC đã tăng tới 49,2 triệu đồng/lượng, tương đương hơn 58%. Giá vàng nhẫn cũng leo lên 125,5–128,5 triệu đồng/lượng, mức cao chưa từng thấy.

Điều đáng chú ý là đà tăng này diễn ra ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025, chính thức xóa bỏ độc quyền sản xuất vàng miếng sau 13 năm. Trái với kỳ vọng giá sẽ hạ nhiệt, vàng lại bứt phá mạnh mẽ. Theo giới phân tích, thị trường cần độ trễ để chính sách phát huy tác dụng, khi Nghị định mới chỉ có hiệu lực từ 10/10 và khuôn khổ pháp lý cho sản xuất – kiểm soát chất lượng vàng vẫn chưa hoàn thiện.

Ông Nguyễn Quang Huy (ĐH Nguyễn Trãi) cho rằng, trong ngắn hạn, chênh lệch giá vàng nội – ngoại khó thể xóa bỏ do nguồn cung trong nước hạn chế và tâm lý trú ẩn tăng cao. Trung – dài hạn, khi nguồn cung mới được bơm vào, khoảng cách giá sẽ dần thu hẹp, nhưng cần ít nhất 12–24 tháng để thị trường vận hành trơn tru. Giải pháp mấu chốt hiện nay vẫn là cho phép nhập khẩu vàng để bổ sung nguồn cung.

Nhà đầu tư cần tỉnh táo

Giá vàng tăng phi mã kéo theo sức mua bùng nổ. Dù giá lập đỉnh, người dân vẫn xếp hàng mua vàng, song nhiều cửa hàng báo “cháy hàng” vàng nhẫn và vàng miếng. Đây là hiện tượng cho thấy tâm lý đám đông, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro.

Theo chuyên gia Hoàng Việt Anh, việc mua vàng ở vùng giá kỷ lục chứa nhiều rủi ro. Nếu thị trường điều chỉnh hoặc chính sách quản lý thay đổi, nhà đầu tư dễ rơi vào tình trạng “đu đỉnh”. Không ít người từng lao vào mua khi vàng tăng vọt, nhưng khi giá điều chỉnh lại phải chấp nhận lỗ.

Các chuyên gia khuyến nghị vàng chỉ nên chiếm khoảng 10–20% danh mục đầu tư, phần còn lại phân bổ sang tiền gửi, trái phiếu, cổ phiếu cơ bản hoặc bất động sản tùy khẩu vị rủi ro. Nên chia nhỏ khoản đầu tư để bình quân giá vốn, thay vì “tất tay” tại một thời điểm. Với vốn nhỏ, mua tích lũy vàng nhẫn định kỳ sẽ an toàn hơn. Với vốn lớn, vàng miếng vẫn là “tấm khiên” bảo toàn tài sản.

Chiến lược mua tích lũy dài hạn được đánh giá bền vững hơn nhiều so với lướt sóng theo giá ngày. Thực tế, nhiều nhà đầu tư kiên trì mua đều vàng nhẫn mỗi tháng đã tích lũy được lượng tài sản đáng kể trong thập kỷ qua, bất chấp biến động ngắn hạn.

Quan trọng nhất, nhà đầu tư phải xác định rõ mục tiêu: lướt sóng cần kỷ luật chặt chẽ trong chốt lời/cắt lỗ; tích sản dài hạn cần kiên định và đều đặn. Đồng thời, phải theo sát các yếu tố vĩ mô như chính sách quản lý vàng, biến động lãi suất, tỷ giá hay căng thẳng địa chính trị – những biến số có thể làm thị trường vàng “dậy sóng” bất cứ lúc nào.