Bạc bước vào “kỷ nguyên khan hiếm”: Khi Fed lùi về hậu trường, cung – cầu vật chất lên ngôi

Giá bạc đang phát đi một tín hiệu rất khác so với những chu kỳ trước đây: chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không còn là biến số chi phối trung tâm, thay vào đó là mức độ khan hiếm ngày càng rõ nét của bạc vật chất trên phạm vi toàn cầu.

Những nhận định mới nhất từ các chuyên gia hàng đầu trong ngành kim loại quý, trao đổi với Kitco News, cho thấy thị trường bạc đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc – nơi cung – cầu vật chất, chứ không phải lãi suất hay kỳ vọng chính sách, quyết định xu hướng giá.

“Fed không còn quan trọng – khan hiếm mới là yếu tố quyết định”

Phát biểu với Kitco News hôm thứ Ba (30/12), ông Josh Phair, Giám đốc điều hành Scottsdale Mint, cho rằng sự mất kết nối giữa thị trường “trên giấy” và thị trường bạc vật chất đã đạt đến điểm bùng phát.

Đáng chú ý, diễn biến này xảy ra trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đang đặt cược rằng Fed sẽ tạm dừng chu kỳ nới lỏng tiền tệ sau ba lần cắt giảm lãi suất liên tiếp vào cuối năm 2025. Theo logic truyền thống, kỳ vọng lãi suất ổn định hoặc tăng trở lại thường gây bất lợi cho kim loại quý. Tuy nhiên, giá bạc vẫn tiếp tục tăng mạnh, đi ngược hoàn toàn với mô hình cũ.

“Thị trường đang phát đi một thông điệp mới: Fed không còn quan trọng nữa – sự khan hiếm mới là yếu tố quyết định,” ông Phair nhấn mạnh.

Theo ông, thế giới đang bước vào một “cuộc chiến kim loại”, nơi nguồn cung hữu hạn trở thành động lực duy nhất định hình giá cả. Đặc biệt, khi ngân hàng, chính phủ và nhà đầu tư cá nhân cùng lúc cạnh tranh để tích trữ một loại tài nguyên, thị trường sẽ chứng kiến những thời điểm biến động mạnh như hiện nay.

“Chào mừng đến với Thế giới Mới,” Phair nói. “Khi ba nhóm người mua lớn cùng xuất hiện trong một thời điểm, giá sẽ phản ứng rất khác so với trước đây.”

Sự dịch chuyển cấu trúc: Bạc trở lại vai trò tài sản chiến lược

Trong khi đó, Robert Gottlieb, cựu Giám đốc điều hành mảng kim loại quý tại JPMorgan và HSBC, cho rằng diễn biến hiện tại của giá bạc không nên được nhìn qua lăng kính ngắn hạn hay các mục tiêu giá đầu cơ.

Theo Gottlieb, điều quan trọng hơn nằm ở sự dịch chuyển cấu trúc đang tái định hình vai trò của vàng và bạc trong danh mục đầu tư toàn cầu.

“Đây là thời điểm mọi người nhận ra giá trị cốt lõi của tài sản hữu hình,” ông nói.

Gottlieb chỉ ra rằng vàng đã trải qua bước ngoặt lịch sử vào năm 2022, khi Mỹ và các đồng minh sử dụng đồng USD như một công cụ địa chính trị sau xung đột Nga – Ukraine. Sự kiện này làm lung lay niềm tin vào hệ thống tài chính dựa trên tiền pháp định và thúc đẩy các quốc gia tăng tốc tích lũy vàng.

Với bạc, bước ngoặt tương tự chỉ mới xuất hiện trong năm 2025, đặc biệt từ mùa hè – thời điểm các nhà đầu tư bắt đầu nhận ra rằng lượng bạc sẵn có trên thị trường toàn cầu thực chất rất hạn chế.

Không phải khan hiếm ngắn hạn, mà là thiếu hụt mang tính cấu trúc

Theo các nhà phân tích, giá bạc đã tăng tới khoảng 150% trong năm 2025, đánh dấu mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1979. Động lực chính không đến từ đầu cơ ngắn hạn, mà từ sự gia tăng bền bỉ của nhu cầu vật chất.

