Bóng ma thanh khoản mùa World Cup đe dọa sàn chứng khoán

Sự cộng hưởng giữa vùng trũng thông tin mùa hè và tâm lý dịch chuyển dòng vốn trong mùa World Cup đang kéo thanh khoản VN-Index sụt giảm nghiêm trọng, buộc giới đầu tư phải thay đổi tư duy từ tấn công sang phòng thủ chủ động.

Giữa bối cảnh thị trường bước vào giai đoạn phân hóa khốc liệt khi phần lớn cổ phiếu đã rơi vào trạng thái giá xuống, việc nhận diện "bẫy đi ngang" và chọn lọc các nhóm ngành phòng thủ là chìa khóa sống còn của danh mục.

Bóng ma thanh khoản mùa World Cup đe dọa sàn chứng khoán

Mùa hè vốn là giai đoạn trầm lắng của thị trường chứng khoán. Năm nay, yếu tố mùa vụ còn cộng hưởng với sức hút của World Cup, khiến dòng tiền có dấu hiệu chững lại rõ rệt và tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.

Theo thống kê từ các kỳ World Cup trước, thanh khoản trên thị trường chứng khoán Việt Nam thường giảm mạnh trong thời gian giải đấu diễn ra, mức giảm trung bình có thể lên tới 55%. Hiện tại, giá trị giao dịch bình quân trên HoSE cũng đã lùi từ khoảng 26.000 tỷ đồng xuống dưới 20.000 tỷ đồng mỗi phiên, tương đương mức giảm gần 40%.

Trong điều kiện thanh khoản suy yếu, khả năng xuất hiện một nhịp tăng mạnh trong tháng 6 và tháng 7 được đánh giá không cao. Sau giai đoạn hồi phục vừa qua, VN-Index có xu hướng chuyển sang trạng thái tích lũy thay vì nhanh chóng hình thành một xu hướng tăng mới. Nếu không vượt được vùng đỉnh hiện tại, thị trường có thể tiếp tục dao động trong biên độ hẹp suốt mùa hè.

Nhìn lại lịch sử, tác động của World Cup đối với chứng khoán Việt Nam không hề nhỏ. Năm 2010, thanh khoản suy giảm đã góp phần kéo dài xu hướng giảm của thị trường. Năm 2014, chỉ số vẫn tăng trong thời gian giải đấu diễn ra nhưng sau đó tạo đỉnh và bước vào nhịp điều chỉnh. Năm 2018, thị trường tiếp tục giảm sâu trong suốt mùa World Cup. Riêng năm 2022, khi giải đấu diễn ra vào cuối năm, dòng tiền quay trở lại sau World Cup và giúp thị trường hình thành vùng đáy.

Dù vậy, điểm tích cực là định giá thị trường hiện đã trở nên hấp dẫn hơn. P/E của VN-Index hiện quanh mức 14 lần, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Tuy nhiên, bức tranh bên trong thị trường lại cho thấy sự phân hóa mạnh. Chỉ khoảng 25% số cổ phiếu còn duy trì xu hướng tăng trên đường MA200, trong khi phần lớn đã bước vào trạng thái điều chỉnh hoặc đi ngang.

Điều đó đồng nghĩa nhà đầu tư không nên nhìn vào chỉ số chung để đánh giá cơ hội. Yếu tố quan trọng hơn nằm ở chất lượng từng doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng thực tế của từng nhóm ngành.

Một góc nhìn đáng chú ý được đưa ra khi so sánh Việt Nam với Trung Quốc giai đoạn hậu kích thích kinh tế 2008-2009. Dù kinh tế tăng trưởng mạnh, thị trường chứng khoán Trung Quốc khi đó không phản ánh tương xứng vì thiếu những doanh nghiệp đại diện cho các động lực tăng trưởng mới. Việt Nam hiện cũng đứng trước bài toán tương tự.

Nếu thị trường tiếp tục xoay quanh các doanh nghiệp truyền thống mà thiếu vắng những tên tuổi thuộc lĩnh vực công nghệ, AI hay kinh tế số, khả năng bứt phá về mặt định giá sẽ bị hạn chế. Ngược lại, sự xuất hiện của các doanh nghiệp tăng trưởng mới có thể trở thành chất xúc tác quan trọng cho một chu kỳ tăng dài hạn.

Về triển vọng ngắn hạn, vùng hỗ trợ đáng chú ý của VN-Index được đánh giá nằm trong khoảng 1.650-1.750 điểm. Nếu thị trường điều chỉnh về khu vực này, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân từng phần thay vì mua mạnh một lần.

Kịch bản tích cực vẫn được đặt vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, khi câu chuyện nâng hạng thị trường và khả năng quay lại của dòng vốn ngoại có thể tạo động lực mới. Ngược lại, nếu thị trường chứng khoán Mỹ bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu hoặc làn sóng AI toàn cầu suy yếu, áp lực giảm điểm có thể kéo dài hơn dự kiến.

Trong bối cảnh hiện tại, chiến lược phù hợp vẫn là ưu tiên quản trị rủi ro. Nhà đầu tư nên tập trung vào nhóm bluechip, doanh nghiệp đầu ngành có nền tảng tài chính vững chắc, hạn chế chạy theo cổ phiếu đầu cơ và thực hiện giải ngân từng phần theo diễn biến thị trường.

Ở góc độ lựa chọn cổ phiếu, nhóm bất động sản khu công nghiệp, ngân hàng, năng lượng và các doanh nghiệp hưởng lợi từ đầu tư công tiếp tục được đánh giá cao. Những doanh nghiệp sở hữu quỹ đất lớn, tài chính lành mạnh, tăng trưởng lợi nhuận ổn định và khả năng hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ kinh tế sẽ có nhiều cơ hội vượt trội hơn mặt bằng chung.

Khi thanh khoản chưa thực sự cải thiện và dòng tiền vẫn phân hóa mạnh, sự kiên nhẫn có thể trở thành tài sản giá trị nhất của nhà đầu tư trong mùa World Cup năm nay.