Các quỹ nắm nhiều cổ phiếu nhóm Vingroup vẫn lỗ

Dù nâng tỷ trọng VIC, VHM lên nhóm dẫn dắt danh mục trong giai đoạn tăng nóng, nhiều quỹ mở cổ phiếu vẫn ghi nhận hiệu suất âm trong tháng 7.

Trong những tháng gần đây, VIC và VHM liên tục xuất hiện trong nhóm chiếm tỷ trọng lớn tại nhiều quỹ mở cổ phiếu. Thống kê của VnExpress cho thấy trên thị trường hiện có 9 quỹ nắm giữ nhóm Vingroup với tỷ trọng cao, nằm trong top 5 danh mục.

Tuy nhiên, hiệu suất của các quỹ này vẫn không cải thiện tương ứng, thậm chí trong tháng 7, nhiều quỹ ghi nhận mức giảm từ hơn 4% đến trên 7%. Điều này đặt ra câu hỏi liệu các quỹ đã mua vào sau khi nhóm "họ" Vin tăng mạnh và rơi vào tình trạng "đu đỉnh" hay không?

Ông Nguyễn Quang Sơn, Giám đốc Quản lý Gia sản Private (North Star), Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho rằng không thể kết luận việc nắm giữ nhiều cổ phiếu nhóm Vingroup nhưng lại cho ra hiệu suất âm là một pha "đu đỉnh" của các quỹ đầu tư.

Trong quản lý quỹ, việc một cổ phiếu tăng tỷ trọng trong danh mục không đồng nghĩa với việc họ thực sự đã mua thêm cổ phiếu đó. Tỷ trọng có thể tăng vì giá cổ phiếu diễn biến tích cực hơn so với phần còn lại của danh mục hoặc do các tài sản khác suy giảm, khiến tỷ lệ phân bổ tự nhiên thay đổi.

Đối chiếu với số liệu của các quỹ mở cũng chứng minh nhận định này. EVESG vẫn duy trì tỷ trọng rất lớn ở VIC và VHM, nhưng lượng nắm giữ gần như không thay đổi trong nhiều tháng qua. MAGEF còn giảm dần số lượng VIC. Trong khi đó, SSI-SCA hay UVEEF mới là những trường hợp thực sự gia tăng quy mô đầu tư trong giai đoạn cổ phiếu đi lên. Điều này cho thấy cùng một bức tranh tỷ trọng, bản chất giao dịch của từng quỹ có thể rất khác nhau.

Theo ông Sơn, ngay cả với những quỹ mua thêm khi cổ phiếu đã tăng mạnh, điều đó cũng chưa hẳn phản ánh việc chạy theo xu hướng. Các quỹ chủ động luôn chịu áp lực duy trì hiệu suất tương đối so với chỉ số tham chiếu (benchmark). Khi một vài cổ phiếu vốn hóa lớn đóng góp phần lớn mức tăng của VN-Index, việc đứng ngoài hoặc nắm giữ tỷ trọng quá thấp có thể khiến quỹ tiếp tục kém hơn thị trường, dù nhiều khoản đầu tư khác vẫn được đánh giá tích cực.

"Gia tăng tỷ trọng VIC hay VHM trong giai đoạn giá tăng không nhất thiết xuất phát từ tâm lý chạy theo thị trường, mà có thể là quyết định nhằm giảm mức độ chênh lệch so với chỉ số tham chiếu trong bối cảnh nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn chi phối mạnh", chuyên gia lý giải.

Trong báo cáo tháng 6, công ty quản lý quỹ KDEF cho biết đã điều chỉnh tỷ trọng đầu tư tiệm cận hơn với chỉ số tham chiếu bằng cách từng bước tăng phân bổ vào nhóm ngân hàng và các cổ phiếu liên quan đến Vingroup. Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng quá trình tái cơ cấu vẫn đảm bảo duy trì định hướng cốt lõi của quỹ, đó là đầu tư vào các doanh nghiệp có chính sách cổ tức ổn định và hấp dẫn.

Còn với UVEEF, đội ngũ quản lý cho biết đã tiếp tục tái phân bổ vốn vào các cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup nhờ đà tăng trưởng mạnh và thu hút dòng tiền. Quyết định này cũng nhằm giảm bớt chênh lệch giữa tỷ trọng danh mục và tỷ trọng trong chỉ số VN-Index.