Josh Phair cho rằng làn sóng mua lẻ thường được nhắc đến chỉ là phần nổi của tảng băng. Phía sau đó là sự quay trở lại của cái gọi là “ngân hàng chuyên doanh” – mô hình trong đó các chính phủ thuê các ngân hàng thương mại âm thầm tích lũy kim loại quý cho mục tiêu chiến lược.

Song song với đó, nhu cầu công nghiệp đối với bạc đang mở ra một mặt trận hoàn toàn mới. Phair dẫn ví dụ về việc Samsung phát triển công nghệ pin thể rắn sử dụng composite bạc – carbon, có thể tạo ra một cú sốc cầu mới cho thị trường.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ, trí tuệ nhân tạo, máy bay không người lái và công nghiệp quốc phòng ngày càng gay gắt, bạc trở thành một nguyên liệu thiết yếu mang tính chiến lược, chứ không đơn thuần là kim loại quý đầu tư.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung đang ngày càng bị siết chặt. Theo Gottlieb, trong suốt 5 năm qua, nhu cầu công nghiệp tăng mạnh đã làm cạn kiệt lượng bạc dự trữ trên mặt đất xuống mức đáng báo động. Chuỗi cung ứng hiện không chỉ thiếu về số lượng, mà còn thiếu đúng loại, đúng địa điểm và đúng hình thức để đáp ứng nhu cầu.

“Đây không phải là sự khan hiếm tạm thời,” Gottlieb nhấn mạnh. “Chúng ta đang chứng kiến tình trạng bù hoãn bán kéo dài, nơi giá giao ngay cao hơn giá kỳ hạn – một dấu hiệu điển hình của sự thiếu hụt mang tính cấu trúc.”

Trung Quốc siết xuất khẩu: rủi ro thanh khoản gia tăng

Các nhà phân tích hàng hóa tại Société Générale cảnh báo rằng thị trường bạc toàn cầu có thể đối mặt với những cú sốc thanh khoản lớn hơn, đặc biệt khi Trung Quốc bắt đầu siết chặt xuất khẩu từ ngày 1/1.

Hiện Trung Quốc cung cấp 60–70% lượng bạc tinh luyện toàn cầu. Việc kiểm soát xuất khẩu có thể khiến lượng bạc xuất khẩu của Trung Quốc giảm tới 30%, trong bối cảnh thị trường đã thiếu hụt khoảng 200–230 triệu ounce, còn nhu cầu toàn cầu dự kiến đạt đỉnh 1,24 tỷ ounce vào năm 2025.

 

Triển vọng 2026: Tăng trưởng chậm lại, biến động gia tăng

Dù lạc quan về triển vọng dài hạn, Gottlieb vẫn đưa ra lời cảnh báo rõ ràng: nhà đầu tư không nên kỳ vọng một kịch bản tăng giá bùng nổ như năm 2025.

Sau khi lập đỉnh lịch sử gần 84 USD/oz vào ngày 29/12/2025, giá bạc đã điều chỉnh mạnh trong những phiên cuối năm, trước khi khép lại 2025 quanh 71 USD/oz. Bước sang năm 2026, bạc phục hồi nhẹ, đóng cửa phiên 2/1 ở mức 72,81 USD/oz.

“Chúng ta sẽ không còn thấy mức tăng 60–70% nữa,” Gottlieb nhận định. “Nhưng điều đó không đồng nghĩa thị trường giá lên đã kết thúc.”

Theo ông, năm 2026 nhiều khả năng sẽ được đặc trưng bởi đà tăng trưởng vừa phải, dựa trên nền tảng cung – cầu thực, đi kèm với biên độ biến động lớn hơn. Các đợt bán tháo, thường bị kích hoạt bởi giao dịch thuật toán hoặc thị trường phái sinh, có thể diễn ra dữ dội hơn – nhưng đó là một phần bản chất của bạc, không phải tín hiệu đảo chiều xu hướng.

“Sự điều chỉnh là cần thiết và lành mạnh,” Gottlieb kết luận. “Khi thị trường vật chất vẫn khan hiếm, những nhịp giảm sâu nên được nhìn nhận như quá trình tái cân bằng, chứ không phải cảnh báo rủi ro hệ thống.”