Bộ trưởng Tài chính: Chưa phát hành trái phiếu quốc tế ở thời điểm này

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết thời điểm hiện tại chưa phù hợp để phát hành trái phiếu Chính phủ ra quốc tế do chi phí vẫn cao, nhưng Việt Nam tiếp tục làm việc với các nhà đầu tư quốc tế để khi thuận lợi thì huy động.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn. Ảnh: Hoàng Phong

Đại biểu Nguyễn Thanh Ngân (đoàn Khánh Hòa) đề nghị Bộ trưởng Tài chính cho biết định hướng và giải pháp huy động vốn vay nước ngoài cho các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia như đường sắt tốc độ cao, điện hạt nhân thời gian tới như thế nào để đáp ứng nhu cầu vốn, hiệu quả đầu tư và an toàn nợ công.

Đồng thời, bà Ngân cũng muốn Bộ trưởng trả lời về khả năng phát hành trái phiếu quốc tế của Chính phủ từ nay đến 2030. "Nếu có phát hành, mục đích sử dụng nguồn vốn từ việc phát hành trái phiếu này là gì", đại biểu nêu.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Thanh Ngân giờ giải lao, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết theo kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030, vốn trong nước được xác định là nguồn lực quan trọng, giữ vai trò chủ đạo, bên cạnh nguồn vốn nước ngoài.

Theo ông, việc huy động vốn nước ngoài phải tuân thủ nguyên tắc bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia. Hiện nợ công của Việt Nam ở mức hơn 33% GDP, thấp hơn nhiều so với trần 60% GDP. Nợ Chính phủ khoảng 32% GDP, so với mức trần 50%.

Đối với các công trình trọng điểm như điện hạt nhân và đường sắt tốc độ cao, Bộ trưởng cho rằng việc đàm phán vay vốn phải gắn với đánh giá lợi ích tổng thể quốc gia, ngay từ khâu lựa chọn công nghệ.

Hai tuyến đường sắt tốc độ cao được tính toán sơ bộ có tổng mức đầu tư lớn, gồm tuyến Bắc - Nam hơn 1,7 triệu tỷ đồng và tuyến Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng khoảng 290.000 tỷ đồng.

Các khoản vay Chính phủ cần có thời hạn hợp lý, lãi suất an toàn, tuân thủ nguyên tắc "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ". Qua đó, Việt Nam vừa huy động được nguồn lực phát triển hạ tầng, vừa từng bước xây dựng nền công nghiệp đường sắt quốc gia. "Bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình đàm phán", ông nói.

Đại biểu Nguyễn Thanh Ngân (đoàn Khánh Hòa) tại phiên chất vấn, ngày 12/11. Ảnh: Hoàng Phong

Về việc phát hành trái phiếu quốc tế, Bộ trưởng Tài chính thông tin rằng Việt Nam từng thực hiện ba đợt vào các năm 2005, 2007 và 2014. Đến năm 2024, toàn bộ trái phiếu quốc tế đã được thanh toán đầy đủ cả gốc và lãi khi đến hạn, không còn trái phiếu lưu hành trên thị trường.

"Thời điểm hiện tại chưa phù hợp để phát hành do chi phí vốn cao, nhưng Bộ Tài chính không loại bỏ phương án phát hành trái phiếu quốc tế, mà tiếp tục theo dõi thị trường, duy trì trao đổi với các nhà đầu tư để sẵn sàng huy động vốn khi điều kiện thuận lợi, chi phí hợp lý hơn", Bộ trưởng Tuấn nói.

Theo ông, những gián đoạn trong chuỗi cung ứng xăng dầu đẩy lạm phát tăng, khiến lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có thời điểm lên 5,2%, hiện duy trì quanh 4,8-4,9%. Do đó, nếu phát hành vào thời điểm này, Việt Nam có thể phải chịu chi phí vay vốn rất cao. Cơ quan này sẽ tiếp tục cân nhắc, lựa chọn thời điểm phù hợp để báo cáo Thủ tướng xem xét triển khai phương án này.