Dù vậy, dữ liệu tháng 7 cũng cho thấy việc sở hữu những cổ phiếu dẫn dắt chưa đủ để giúp các quỹ tránh khỏi một tháng đầu tư kém tích cực. Với nhiều quỹ, VIC và VHM chỉ chiếm khoảng 15-25% danh mục. Phần tài sản còn lại vẫn được phân bổ vào các nhóm như ngân hàng, chứng khoán, thép, công nghệ, bán lẻ... Khi nhiều nhóm ngành này diễn biến kém khả quan, mức tăng trước đó hoặc khả năng giữ giá của VIC không đủ để bù đắp cho phần còn lại của danh mục.

Dữ liệu của công ty tư vấn tài chính SIMA Advisory cũng cho thấy trong nhiều tuần từ tháng 3 đến tháng 7, dòng tiền tổ chức chủ yếu ở trạng thái phân hóa, tái cơ cấu và giao dịch theo từng câu chuyện riêng, chưa hình thành xu hướng mua ròng lan tỏa trên toàn thị trường. Đây được xem là môi trường khó đối với các quỹ đa dạng hóa. Chỉ số có thể được kéo lên bởi một vài cổ phiếu trụ, nhưng phần lớn danh mục không tăng tương ứng. Đến khi thị trường điều chỉnh, nhiều nhóm cổ phiếu cũng đồng loạt giảm.

Trong báo cáo tháng 6, công ty quản lý SSI-SCA cũng cho biết một trong những nguyên nhân khiến quỹ này bị âm 0,9% là do cơ cấu danh mục. Mặc dù VIC là khoản nắm giữ lớn nhất, quỹ này vẫn duy trì tỷ trọng thấp (underweight) với cổ phiếu Vingroup trong tháng 6. Trong khi đó, VIC tăng 4% và là cổ phiếu đóng góp lớn nhất cho VN-Index.

Theo ông Sơn, việc mua cổ phiếu ở vùng giá cao không phải là điều bất thường trong hoạt động quản lý quỹ. Điều quan trọng là quyết định đầu tư được đưa ra dựa trên triển vọng lợi nhuận, dòng tiền và khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp hay chỉ đơn thuần vì cổ phiếu đang dẫn dắt thị trường. "Vấn đề không phải là mua ở giá cao hay thấp, mà là quỹ mua vì giá trị tương lai hay vì áp lực phải chạy theo hiệu suất trong ngắn hạn", ông Sơn nói.

Ở góc độ nhà đầu tư, ông cũng cho rằng không nên vội đánh giá năng lực của một quỹ chỉ vì thấy họ bổ sung cổ phiếu đang tăng mạnh vào danh mục. Thay vào đó, cần xem xét quỹ đã nắm giữ cổ phiếu từ trước hay chỉ bắt đầu giải ngân sau khi giá tăng mạnh; số lượng cổ phiếu có thực sự tăng lên hay tỷ trọng chỉ thay đổi do biến động giá. Bên cạnh đó, việc nâng tỷ trọng một cổ phiếu có phù hợp với triết lý đầu tư mà quỹ công bố và có làm thay đổi đáng kể mức độ tập trung rủi ro của danh mục hay không cũng là những yếu tố cần được cân nhắc.

Nếu quỹ đã nắm giữ cổ phiếu từ sớm, duy trì luận điểm đầu tư nhất quán và chỉ tái cân bằng theo diễn biến thị trường, việc nhóm nắm giữ lượng cổ phiếu lớn là diễn biến bình thường. Ngược lại, nếu quỹ tăng mạnh số lượng cổ phiếu sau khi giá đã tăng nhiều lần, trong bối cảnh chịu áp lực kém hơn so với chỉ số tham chiếu, nhà đầu tư có quyền đặt câu hỏi về mức độ nhất quán của chiến lược đầu tư.

Bên cạnh đó, chuyên gia cũng lưu ý không nên đánh giá chất lượng của một quỹ chỉ dựa trên kết quả trong 1-2 tháng. Một quỹ chủ động cần được nhìn nhận trong cả chu kỳ đầu tư, thông qua hiệu suất trong 3-5 năm, khả năng kiểm soát rủi ro, mức sụt giảm tối đa và sự nhất quán giữa danh mục và triết lý đầu tư đã công bố.