Bộ Tài chính đề xuất mức thuế 0,1% cho giao dịch chứng khoán phái sinh

Trong dự thảo thông tư mới nhất quy định về phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động chuyển nhượng vốn và chứng khoán, Bộ Tài chính đã đề xuất áp dụng mức thuế suất 0,1% đối với các giao dịch chứng khoán phái sinh.

Mức thuế này được thiết kế tương đương với thuế suất áp dụng cho thu nhập từ đầu tư chứng khoán hiện hành, nhằm tạo sự đồng bộ và công bằng trong hệ thống thuế đối với các sản phẩm tài chính. Việc đưa ra hướng dẫn cụ thể tại thời điểm này được xem là bước đi cần thiết để hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán vốn đang ngày càng đa dạng hóa các sản phẩm đầu tư.

Theo dự thảo, cách xác định thuế thu nhập cá nhân đối với chứng khoán phái sinh (hiện tại chủ yếu là hợp đồng tương lai) sẽ dựa trên giá chuyển nhượng của từng lần giao dịch. Cụ thể, số thuế phải nộp được tính bằng công thức lấy giá chuyển nhượng nhân với thuế suất 0,1%. Trong đó, giá chuyển nhượng hợp đồng tương lai được xác định dựa trên giá thanh toán tại thời điểm tính thuế, hệ số nhân hợp đồng, số lượng hợp đồng và tỷ lệ ký quỹ ban đầu theo quy định của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam. Thời điểm để xác định thu nhập tính thuế được quy định rõ là lúc lệnh mua hoặc bán được khớp trên hệ thống giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán, hoặc khi hợp đồng đến hạn đáo hạn.

Cơ quan soạn thảo giải thích rằng, do thị trường hiện nay mới chỉ triển khai loại hình hợp đồng tương lai, nên dự thảo này tập trung hướng dẫn chi tiết cho sản phẩm này. Đối với các sản phẩm phái sinh khác dự kiến sẽ ra mắt trong tương lai như hợp đồng quyền chọn, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước để căn cứ vào bản chất từng loại sản phẩm và đưa ra hướng dẫn cụ thể sau khi chúng chính thức vận hành. Về quy trình nộp thuế, trong khi các cá nhân chuyển nhượng vốn thông thường sẽ tự kê khai, thì đối với chứng khoán, các tổ chức chi trả thu nhập sẽ chịu trách nhiệm khấu trừ trực tiếp và nộp thay số thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng để đảm bảo tính thu đúng, thu đủ.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã bày tỏ sự nhất trí cao với đề xuất này, bởi các quy định nêu trên mang tính kế thừa từ những hướng dẫn trước đây của Bộ Tài chính liên quan đến Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Việc thống nhất mức thuế 0,1% không chỉ giúp đơn giản hóa quản lý hành chính mà còn giúp các nhà đầu tư cá nhân dễ dàng tính toán chi phí giao dịch, từ đó thúc đẩy tính thanh khoản và sự phát triển lành mạnh của thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam.